ในช่วงนี้ย่างเข้าสู่ฤดูหนาว หลายคนกำลังชื่นชมกับสภาพอากาศที่เย็นสบายร่มรื่น สูดอากาศบริสุทธิ์เข้าเต็มปอด แต่หลายพื้นที่ต้องประสบปัญหากับกลิ่นของดอกตีนเป็ด หรือ ต้นพญาสัตบรรณ ที่โชยมาพร้อมกับสายลมในฤดูหนาว บางคนต้องแพ้กลิ่นดอกเหม็นตุๆ ของมันอย่างรุนแรง ถึงกับเวียนศีรษะ แน่นหน้าอกหายใจไม่ออก ส่วนบางคนก็ชื่นชอบกลิ่นของดอกตีนเป็ดมีกลิ่นหอมชื่นใจ
ทีนี้มารู้จักกับต้นตีนเป็ด หรือ ต้นพญาสัตบรรณ หนึ่งในต้นไม้มงคล ชื่อภาษาอังกฤษ White Cheesewood ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Alstonia scholaris (L.) R. Br. เป็นหนึ่งในต้นไม้ที่มีประวัติควรค่าแก่การจารึกไว้ เพราะเมื่อครั้งที่ สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงโปรดพระราชทานกล้าไม้มงคลให้ผู้ว่าราชการจังหวัดทุกจังหวัด ในงานรณรงค์โครงการปลูกป่าถาวรเฉลิมพระเกียรติฯ เมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม 2537 อีกทั้งยังเป็นต้นไม้ประจำจังหวัดสมุทรสาครอีกด้วย
ต้นตีนเป็ดจัดอยู่ในวงศ์โมก เป็นไม้ยืนต้นรูปทรงสูงใหญ่ ลำต้นสามารถเจริญเติบโตสูงได้ถึง 15-35 เมตร เป็นไม้เนื้ออ่อนแต่เหนียวสีขาวอมเหลืองอ่อน มีเปลือกค่อนข้างหนาสีเทาหรือเทาอมเหลือง ลักษณะต้นมีรูปทรงพุ่มสูงคล้ายฉัตร ใบเป็นแบบเลี้ยงเดี่ยว ทรงรูปไข่ โคนใบสอบ มีติ่งที่ปลายใบ ผลเป็นฝักคู่ยาวเรียว 10-20 เซนติเตร ออกดอกเป็นช่อปลายกิ่ง มีสีขาวอมเหลืองและเขียวนิดๆ กลีบดอกเป็นรูปวงรีมีขนภายใน มักออกดอกช่วงตุลาคม-ธันวาคม และที่สำคัญดอกมีกลิ่นหอมแรงไปจนกระทั่งฉุน โดยเฉพาะในตอนกลางคืน กลิ่นของดอกต้นตีนเป็ดจะฉุนรุนแรงมากเป็นพิเศษ จนทำให้บางคนถึงขั้นเกิดอาการแพ้ได้
นอกจากจะให้ร่มเงา ส่งกลิ่นหอม และมีความหมายที่เป็นสิริมงคลแล้ว ต้นไม้ชนิดนี้ยังถูกนำไปแปรรูปเป็นของใช้ในและเฟอร์นิเจอร์ภายในบ้านได้ เช่น กล่องใส่ของ แต่ด้วยลักษณะเนื้อไม้ที่ไม่แน่น เลยทำให้ไม่มีความแข็งแรงทนทานพอ จึงไม่เหมาะที่จะนำไปใช้ในการก่อสร้าง
หากว่าด้วยเรื่องของสรรพคุณทางยา ต้นตีนเป็ด ช่วยรักษาและบำรุงร่างกายมากมายเลยทีเดียว อย่างเช่น โรคบิด พอกแก้พิษ แก้หวัด สติดเชื้อที่ลำไส้ ขับพยาธิ อาการทางผิวหนัง ช่วยให้เจริญอาหาร และลดน้ำตาลในเลือด เป็นต้น
ทางด้านเทศบาลบ้านแปะ อ.จอมทอง จ.เชียงใหม่ เป็นอีกพื้นที่หนึ่งที่นิยมนำต้นตีนเป็ดมาปลูก เพราะเป็นต้นไม้ที่ให้ร่มเงาสร้างความร่มรื่น เมื่อถึงช่วงฤดูออกดอก กลิ่นของมันได้สร้างความเดือดร้อนให้ชาวบ้าน ดังนั้นทางเทศบาลบ้านแปะ จึงได้ทำการตัดต้นตีนเป็ดในพื้นที่ทิ้ง
ร่วมแสดงความคิดเห็น