พระนางจามเทวี ทรงเป็นบุคคลสำคัญที่ได้รับการยกย่องในฐานะปฐมกษัตริย์แห่ง นครหริภุญไชย (ปัจจุบันคือจังหวัดลำพูน) และเป็นผู้วางรากฐานการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในดินแดนล้านนา พระนางเป็นพระราชธิดาของ พระเจ้าจักรพรรดิราช แห่งกรุงละโว้ (ลพบุรี) และได้รับการอัญเชิญจากสุกกทันตฤษีและวาสุเทพฤษี ให้เสด็จมาปกครองเมืองหริภุญไชย ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นของอาณาจักรที่ยิ่งใหญ่ในภาคเหนือของไทย
ตามบันทึกทางประวัติศาสตร์ เช่น ชินกาลมาลีปกรณ์ และงานวิจัยของ นายมานิต วัลลิโภดม ระบุว่า พระนางจามเทวีทรงครองราชย์ราวปี พ.ศ. 1205 ระยะเวลาการครองราชย์มีความแตกต่างกันตามตำนานและการวิเคราะห์ เช่น 7 ปี หรือ 17 ปี พระนางเป็นที่รู้จักในฐานะกษัตริย์ที่ทรงปัญญาและศรัทธาแรงกล้าต่อพระพุทธศาสนา แม้พระนางจะเป็นแม่หม้ายหลังจากพระสวามีแห่งเมืองรามัญสิ้นพระชนม์ แต่ยังทรงประสูติพระโอรสฝาแฝด มหันตยศ และ อนันตยศ เมื่อเสด็จมาถึงเมืองหริภุญไชย
การสถาปนาอาณาจักรและพุทธศาสนา
พระนางทรงนำพาสมณะชีพราหมณ์ พ่อค้า และช่างฝีมือกว่า 7,000 คน ล่องแม่น้ำปิงมายังเมืองหริภุญไชย ระหว่างทางยังได้เผยแผ่วัฒนธรรมและพระพุทธศาสนาแก่เมืองต่าง ๆ การสร้างเมืองหริภุญไชยได้รับการวางผังเมืองอย่างเป็นระเบียบ และทรงสร้าง จตุรพุทธปราการ หรือวัดประจำสี่ทิศ ได้แก่
- วัดพระคง (ทิศเหนือ)
- วัดร้างดอนแก้ว (ทิศตะวันออก)
- วัดสังฆาราม หรือ วัดประตูลี้ (ทิศใต้)
- วัดมหาวัน (ทิศตะวันตก)
นอกจากนี้ พระนางยังทรงใช้ กุศโลบายทางสันติ เพื่อจัดการกับภัยคุกคามจาก ขุนหลวงวิลังคะ ผู้นำเผ่าละว้า โดยมีช้างเผือกคู่พระบารมี “ช้างผู้ก่ำงาเขียว” ซึ่งมีอิทธิฤทธิ์ช่วยขับไล่ศัตรูจนเมืองหริภุญไชยกลับมาสงบสุข
การผสมผสานชาติพันธุ์และศาสนา
พระนางทรงสร้างความสมานฉันท์ระหว่างชนชาติละโว้และชนพื้นเมือง ด้วยการอภิเษกสมรสพระโอรสกับธิดาของผู้นำท้องถิ่น เพื่อสานสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมและการเมือง พระราชกรณียกิจที่สำคัญคือการส่งเสริมพระพุทธศาสนา พระนางทรงเป็นผู้สมาทานเบญจศีลอย่างเคร่งครัด และเผยแผ่ธรรมะให้แก่เหล่าเสนาอำมาตย์และประชาชน ทำให้อาณาจักรหริภุญไชยกลายเป็นศูนย์กลางพระพุทธศาสนาในล้านนา
พระนางจามเทวีในความทรงจำ
พระนางมิได้ทรงเป็นเพียงปฐมกษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่ แต่ยังทรงเป็นสัญลักษณ์แห่ง สันติธรรมและเมตตาธรรม ที่สามารถรวบรวมชนชาติหลากหลายและสร้างอาณาจักรแห่งศรัทธา ความสำเร็จของพระนางยังคงเป็นแรงบันดาลใจให้กับชาวล้านนา และเรื่องราวของพระองค์ยังคงถูกเล่าขานในฐานะปฐมบทแห่งล้านนาที่เจริญรุ่งเรืองทั้งในด้านการปกครอง ศาสนา และวัฒนธรรม
ที่มา : เว็บไซต์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
http://pioneer.netserv.chula.ac.th/~cturdsak/jamtawe.htm
ร่วมแสดงความคิดเห็น