ประเพณีไข่แดงหรือ “ขึ่มสึ ขึ่มมี๊อ่าเผ่ว” เป็นพิธีกรรมที่จัดขึ้นโดยชาวอาข่าในช่วงกลางเดือนเมษายน ซึ่งตรงกับเดือนอาข่า หรือที่เรียกว่า “ขึ่มสึ บาลา” โดยมีจุดประสงค์เพื่อส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ เป็นการแสดงความเคารพต่อบรรพบุรุษและการต้อนรับชีวิตใหม่ที่กำลังจะมาถึงในช่วงต้นปี
พิธีกรรมนี้เริ่มต้นเมื่อดวงจันทร์ขึ้นในคืนวันที่ 1 ค่ำ ซึ่งชาวอาข่าจะเรียกพิธีนี้ว่า “ลาเด๊ะ ถี่หยะ” และจะมีการเริ่มประกอบพิธีใหม่ที่เรียกว่า “ขึ่มสึ อาเผ่ว” ซึ่งหมายถึง พิธีต้อนรับปีใหม่และการต้อนรับสิ่งมีชีวิตใหม่ทุกชนิดที่เกิดขึ้นในช่วงเดือนเมษายน
ในพิธีนี้ ชาวอาข่าจะใช้ไข่ในการประกอบพิธีกรรม โดยการย้อมเปลือกไข่ให้เป็นสีแดง เพื่อเป็นสัญลักษณ์แห่งการต้อนรับปีใหม่และชีวิตใหม่ในโลกนี้ เด็กๆ จะมีการเล่นชนไข่ โดยการห้อยไข่ที่ย้อมสีแดงในตะกร้าแล้วโยนไปมา เพื่อความสนุกสนานและเป็นส่วนหนึ่งของพิธีกรรมนี้ที่มีความสำคัญในสังคมอาข่า
ความหมายทางวัฒนธรรมและการปกครอง
หลังจากการจัดพิธี “ขึ่มสึ อาเผ่ว” ที่ต้อนรับปีใหม่และชีวิตใหม่แล้ว จะมีการประกอบพิธีต่อไปในช่วงต่อมาที่เรียกว่า “ขึ่มมี่ อาเผ่ว” ซึ่งเป็นพิธีที่เฉลิมฉลองปีใหม่และตำแหน่งผู้นำทางวัฒนธรรมและการปกครองของชุมชน ชาวอาข่าจะให้ความสำคัญกับผู้นำที่มีชื่อว่า “โจ่วมา” ซึ่งทำหน้าที่เป็นผู้นำทางวัฒนธรรมและการปกครอง รวมทั้งการจัดการประชุมปรึกษาหารือกับหมอสวดพิธีกรรมที่เรียกว่า “พี้มา” ซึ่งจะช่วยในการวางแผนและปรึกษาเรื่องการปกครองและการรักษาความเป็นระเบียบในชุมชนตามหลักการและกฎจารีตที่ชนเผ่าของตนเองนับถือ
ประเพณีไข่แดง หรือ “ขึ่มสึ ขึ่มมี๊อ่าเผ่ว” เป็นประเพณีที่สะท้อนถึงความเชื่อและวัฒนธรรมที่ลึกซึ้งของชนเผ่าอาข่า ผ่านการใช้ไข่เป็นสัญลักษณ์ในการต้อนรับปีใหม่และชีวิตใหม่ ช่วยสร้างความสัมพันธ์อันเหนียวแน่นระหว่างชุมชนและธรรมชาติ รวมทั้งการยึดมั่นในความเชื่อและการปฏิบัติตามกฎจารีตที่มีมาตั้งแต่บรรพบุรุษ ด้วยการร่วมกันจัดพิธีและกิจกรรมต่างๆ ที่ไม่เพียงแต่เป็นการสร้างความสนุกสนาน แต่ยังสะท้อนถึงการรักษาวัฒนธรรมและการมีส่วนร่วมของทุกคนในชุมชน
ที่มา : https://arit.kpru.ac.th/ap2/local/?nu=pages&page_id=168&code_db=610004&code_type=01 , http://www.m-culture.in.th/album/view/156925/
รูปภาพจาก : https://www.chiangmainews.co.th/social/1987593/
ร่วมแสดงความคิดเห็น