“…ผมว่าเครื่องแต่งกายล้านนาเรา โดดเด่นที่สุด และเป็น Soft Power ของเรามานานแล้ว …”
– คุณ วสิน อุ่นจะนำ-
ภูมิปัญญาล้ำค่าที่สะท้อนผ่าน…เครื่องแต่งกายล้านนา
ดินแดนล้านนา อาณาจักรแห่งขุนเขา ที่ได้โอบล้อมกลุ่มชาติพันธุ์ที่หลากหลายเอาไว้อย่างกลมกลืน การตั้งถิ่นฐานที่กระจายตัวอยู่ตามหุบเขาต่าง ๆ ได้บ่มเพาะให้แต่ละชุมชนนั้นสร้างสรรค์อัตลักษณ์เฉพาะตัวออกมา แต่ละชุมชนก็จะมีความโดดเด่นที่แตกต่างกันไปอย่างอิสระ หนึ่งในสิ่งที่เห็นได้ชัด คือการสะท้อนอัตลักษณ์ผ่านสีสัน และลวดลายของผืนผ้าทอ เครื่องแต่งกาย เครื่องนุ่งห่ม
– คุณ วสิน อุ่นจะนำ-
ในแง่ของผ้าทอในแต่ละท้องถิ่น อาจมีลวดลายที่แตกต่างกัน แต่ในแง่่การใช้งานจะมีความคล้ายคลึงกันอยู่ในส่วนของรูปแบบ และประเพณีนิยม อย่างของล้านนา ผู้หญิงมักนิยมเกล้ามวยสูง ประมาณกลางศีรษะ อาจจะมีการปักปิ่น หรือเสียบดอกไม้ประดับ ในส่วนของการแต่งกาย ในอดีตการเปลือยอก ถือเป็นเรื่องปกติ หรืออาจจะมีผ้าพันรอบอก ปล่อยชายผ้าไว้ด้านหน้า หรือ ทิ้งชายผ้าไปด้านหลัง ห่มเฉียงแบบสไบเรียกว่าสะหว้ายแหล้ง ส่วนล่างจะมีการนุ่งผ้าซิ่นลายขวาง ยาวถึงเท้า ซึ่งอัตลักษณ์อย่างหนึ่งของล้านนา คุณวสิน อุ่นจะนำ ได้บอกถึงอัตลักษณ์นี้ว่า ผ้าล้านนา เป็นผ้าที่ต้องปะติดปะต่อเป็นชิ้น เป็นผ้าที่มีหัวซิ่น ตัวซิ่น ตีนซิ่น นำผ้าหลายส่วนมาต่อกัน เนื่องจากข้อจำกัดทางเทคนิค และเครื่องมือ ที่มีการใช้กี่ผ้าทอที่มีขนาดเล็ก ทำให้ผ้าต้องถูกนำมาต่อกันเป็นหลายส่วน แต่สิ่งนี้นั้นได้กลายมาเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของล้านนา
ยลเสน่ห์ ผ้าล้านนา…ความงดงามแห่งเมืองเหนือ
การแต่งกายล้านนา ไม่เพียงแต่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น แต่ในปัจจุบันนี้ได้กลายเป็น Soft Power ที่มีอิทธิพลต่อเครื่องแต่งกายระดับประเทศ คุณวสิน อุ่นจะนำ ได้มีการยกตัวอย่าง การแต่งกายที่รับอิทธิพลของล้านนาไป
อาทิ ชุดไทยของการบินไทย ชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ ซึ่งแบบแรกจะเป็นชุดไทยเรือนต้น ผู้หญิงจะมีการนุ่งผ้าซิ่น และเป็นผ้าซิ่นลายขวาง ซึ่งถือว่ามาจากวัฒนธรรมล้านนา เพราะแต่เดิมคนภาคกลางจะไม่นุ่งซิ่นในลักษณะนี้ ซึ่งคนที่นำผ้าซิ่นไปเผยแพร่ คือ พระราชชายาเจ้าดารารัศมี ที่ได้มีการนุ่งซิ่นไปใช้กับราชสำนักกรุงเทพฯ
ความงดงาม และความวิจิตรบรรจงนี้เอง ทำให้การแต่งกายล้านนา ได้มีการแพร่หลายเป็นวงกว้าง เริ่มมีภาพปรากฏในการละครต่าง ๆ เริ่มเป็นที่รู้จักทั้งหมู่คนไทยต่างถิ่น และหมู่นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาเยือนยังภาคเหนือของเรา เห็นได้ชัด ที่วัดต้นเกว๋น ที่มีผู้คนจำนวนมากใส่ชุดล้านนา ที่ผ่านการปรับเปลี่ยนให้มีความร่วมสมัยมากยิ่งขึ้น แต่งกายมาถ่ายรูปร่วมกับงานสถาปัตยกรรมชั้นยอดของวัดต้นเกว๋น สิ่งนี้เอง ถือเป็นการสานต่อกระแสซอฟต์พาวเวอร์ และเป็นการอนุรักษ์ภูมิปัญญาดั้งเดิม พร้อมกับสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ ควบคู่ไปด้วยกัน
“…อะไรก็ตามที่เป็นวิธีที่จะทำให้การทอผ้าแบบดั้งเดิมยังคงอยู่ มันก็เป็นเรื่องดีทั้งนั้น มันต้องทำควบคู่ไปสองอย่าง สิ่งที่ผมทำ ความตั้งใจ คือต้องการจะเก็บรักษารูปแบบแต่งกายที่เป็นแบบประเพณีนิยมไว้…”
– คุณ วสิน อุ่นจะนำ-
เสน่ห์ของคนเชียงใหม่ คือ การยอมรับความเปลี่ยนแปลง เปิดรับสิ่งใหม่ ๆ แต่ไม่เคยละทิ้งรากเหง้าดั้งเดิม ที่ส่งต่อมาจากบรรพบุรุษ ในปัจจุบันนี้อัตลักษณ์เมืองเหนือ อย่างเครื่องแต่งกายล้านนา จึงเป็นมากกว่าเสื้อผ้า เครื่องนุ่งห่ม ได้กลายเป็นซอฟต์พาวเวอร์สำคัญ ที่บอกเล่าเรื่องราวประวัติศาสตร์ ภูมิปัญญา ที่สะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิตของชาวล้านนา อารยธรรมโบราณที่ยังคงสืบสานมาจนถึงปัจจุบัน
“…คนล้านนาเรามีสำนึกในเรื่องอัตลักษณ์สูง นานไป สภาพสังคมเริ่มเปลี่ยนไป เราอยู่ในสังคมโลกปัจจุบัน ที่ผ่านกระบวนการโลกาภิวัตน์ แต่สำนึกเรื่องอัตลักษณ์คนล้านนายังอยู่ มันจึงเกิดการดำเนินควบคู่ไปพร้อมกัน…”
– คุณ วสิน อุ่นจะนำ-
ร่วมแสดงความคิดเห็น