วันก่อนมีแพทย์นักวิชาการอาวุโส ส่งไลน์มาว่า “ได้อ่านเรื่องที่ลงในวารสารการแพทย์ JAMA หนุนให้ใช้ e-cigarettes ในคลินิคเลิกบุหรี่ เห็นบอกว่าดีกว่าใช้ยาเลิก คงต้องศึกษาว่า มีข้อจำกัดหรือข้อควรระมัดระว้งอย่างไร ”
ผมตอบไปว่า ข้อแนะนำในอเมริกา น่าจะต้องคำนึงถึงบริบทที่แตกต่างกัน กับประเทศไทยในทุกๆด้าน
เข้าไปอ่านรายงานที่แพทย์อาวุโสอ้างถึง พบว่า เป็นการเปรียบเทียบผลการรักษาการเลิกบุหรี่ จาก 9 การศึกษา จำนวนตัวอย่างผู้ป่วย 6,819 ราย
พบว่า ในทุกๆ 100 คนที่รักษาด้วยการใช้บุหรี่ไฟฟ้าเพื่อเลิกสูบบุหรี่ “อาจ” มี 8 ถึง 11 คนที่สามารถเลิกสูบบุหรี่ได้สำเร็จ อีกประมาณ 90 คนเลิกไม่ได้
เทียบกับผู้ที่ใช้การบำบัดด้วยนิโคตินทดแทน หรือยาอย่างอื่น ที่เลิกได้สำเร็จ6 คน อีก 94 คนเลิกไม่ได้
การใช้บุหรี่ไฟฟ้ารักษาการเลิกสูบบุหรี่ จึงช่วยให้คนสูบเลิกได้เพิ่มขึ้น 4 คน จากการรักษาคนสูบบุหรี่ 100 คนด้วยวิธีการอื่นที่มีอยู่แล้ว
แต่หนังสือพิมพ์เอาไปพาดหัวข่าวว่า “บุหรี่ไฟฟ้าทำให้คนเลิกบุหรี่มวน ดีกว่า วิธีการรักษาอื่นๆ”
ถ้าไม่ตามเข้าไปดูว่า จริงๆแล้วที่ว่าบุหรี่ไฟฟ้าให้ผลดีกว่า “มันดีกว่าเท่าไรกันแน่”
ขณะที่บริษัทบุหรี่และลิ่วล้อ จะนำข่าวนี้ไปขยายผลทันที ว่า “ใช้บุหรี่ไฟฟ้ารักษาเลิกบุหรี่ ผลดีกว่าบุหรี่มวน” บริษัทบุหรี่เอาเงินจ้างให้พิมพ์ในวารสารการแพทย์ก็มีมาแล้ว(อินโฟ)
บ้านเรายังขาดแคลนแพทย์ บุคลากรสนับสนุน ระบบการรักษาเลิกบุหรี่ ในพื้อนที่ส่วนใหญ่ของประเทศ รวมทั้งงบประมาณสนับสนุน
ที่ผ่านมา 9 ใน 10 ของคนไทยที่เลิกสูบได้ เลิกด้วยตัวเอง จากมาตรการต่างๆที่เรียกว่า Population based smoking cessation หรือมาตรการที่ทำให้ผู้สูบบุหรี่เลิกสูบในระดับประชากร เช่นการรณรงค์พิษภัยยาสูบ การขึ้นภาษี การห้ามสูบบุหรี่ในที่สาธารณะ ในบ้าน การห้ามโฆษณา การให้คำแนะนำเลิกบุหรี่แบบสั้นๆในบริการปฐมภูิม การบริการเลิกบุหรี่ทางสายด่วน 1600 ฯลฯ ที่รวมๆกันแล้วทำให้คนเลิกสูบด้วยตัวเอง
ศ.ดร สแตนตัน กล๊านซ์ คณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยแคลิถอร์เนีย ผู้เชี่ยวชาญระดับโลกด้านการควบคุมยาสูบ ส่งอีเมลล์มาว่า “I am shocked that they got it into JAMA” ผมรู้สึกช็อคที่เรื่องนี้ได้รับการตีพิมพ์ใน JAMA
ศ.นพ ประกิต วาทีสาธกกิจ 3 กันยายน 2569
อ้างอิง
https://www.cochrane.org/th/evidence/CD010216_can-electronic-cigarettes-help-people-stop-smoking-and-do-they-have-any-unwanted-effects-when-used
ร่วมแสดงความคิดเห็น