สื่อมวลชน ภาคีที่ขาดไม่ได้ ในการ “รณรงค์ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสังคม”

ยังไม่ทันหายเหนื่อยที่กลับจากการประชุมอาเซียนปลอดบุหรี่ที่ปีนัง ก็ต้องไปร่วมงานสัมนาสื่อมวลชนท้องถิ่นจาก 15 จังหวัดภาคอิสาน 80 กว่าคน งานที่ไม่ไปร่วมไม่ได้
ตั้งแต่ที่เราเริ่มโครงการรณรงค์ไม่สูบบุหรี่เมื่อ 40 ปีก่อน ครึ่งหนึ่งของกรรมการก็เป็นสื่อมวลชนสาขาต่างๆ เพื่อเป็นผู้แนะนำการสื่อสาร/เผยแพร่ข้อมูลพิษภัยของการสูบบุหรี่ต่อสังคม รวมทั้งการเสนอแนะ/ชี้นำ/ผลักดันให้ฝ่ายการเมืองกำหนดนโยบาย กฏหมาย ภาษี ที่จะส่งผลต่อการไม่เริ่มสูบบุหรี่/เลิกสูบ ที่เรียกว่า การชี้แนะผ่านสื่อ (Media advocacy)
ในปี 2537 ประเด็นรณรงค์วันงดสูบบุหรี่โลก“ The Media Against Tobacco หรือ ”ทุกสื่อร่วมใจต้านภัยบุหรี่“ เอกสารองค์การอนามัยโลก ระบุว่า“ บริษัทบุหรี่ใช้สื่อแขนงต่างๆเป็นเครื่องมือในการแพร่กระจายการสูบบุหรี่ ขณะเดียวกัน สื่อมวลชนมีบทบาทสำคัญที่สุด ในการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ถึงพิษภัยของการสูบบุหรี่ สร้างค่านิยมใหม่ที่ไม่สูบบุหรี่ รวมทั้งสนับสนุนการผลักดันนโยบายและกฏหมายควบคุมยาสูบ”
เอกสารภายในของบริษัทบุหรี่ ”ในปี 2529 เราพานักหนังสือพิมพ์ 97 คน จาก 5 ประเทศมาทัวร์อเมริกา เราจะเน้นประเด็นควันบุหรี่มือสองให้ชัดเจนยิ่งขึ้น ด้วยการจัดบรรยายสรุปแก่นักข่าวในเอเชีย ลาตินอเมริกา ยุโรป ออสเตรเลียอีกด้วย“
ทั้งนี้ปี 2529 กระทรวงสาธารณสุขอเมริกาประกาศอย่างเป็นทางการว่า ”การได้รับควันบุหรี่มือสองเป็นสาเหตุของมะเร็งปอด โรคทางเดินหายใจในเด็ก“ แต่บริษัทบุหรี่โต้แย้งว่า “ไม่จริง” และใช้สื่อมวลชนในการสร้างความสับสัน ( ซึ่งกลยุทธ์ลักษณะเดียวกัน ถูกนำมาใช้กับอันตรายของบุหรี่ไฟฟ้าในปัจจุบันนี้)
อีกกรณีหนึ่ง“ในคูเวต เราได้ทำงานร่วมกับเจ้าของสื่อมวลชนอย่างใกล้ชิด เพื่อรักษากระแสคัดค้านต่อการเสนอมาตรการควบคุมยาสูบของรัฐมนตรีกระทรวงสาธารณสุข ที่พยายามออกมาตรการจำกัดการสูบบุหรี่อย่างเข้มงวด( เอกสารภายในบริษัทบุหรี่ฟิลิป มอร์ริส ปี 2530)
ในปี 2537 โครงการรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ รับเจ้าหน้าที่ใหม่เป็นคนที่สาม เพื่อให้รับผิดชอบการประสานทำงานกับสื่อมวลชนโดยเฉพาะ ที่เรียก ”มีเดียออฟฟิศเซอร์“ ต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบันนี้
ในสรุปบทเรียนเมื่อเราทำงานรณรงค์ไม่สูบบุหรี่ครบ 10 ปี หนึ่งในข้อแนะนำสำหรับผู้ที่จะทำงานรณรงค์ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสังคมเรื่องอื่นๆ คือ ต้องให้ความสำคัญต่อกระบวนการใช้สื่อ และมีความพร้อมด้านข้อมูล
การสัมนาสื่อมวลชนภาคอิสานที่ผมเพิ่งไปร่วม ยังคงหลักการนี้ ที่เรานำข้อมูลสถานการณ์การสูบบุหรี่/บุหรี่ไฟฟ้า ไปเสนอ/แลกเปลี่ยนกับผู้เข้าร่วมประชุม เพื่อนำไปเผยแพร่แก่ประชาชนในแต่ละจังหวัดต่อไป
กิจกรรมลักษณะเดียว จะมีการจัดขึ้นสำหรับสื่อมวลชนภาคเหนือ ใต้ และกลางต่อไป
ศ.นพ ประกิต วาทีสาธกกิจ 18 พฤษจิกายน 2569
อ้างอิง
https://www.facebook.com/share/p/1AFDeCZBTh/
หนังสือ 2 ทศวรรษการรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ หน้า 78
https://bit.ly/4ADQ6ZJ

ร่วมแสดงความคิดเห็น