สาระน่ารู้

ไม่เจ็บ…ไม่มีก้อน แล้วจะรู้ได้ยังไง? 5 สัญญาณเตือนมะเร็งเต้านม ที่ผู้หญิงไม่ควรมองข้าม หลายคนอาจเข้าใจว่า หากเป็น “มะเร็งเต้านม” อย่างน้อยต้องคลำพบก้อน หรือมีอาการเจ็บเต้านม แต่ความจริงคือ มะเร็งเต้านมไม่ได้มีอาการเหมือนกันทุกคน ความผิดปกติอาจแสดงออกในรูปแบบอื่น เช่น การเปลี่ยนแปลงของรูปร่างหรือผิวเต้านม การเปลี่ยนแปลงของหัวนม หรือมีสารคัดหลั่งผิดปกติ และในบางรายอาจยังไม่พบก้อนที่คลำได้ ดังนั้น การไม่เจ็บและคลำไม่พบก้อน ไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีความผิดปกติ สิ่งสำคัญคือการรู้จักลักษณะปกติของเต้านมตัวเอง และสังเกตว่ามีอะไรเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมหรือไม่ ข่าวดีคือ หากพบความผิดปกติและได้รับการตรวจวินิจฉัยอย่างเหมาะสมตั้งแต่เนิ่น ๆ ผู้ป่วยจะมีโอกาสเข้าสู่การรักษาได้เร็วขึ้น และโดยทั่วไปผลการรักษาจะดีกว่าเมื่อโรคยังไม่แพร่กระจาย อายุยังน้อย…ก็เป็นได้ มะเร็งเต้านมไม่ใช่เรื่องของผู้หญิงวัย 50 ขึ้นไปเท่านั้น ไทยมีอัตราการเกิดมะเร็งเต้านมในผู้หญิงอายุน้อยกว่า 40 ปีสูงขึ้น ราว 11.78 รายต่อผู้หญิง 100,000 คน ขณะที่ในสหรัฐฯ อัตราการเกิดโรคในผู้หญิงอายุต่ำกว่า 50 ปีเพิ่มขึ้นราว 1.4% ต่อปีผู้หญิงอายุน้อยยังไม่ถึงเกณฑ์ตรวจคัดกรอง และมักคิดว่า “ยังไม่ถึงวัย” จึงอาจทำให้พบโรคช้ากว่าที่ควร ใครบ้างที่มีความเสี่ยง?ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับมะเร็งเต้านมมีหลายด้าน ทั้งปัจจัยที่ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ และปัจจัยด้านพฤติกรรมหรือการใช้ชีวิตที่สามารถปรับได้ อย่างไรก็ตาม WHO ระบุว่า […]

หน้ามืด…อาจไม่ใช่เรื่องเล็ก รู้ทัน “สัญญาณเตือนจากสมอง” ก่อนเกิดอันตราย! รายการสุขภาพดีกับหมอสวนดอก โดย อ.นพ.นพดนัย ศิริมหาราช อาจารย์ประจำหน่วยประสาทวิทยา ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มช. หากมีข้อสงสัยเพิ่มเติม สามารถฝากคำถามไว้ในช่องความคิดเห็นได้เลยนะคะ ทางแอดมินจะกลับมาตอบให้ในภายหลัง ขอบพระคุณค่ะ รับชมผ่านทางFacebook : https://cmu.to/W9FmYYoutube : https://cmu.to/utpOb สุขภาพดีกับหมอสวนดอก #หน้ามืด #เลือดไปเลี้ยงสมองไม่พอ #สมอง #MedCMU #คณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ #แพทย์เชียงใหม่ #แพทย์มช #หมอสวนดอก #โรงพยาบาลสวนดอก #Medcmuในมือคุณ #สื่อสารองค์กรMedcmu

