วัดพระธาตุดอยกองมู เดิมชื่อ “วัดปลายดอย” ตั้งอยู่บนดอยกองมูทางทิศตะวันตกของอำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน เป็นวัดที่มีความสำคัญทั้งในด้านศิลปะและความเชื่อของชาวแม่ฮ่องสอนและภูมิภาคใกล้เคียง มีตำนานที่เชื่อว่า ภูเขาลูกนี้มีลักษณะคล้ายกับองค์พระเจดีย์ จึงได้ตั้งชื่อว่า “พระธาตุดอยกองมู” และบนยอดดอยนั้นก็ได้ประดิษฐานพระธาตุเจดีย์ศิลปะไทใหญ่ พม่า จำนวนสององค์

พระเจดีย์องค์ใหญ่ของวัดพระธาตุดอยกองมู สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2403 โดยจองต่องสู่ ซึ่งภายในบรรจุพระธาตุของพระโมคคัลลานะเถระที่นำมาจากประเทศพม่า ส่วนพระเจดีย์องค์เล็กนั้นสร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2417 โดยพระยาสิงหนาทราชา เจ้าเมืองแม่ฮ่องสอนองค์แรก ภายในบรรจุพระธาตุของพระสารีบุตรเถระ ซึ่งนำมาจากเมืองมัณฑะเลย์ ประเทศพม่า

ในปี พ.ศ. 2524 กรมศิลปากรได้ประกาศให้วัดพระธาตุดอยกองมูเป็นโบราณสถานและกำหนดขอบเขตทางการในราชกิจจานุเษก เล่มที่ 98 ตอนที่ 177 การขึ้นทะเบียนนี้เป็นการยืนยันความสำคัญของวัดในด้านศาสนาและศิลปกรรมของจังหวัดแม่ฮ่องสอน ภายในวัดยังมีศาสนวัตถุและศาสนสถานสำคัญที่โดดเด่น เช่น องค์พระพุทธรูป พระเจดีย์ และภาพจิตรกรรมฝาผนังที่บอกเล่าพระพุทธประวัติ ซึ่งทั้งหมดนี้แสดงให้เห็นถึงความสวยงามในด้านสถาปัตยกรรมและศิลปะที่ได้รับอิทธิพลจากศิลปะพม่า ทางเข้าวัดที่อยู่บนยอดดอยมีสิงห์คู่ตั้งอยู่และยังมีระฆังเก่าแก่ที่มีความเชื่อว่า หากผู้ใดได้ตีระฆังนี้ จะทำให้พวกเขาได้กลับมาเยือนแม่ฮ่องสอนอีกครั้ง
รูปภาพและแหล่งข้อมูล หอจดหมายเหตุแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าฯ เชียงใหม่ https://www.finearts.go.th/chiangmaiarchives/view/43540
ร่วมแสดงความคิดเห็น