องค์กรโรคถุงลมโป่งพองโลก (Global Initiative for Chronic Obstructive lung Disease) ร่วมกับองค์กรวิชาชีพทางการแพทย์และกลุ่มผู้ป่วยโรคถุงลมโป่งพอง ได้กำหนดให้ในเดือนพฤศจิกายนของทุกปี เป็นเดือนแห่งการรณรงค์โรคถุงลมโป่งพอง หรือโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ซึ่งในปีนี้กำหนดเป็นวันพุธที่ 18 พฤศจิกายน 2569 โดยได้เน้นการตระหนักรู้และเข้าถึงการตรวจวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี
โรคถุงลมโป่งพอง คืออะไร?
โรคถุงลมโป่งพองหรือโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง หมายถึง โรคระบบการหายใจที่เป็นผลจากการอักเสบเรื้อรังต่อหลอดลมและหลอดลมฝอย (หลอดลมอักเสบเรื้อรัง) หรือมีการทำลายผนังถุงลม (ถุงลมโป่งพอง) ทำให้ผู้ป่วยมีอาการเหนื่อย ไอ มีเสมหะแบบเรื้อรัง ร่วมกับมีการจำกัดการไหลของอากาศในขณะหายใจออก ที่จะมีความรุนแรงมากขึ้นเรื่อย ๆ โรคนี้เป็นสาเหตุของการเสียชีวิตเป็นอันดับ 3 ของการเสียชีวิตของประชากรโลก และการกำเริบเฉียบพลันของโรคจะมีผลต่อการเสียชีวิต สมรรถภาพปอดที่แย่ลง และคุณภาพชีวิตในระยะยาว
▪️สาเหตุของโรคถุงลมโป่งพอง
ปัจจุบันโรคนี้เป็นผลจากการมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยทางพันธุกรรม ร่วมกับปัจจัยจากสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะจากควันจากการสูบบุหรี่ และมลภาวะทั้งจากในบริเวณบ้านและนอกบ้าน ได้แก่ ควันพิษและก๊าซที่เกิดขึ้นจากการเผาไหม้ต่างๆ รวมทั้งฝุ่นละอองที่มีขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมครอน (PM 2.5) เป็นเวลานาน
▪️อาการของโรคถุงลมโป่งพอง
ผู้ป่วยจะมีอาการไอเรื้อรัง อาจจะมีหรือไม่มีเสมหะ หายใจหอบเหนื่อยซึ่งจะมีอาการมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยในระยะแรกผู้ป่วยจะมีอาการเหนื่อยในขณะที่ออกแรง และในระยะที่โรคเป็นมากขึ้น จะมีอาการเหนื่อยแม้ในขณะพัก อาการอื่นที่พบได้ เช่น แน่นหน้าอก หรือหายใจมีเสียงหวีด
การวินิจฉัยโรคถุงลมโป่งพอง
ในผู้ป่วยที่มีอาการดังกล่าว ร่วมกับมีปัจจัยเสี่ยง เช่น การสูบบุหรี่ หรือมีประวัติสัมผัสมลภาวะทางอากาศเป็นเวลานาน ควรได้รับการตรวจสมรรถภาพปอด เพื่อยืนยันการวินิจฉัยที่พบลักษณะการอุดกั้นของหลอดลม
การรักษาโรคถุงลมโป่งพอง
- การรักษาโดยใช้ยา ได้แก่ ยาสูดขยายหลอดลมชนิดออกฤทธิ์ยาวในรายที่มีอาการเหนื่อยในระดับ 2 (เดินบนพื้นราบได้ช้ากว่าคนอื่นที่อยู่ในวัยเดียวกันเพราะหายใจหอบ หรือต้องหยุดเพื่อหายใจ เมื่อเดินตามปกติบนพื้นราบ) ขึ้นไป หรือมีอาการกำเริบเฉียบพลันรุนแรงปานกลาง อย่างน้อย 2 ครั้ง ในปีที่ผ่านมา หรือมีอาการกำเริบเฉียบพลันรุนแรงที่ต้องนอนรักษาในโรงพยาบาลอย่างน้อย 1 ครั้ง ในปีที่ผ่านมา ร่วมกับยาสูดขยายหลอดลมชนิดออกฤทธิ์สั้น เมื่อมีอาการเหนื่อย
- การหยุดสูบบุหรี่
- การรักษาอื่น ๆ ได้แก่ การให้วัคซีน เช่น วัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ ปีละ 1 ครั้ง วัคซีนป้องกันปอดอักเสบ และวัคซีนป้องกันการติดเชื้อโควิด-19 การฟื้นฟูสมรรถภาพปอดในรายที่มีอาการเหนื่อยตั้งแต่ระดับ 2 ขึ้นไป เป็นต้น
▪️การป้องกันโรคถุงลมโป่งพอง
การลดปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคและการกำเริบของโรค ได้แก่ การไม่สูบบุหรี่ หลีกเลี่ยงฝุ่นควันจากมลภาวะต่าง ๆ หลีกเลี่ยงผู้ที่ติดเชื้อหวัด การได้รับวัคซีนป้องกันการติดเชื้อระบบการหายใจ และการใช้ยาตามที่แพทย์สั่งด้วยวิธีการสูดที่ถูกต้อง รวมทั้งการออกกำลังกายที่เหมาะสม และรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่
ขอขอบคุณข้อมูลจาก : รศ.นพ.อรรถวุฒิ ดีสมโชค อาจารย์ประจำหน่วยวิชาระบบการหายใจ เวชบำบัดวิกฤตและภูมิแพ้ ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มช.
เรียบเรียง:นางสาวนันทพร ระบิน นักประชาสัมพันธ์
ภาพ / ข่าว : งานสื่อสารองค์กร คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ติดตามผ่านทาง Facebook : https://cmu.to/yaCEL
แพทย์มช #MEDCMU #โรคถุงลมโป่งพอง #COPD #รู้ทันโรคถุงลมโป่งพอง #สัญญาณเตือนโรคปอด #สุขภาพปอด #ดูแลสุขภาพปอด #ปอดแข็งแรง #เลิกบุหรี่ #ตรวจสุขภาพปอด #ฟื้นฟูสมรรถภาพปอด #ชะลอปอดเสื่อม #สุขภาพดีเริ่มที่ตัวเรา

ร่วมแสดงความคิดเห็น