“กาแฟแก้วแรกไม่เท่าไหร่…แต่แก้วที่ 4 นี่สิ แพทย์ มช. ว่าไง?” วันที่ 1 ตุลาคมวันกาแฟสากล (International Coffee Day)เพื่อเฉลิมฉลองและส่งเสริมเครื่องดื่มกาแฟ รวมถึงยกย่องเกษตรกรผู้ปลูกกาแฟทั่วโลก องค์กรกาแฟระหว่างประเทศ (ICO) เป็นผู้กำหนดให้วันนี้เป็นวันพิเศษสำหรับคนรักกาแฟ กาแฟ ดื่มอย่างไรให้พอดีและดีต่อสุขภาพ“บางคนบอกว่ากาแฟคือศิลปะแห่งการตื่นเช้า บางคนบอกว่ากาแฟคือเพื่อนแท้ยามง่วง แต่ที่แน่ ๆ กาแฟไม่ใช่แค่เครื่องดื่มธรรมดา หากดื่มอย่างเหมาะสมอาจมีผลต่อสุขภาพอีกมากมาย” กาแฟมีสารสำคัญอะไรบ้างที่ส่งผลต่อร่างกาย?หลายคนรู้จักสาร “คาเฟอีน” แต่ความจริงแล้ว ในกาแฟยังมีสารอีกหลายชนิดที่ส่งผลต่อร่างกาย การดื่มกาแฟในปริมาณที่เหมาะสม มีประโยชน์ต่อร่างกายอย่างไรผลงานวิจัยหลายการศึกษาพบว่า การดื่มกาแฟปริมาณปานกลาง (วันละ 2–4 แก้ว) อาจจะส่งผลดีต่อสุขภาพ เช่น อย่างไรก็ตาม หลักฐานที่มีอยู่ส่วนใหญ่เป็นงานวิจัยเชิงสังเกต (observational studies) จึงยังไม่สามารถสรุปได้ชัดเจนว่ากาแฟ “ป้องกันโรค” ได้จริงหรือไม่ จำเป็นต้องมีการศึกษาในอนาคตเพิ่มเติมต่อไป กาแฟช่วยในเรื่องสมาธิ ความจำ หรือการเผาผลาญพลังงานจริงหรือไม่คำตอบคือ “จริง” แต่มีข้อจำกัดอยู่บ้าง ควรดื่มกาแฟวันละเท่าไหร่จึงจะถือว่าพอดีและปลอดภัยการดื่มกาแฟที่เหมาะสมขึ้นกับแต่ละบุคคล แต่โดยทั่วไปแนะนำว่า หากดื่มมากเกินไป อาจทำให้ใจสั่น มือสั่น กระสับกระส่าย และนอนไม่หลับได้ […]

ลุยน้ำไม่ระวัง…เสี่ยง “โรคฉี่หนู”ไข้สูง ปวดน่อง ตาแดง หลังลุยน้ำ อย่าคิดว่าแค่ไม่สบาย!แพทย์ มช. เตือน อาจรุนแรงถึงไตวายและเลือดออกในปอด คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เตือนประชาชนระวังโรคฉี่หนู หรือ Leptospirosis ซึ่งพบผู้ป่วยเพิ่มขึ้นในช่วงฤดูฝน โดยเฉพาะในพื้นที่น้ำท่วมขัง ดินโคลน และสิ่งแวดล้อมชื้นแฉะ ซึ่งเหมาะแก่การแพร่กระจายของเชื้อโรค แนะหากมีไข้ ปวดเมื่อย ตาแดง และมีประวัติลุยน้ำ ควรรีบพบแพทย์ทันที อ.นพ.หฤษฎ์ ทองวิทูโกมาลย์ อาจารย์หน่วยโรคติดเชื้อและเวชศาสตร์เขตร้อนภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มช. เปิดเผยว่า “โรคฉี่หนูเกิดจากเชื้อแบคทีเรียกลุ่ม Leptospira ซึ่งมักพบในปัสสาวะของสัตว์ฟันแทะ เช่น หนู รวมถึงสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดอื่น ๆ เช่น วัว ควาย หมู แพะ สุนัข หรือแม้แต่สัตว์เลี้ยงอย่างกระรอก โดยเชื้อสามารถแพร่กระจายออกสู่สิ่งแวดล้อมและเข้าสู่ร่างกายคนผ่านทางบาดแผล หรือเยื่อบุ ได้อย่างง่ายดาย “ช่วงน้ำท่วมขังหรือพื้นที่ชื้นแฉะ จะทำให้เชื้อฉี่หนูปะปนในน้ำและดินหากมีแผลที่เท้า หรือเดินลุยน้ำโดยไม่ป้องกัน มีโอกาสติดเชื้อสูง” อ.นพ.หฤษฎ์ กล่าว ผู้ติดเชื้อในระยะแรกอาจมีอาการเพียงเล็กน้อย ได้แก่ […]

