พะเยา – “เวียงลอ” เมืองโบราณอายุกว่า 900 ปี ตั้งอยู่ในเขตอำเภอจุน จังหวัดพะเยา โดดเด่นด้วยประวัติศาสตร์ยาวนานและความสำคัญทางภูมิปัญญา การสร้างระบบชลประทานยุคโบราณที่สะท้อนถึงอัจฉริยภาพของผู้คนในยุคล้านนา ทำให้เวียงลอกลายเป็นแหล่งศึกษาและท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่น่าสนใจในปัจจุบัน
ภูมิปัญญาการจัดการน้ำและความสำคัญทางประวัติศาสตร์
เวียงลอตั้งอยู่ริมสองฝั่งของแม่น้ำอิง โดยแบ่งเขตเป็นตำบลลอและตำบลหงส์หิน ภายในเขตกำแพงเมืองโบราณแห่งนี้ นักโบราณคดีได้ค้นพบแนวคันดินที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อกั้นลำน้ำ ถือเป็นหลักฐานสำคัญที่สะท้อนถึงระบบชลประทานขนาดใหญ่ ซึ่งถูกใช้เพื่อควบคุมน้ำหลาก ป้องกันน้ำท่วมพื้นที่เกษตรกรรม รวมถึงศาสนสถานและบ้านเรือน
นอกจากนั้น เวียงลอยังเป็นเมืองที่มีโบราณสถานกระจายอยู่มากกว่า 50 แห่ง พบวัดร้าง พระพุทธรูปหินทรายและสำริดจำนวนมาก รวมถึงเศษภาชนะดินเผาที่แสดงอิทธิพลจากวัฒนธรรมหริภุญไชยและล้านนา หลักฐานเหล่านี้ถูกรวบรวมไว้ที่พิพิธภัณฑ์เวียงลอ วัดศรีปิงเมือง ซึ่งเป็นศูนย์กลางของชุมชนในปัจจุบัน
“วัดศรีปิงเมือง” หัวใจของชุมชนเวียงลอ
วัดศรีปิงเมืองเป็นวัดสำคัญของบ้านลอ มีพระสงฆ์จำพรรษาและศาสนสถานที่สะท้อนศิลปกรรมล้านนา-สุโขทัย เช่น เจดีย์ทรงระฆังขนาดใหญ่และวิหารที่สร้างครอบทับซากเดิม ตามตำนานเล่าว่า ผู้คนมักมาขอพรที่อนุสาวรีย์พญาลอ หากคำอธิษฐานสัมฤทธิ์ผล พวกเขาจะนำไก่ชนมาถวายตามความเชื่อโบราณ
เวียงลอในหน้าประวัติศาสตร์ล้านนา
เวียงลอปรากฏในศิลาจารึกวัดใหม่ ซึ่งกล่าวถึงการสร้างวัดในปี พ.ศ. 2040 โดยเจ้าหมื่นล่อเทพศรีจุฬา เพื่อถวายพระราชกุศลแก่ราชวงศ์เชียงใหม่ ผังเมืองของเวียงลอเป็นรูปวงกลมล้อมรอบด้วยกำแพงและคูเมืองสองชั้น สันนิษฐานว่าชุมชนนี้มีความสำคัญในฐานะจุดเชื่อมโยงเส้นทางระหว่างเมืองเชียงแสน เชียงของ พะเยา และล้านช้าง
ก่อนการก่อตั้งเวียงลอ หลักฐานการขุดค้นทางโบราณคดีชี้ให้เห็นว่าพื้นที่แห่งนี้เคยมีชุมชนอาศัยอยู่ในยุคก่อนประวัติศาสตร์เมื่อราว 1,500-2,000 ปีที่แล้ว
บทเรียนจากอดีตที่ยังคงหลงเหลือ
เวียงลอเป็นมากกว่าเมืองโบราณที่ล้อมรอบด้วยคันดินและโบราณสถาน แต่ยังเป็นแหล่งรวบรวมภูมิปัญญาและวัฒนธรรมของผู้คนในยุคล้านนา ซึ่งสะท้อนถึงความสามารถในการปรับตัวและจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน
การอนุรักษ์และศึกษาประวัติศาสตร์ของเวียงลอเป็นภารกิจสำคัญที่ควรสืบทอดให้คนรุ่นหลังได้ตระหนักถึงรากเหง้าของวัฒนธรรมล้านนา ทั้งนี้ เพื่อให้เรื่องราวของเวียงลอไม่จางหายไปตามกาลเวลา
“เวียงลอ” คือเครื่องยืนยันถึงความรุ่งเรืองของล้านนา และเป็นกระจกสะท้อนถึงภูมิปัญญาที่เชื่อมโยงอดีตกับปัจจุบันไว้อย่างลงตัว”
ที่มา : https://culturalenvi.onep.go.th/site/detail/631 , https://www.museumthailand.com/th/2988/storytelling/%E0%B9%82%E0%B8%9A%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%93%E0%B8%AA%E0%B8%96%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%A7%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%A5%E0%B8%AD/
รูปภาพจาก : https://culturalenvi.onep.go.th/site/detail/631
ร่วมแสดงความคิดเห็น