กลุ่มหม้อห้อมโบราณบ้านบ่อแฮ้ว จ.ลำปาง

หม้อห้อม เป็นคำในภาษาไทยพื้นเมืองของชาวไทยภาคเหนือ มาจากการรวมคำ 2 คำ เข้าด้วยกันคือคำว่า หม้อ และคำว่า ห้อม หม้อ หมายถึงภาชนะชนิดหนึ่งที่ใช้ในการบรรจุน้ำหรือของเหลวชนิดต่างๆ ห้อม หมายถึงพืชล้มลุกชนิดหนึ่ง (ที่ใช้ใบและกิ่งเมื่อนำ มาหมักในหม้อตามกรรมวิธี แล้วเมื่อนำมาย้อมผ้าดิบให้เป็นสีน้ำเงินจึงเรียกกันว่าผ้าหม้อห้อม)

ผ้าหม้อห้อม ได้ชื่อว่าเป็นผ้าที่แสดงถึงความเป็นเอกลักษณ์ของคนเมือง  การแต่งกายชุดพื้นเมืองด้วยผ้าหม้อห้อมถือว่าเป็นการแต่งกายประจำถิ่นซึ่งผู้ชาย นิยมสวมใส่ เสื้อคอกลม แขนสั้นผ่าอกตลอดติดกระดุมหรือใช้สายมัด เรียกว่าเสื้อ กุย เฮงและใส่กางเกงขาก๊วยที่เรียกว่า เตี่ยวกี มีผ้าขาวม้าคาดเอวแทนเข็มขัดส่วน ผู้หญิง จะเป็นเสื้อคอวี และคอกลม แขนยาวทรงกระบอกผ่าอกตลอด ติดกระดุม และสวมถุงซึ่งเรียกว่า ซิ่นแหล้ มีลักษณะเป็นพื้นสีดำมีสีแดงขาดตรงเชิงผ้าสองแถบและขอบเอวสีแดง

ในปัจจุบันผ้าหม้อห้อมที่ผลิตในหลายจังหวัด สำหรับกลุ่มหม้อห้อมโบราณย้อมมือบ้านบ่อแฮ้ว จังหวัดลำปางได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย เนื่องจากมีการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ ให้เข้ากับสมัยนิยมมีความหลากหลาย ใช้ได้ในหลายโอกาส ไม่ว่าจะเป็นเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย หรือ ของใช้และของตกแต่งวันนี้จะพาทุกท่านแวะไปที่กลุ่มหม้อห้อมโบราณย้อมมือบ้านบ่อแฮ้ว ต.บ่อแฮ้ว อ.เมือง จ.ลำปาง โดยมีคุณแม่บัวน้อย  ศรีแสงซึ่งเป็นประธานกลุ่มโดยซึ่งคุณแม่บัวน้อย เป็นผู้ร่วมสืบทอดการย้อมหม้อห้อมมาจากรุ่นคุณปู่ คุณย่า มานานกว่า 50 ปี โดยมีแม่บัวน้อยเป็นผู้สืบทอดทั้งการตัดเย็บและย้อม

การร่วมกลุ่มเกิดจากความต้องการของชุมชนที่ต้องการมีอาชีพเสริม ทางกลุ่มก็มีมติว่าจะทำเสื้อ กางเกงแบบดั่งเดิม คือเสื้อคอเฮง กางเกงขาก้วย ที่ชาวบ้านชอบใส่เพราะใส่ได้ทุกโอกาส ใส่สบาย มีลูกค้านำตัวอย่างมาให้ดูและสั่งทำ ตั้งแต่นั้นมา ทางกลุ่มก็เปลี่ยนแนวคิดใหม่ จึงทำหม้อห้อมประยุกต์ตามแบบทันสมัย ตามใจลูกค้า แต่ยังไม่ทิ้งรูปแบบดั่งเดิม เพราะงานประเพณีทุกๆที่จะใส่แบบดั่งเดิม ทางด้านราคาขายก็จะขายในหลักร้อยบาทซึ่งไม่แพง ทางด้านความนิยมของลูกค้ายังมีสูงและยังเป็นที่นิยมที่จะสวมใส่ทุกโอกาส

คุณแม่บัวน้อยได้อธิบายถึงขั้นตอนการทำหม้อฮ้อม นำผ้าทอ และผ้าดิบมาตัดตามรูปแบบ และขนาดที่ต้องการแล้วนำไปแช่ในน้ำสะอาด ทิ้งไว้ประมาณ 1-2 คืน แล้วล้างน้ำให้สะอาดนำผ้ามาผึ่งไว้ให้หมาดๆ เพื่อให้เนื้อผ้าดูดสีย้อมอย่างทั่วถึง ตัดผ้าตามแบบและขนาดที่ต้องการเย็บก่อนเตรียมย้อม แช่ผ้าก่อนย้อมสวมถุงมือยาง นำตะกร้าสวมไว้ที่ปากโอ่งย้อม จึงนำผ้าที่หมาดแล้วลงย้อมในตะกร้าครั้งละประมาณ 5 ผืน โดยขยำผ้าให้สีเข้าเนื้อผ้าจนทั่วผืนประมาณ 10 นาที แล้วนำไปตากให้แห้ง แล้วนำกลับมาย้อมมากกว่า 5 รอบและตากอีกจนกว่าจะได้สีที่พอใจ หลังจากการย้อมครั้งสุดท้ายแล้ว นำไปซัก – รีด และบรรจุถุง เพื่อจำหน่าย

จุดเด่นของผ้าหม้อห้อมโบราณย้อมมือบ้านบ่อแฮ้ว จะมีเข้มกว่าหม้อห้อมจากแหล่งผลิตอื่น เราจะเน้นมากเรื่องของการย้อม และที่สำคัญสีจะสวยเมื่อซักไปแล้วหลายๆ รอบ ซึ่งลูกค้าประจำจะรู้ได้ เมื่อซื้อไปใช้แล้วก็จะกลับมาซื้อตลอด ทางด้านช่องทางในการจัดจำหน่ายก็จะขายปลีก และขายส่งออกบูธสาธิต และแสดงสินค้าที่หน่วยงานราชการจัดขึ้นรวมทั้งลูกค้าสามารถสอบถามได้ที่ 054-356538.

You must be logged in to post a comment Login