“ไม่ไหวบอกไหว”…แต่หัวใจอาจไม่ได้ไหวด้วย!5 สัญญาณเตือนหัวใจที่ไม่ควรปล่อยผ่าน ทุกวันที่ 29 กันยายนของทุกปี เป็น วันหัวใจโลก (World Heart Day) วันที่ทั่วโลกร่วมกันสร้างความตระหนักถึงโรคหัวใจและหลอดเลือด ซึ่งยังคงเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตทั่วโลกหลายคนอาจคิดว่า “โรคหัวใจ” เป็นเรื่องของผู้สูงอายุ แต่ในความเป็นจริง คนวัยทำงานและคนรุ่นใหม่ก็สามารถมีความเสี่ยงได้ โดยเฉพาะเมื่อวิถีชีวิตเปลี่ยนไป ทั้งการรับประทานอาหารที่ไม่เหมาะสม การขาดการออกกำลังกาย การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ ความเครียดสะสม และการพักผ่อนไม่เพียงพอ สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่เพียงการรู้ว่า “ใครเสี่ยง” แต่คือการรู้จักสังเกต สัญญาณเตือนจากร่างกาย ก่อนที่ปัญหาจะรุนแรง5 สัญญาณเตือน “หัวใจเริ่มมีปัญหา” ที่ไม่ควรมองข้าม ใครบ้างที่ควรเฝ้าระวังเป็นพิเศษ?ผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด ควรดูแลสุขภาพและตรวจประเมินความเสี่ยงอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะผู้ที่มี เจ็บหน้าอกแบบไหน ต้องรีบไปโรงพยาบาล?หากมีอาการ แน่นหรือเจ็บหน้าอกอย่างเฉียบพลัน โดยเฉพาะเมื่อมีอาการร่วม เช่น เหงื่อออกมาก หายใจไม่อิ่ม เหนื่อยหอบ หน้ามืด ใจสั่น หรือมีอาการปวดร้าวไปที่แขน คอ กราม หรือหลัง ไม่ควรรอดูอาการ และไม่ควรคิดว่าเดี๋ยวคงหายเองควรรีบไปโรงพยาบาลเพื่อรับการประเมินโดยเร็ว เพราะในภาวะฉุกเฉินทางหัวใจ เวลาเป็นสิ่งสำคัญ การได้รับการตรวจและรักษาอย่างรวดเร็วอาจช่วยลดความรุนแรงของภาวะแทรกซ้อนได้ ดูแลหัวใจ เริ่มได้ตั้งแต่วันนี้การดูแลหัวใจไม่จำเป็นต้องรอให้มีอาการ […]

“วิ่งอยู่ดี ๆ ทำไมปวดอึ?”ออกกำลังหนัก ลำไส้ก็ปั่นป่วนได้แพทย์ มช. ชี้ ไม่ได้คิดไปเอง! กำลังวิ่งอยู่ดี ๆ แต่จู่ ๆ กลับปวดบิดท้อง อยากเข้าห้องน้ำแบบเร่งด่วน บางคนต้องหยุดวิ่งกลางทางเพื่อหาห้องน้ำ เรื่องนี้เกิดขึ้นได้จริง และพบได้ไม่น้อย โดยเฉพาะคนที่วิ่งระยะไกลหรือออกกำลังกายหนักและต่อเนื่อง อาการอาจไม่ได้ถึงขั้น “ท้องเสีย” เสมอไป บางคนแค่รู้สึกท้องปั่นป่วน ปวดบิด ท้องอืด หรืออยากถ่ายกะทันหันก็ได้ แล้วทำไมแค่ “วิ่ง” ถึงทำให้ลำไส้ปั่นป่วนได้?คำตอบคือ ไม่ได้มีสาเหตุเดียว แต่เป็นหลายอย่างที่เกิดขึ้นพร้อมกันขณะออกกำลังกาย ร่างกายต้องส่งเลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อที่กำลังทำงานมากขึ้น รวมถึงผิวหนังที่ช่วยระบายความร้อน ทำให้หลอดเลือดที่ไปเลี้ยงอวัยวะในช่องท้องหดตัว และเลือดที่ไปเลี้ยงทางเดินอาหารลดลง ยิ่งออกกำลังกายหนักและนาน การเปลี่ยนแปลงนี้ก็ยิ่งชัดเจนเมื่อทางเดินอาหารได้รับเลือดและออกซิเจนน้อยลงชั่วคราว การดูดซึมและการเคลื่อนไหวของลำไส้ก็อาจเปลี่ยนไป จนเกิดอาการคลื่นไส้ ปวดท้อง หรือถ่ายเหลวได้ ในภาวะที่ออกกำลังกายหนักมาก มีรายงานว่าเลือดที่ไปเลี้ยงทางเดินอาหารอาจลดลงได้ถึงประมาณ 80% หรือมากกว่านั้น “แรงกระแทก” ก็มีส่วนทุกครั้งที่เท้ากระแทกพื้น อวัยวะภายในช่องท้องก็มีการเคลื่อนไหวตามไปด้วย หากวิ่งต่อเนื่องเป็นเวลานาน การสั่นสะเทือนซ้ำ ๆ อาจกระตุ้นการทำงานของลำไส้ และทำให้เกิดอาการปวดบิดหรืออยากเข้าห้องน้ำได้ง่ายขึ้น นี่จึงเป็นเหตุผลหนึ่งที่อาการทางลำไส้พบได้บ่อยในนักวิ่ง โดยเฉพาะการวิ่งระยะไกล แต่ไม่ได้หมายความว่ากีฬาที่ไม่มีแรงกระแทกจะไม่มีโอกาสเกิดอาการเลย เพราะทั้งความหนัก […]

ลูกป่วยบ่อย อย่าเพิ่งตกใจป่วยตามวัย หรือ ป่วยแบบไหนที่ต้องตรวจเพิ่มเติมแพทย์ มช. มีคำตอบ “ทำไมลูกป่วยบ่อยจัง?”“ภูมิคุ้มกันไม่ดีหรือเปล่า?”“ต้องหาวิตามินมาเสริมภูมิไหม?” คำถามเหล่านี้เป็นสิ่งที่พ่อแม่หลายคนกังวล โดยเฉพาะเมื่อลูกเริ่มเข้าเนอสเซอรี่ (Nursery) หรือสถานรับเลี้ยงเด็กเล็ก เพราะจากเด็กที่เคยอยู่บ้าน เมื่อเข้าสู่สังคมและต้องพบเจอเพื่อนจำนวนมาก ก็มีโอกาสสัมผัสเชื้อโรคหลากหลายชนิดมากขึ้น จึงอาจมีอาการไอ มีน้ำมูก เป็นหวัด หรือมีไข้สลับกันอยู่บ่อย ๆ แต่ “ลูกป่วยบ่อย” ไม่ได้แปลว่า “ภูมิคุ้มกันบกพร่อง” เสมอไปในเด็กเล็ก การติดเชื้อทางเดินหายใจหลายครั้งอาจเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้ของระบบภูมิคุ้มกัน เพราะร่างกายกำลังพบเจอเชื้อโรคชนิดต่าง ๆ และสร้างภูมิคุ้มกันต่อเชื้อเหล่านั้น ป่วยบ่อยแค่ไหน ถึงเรียกว่า “ป่วยตามวัย”เด็กเล็กที่อยู่บ้านและยังสัมผัสเชื้อโรคไม่มาก อาจเป็นหวัดประมาณ 5–8 ครั้งต่อปีแต่เมื่อเริ่มเข้าเนอสเซอรี่ (Nursery) หรือสถานรับเลี้ยงเด็กเล็ก ความถี่ของการติดเชื้ออาจเพิ่มขึ้นเป็นประมาณ 10–12 ครั้งต่อปี หรือเฉลี่ยเกือบเดือนละครั้ง ดังนั้น หากพ่อแม่รู้สึกว่า “ลูกเพิ่งหายจากหวัด ก็กลับมาเป็นอีกแล้ว!” อย่าเพิ่งตกใจ เพราะเด็กเล็กที่ต้องพบเจอเชื้อโรคหลากหลายชนิดอาจมีการติดเชื้อบ่อยขึ้นในช่วงแรก สิ่งสำคัญคือ ต้องดู ลักษณะของการเจ็บป่วยร่วมด้วยหากลูกป่วยแต่ละครั้งอาการไม่รุนแรง รักษาแล้วหายตามปกติ กินอาหารได้ เล่นได้ และมีน้ำหนักและส่วนสูงเติบโตสมวัย ก็อาจเป็นการเจ็บป่วยที่พบได้ตามวัย เมื่อเด็กโตขึ้น […]