ท่ามกลางภูมิทัศน์อันสงบงามของจังหวัดลำปาง วัดพระธาตุเสด็จตั้งตระหง่านเป็นสักขีพยานแห่งประวัติศาสตร์และศรัทธาที่สืบทอดมาตั้งแต่สมัยโบราณ ตำนานเล่าว่าพระนางจามเทวี ปฐมกษัตรีย์แห่งหริภุญชัยทรงมีพระราชศรัทธาสร้างวัดแห่งนี้ขึ้น เพื่อเป็นศูนย์รวมแห่งจิตใจของผู้คนและเป็นสถานที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ แม้ว่ากาลเวลาจะผันผ่านและมีการบูรณะหลายครั้ง วัดพระธาตุเสด็จยังคงเป็นสถาบันทางศาสนาที่สำคัญของลำปางและชาวล้านนา
จุดเด่นที่สำคัญของวัดแห่งนี้คือองค์พระธาตุเสด็จ เจดีย์แบบล้านนาที่มีลักษณะคล้ายพระธาตุลำปางหลวงแต่มีขนาดเล็กกว่า ภายในบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ซึ่งถือเป็นศูนย์กลางของความศรัทธา ผู้คนจากทั่วสารทิศเดินทางมาสักการะเพื่อความเป็นสิริมงคล เชื่อกันว่าผู้ที่มากราบไหว้จะได้รับพลังแห่งบุญบารมี ทำให้ชีวิตเจริญรุ่งเรืองและประสบความสำเร็จ วัดพระธาตุเสด็จได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานของชาติจากกรมศิลปากร เพื่ออนุรักษ์และคุ้มครองมรดกทางวัฒนธรรมที่มีคุณค่า
บริเวณวัดยังมีอาคารสำคัญหลายแห่งที่สะท้อนถึงศิลปะและวัฒนธรรมล้านนา วิหารกลางเป็นที่ประดิษฐาน “หลวงพ่อห้ามญาติ” พระพุทธรูปสำริดปางลีลาที่มีพุทธลักษณะงดงามเป็นเอกลักษณ์ ส่วนวิหารจามเทวีเป็นสถานที่ประดิษฐานพระพุทธรูปสำริดปางมารวิชัยในศิลปะเชียงแสน ซึ่งเป็นที่เคารพบูชาและมีประวัติศาสตร์ยาวนาน อีกหนึ่งพระพุทธรูปที่ได้รับความศรัทธาอย่างสูงคือ “พระเจ้าดำองค์อ้วน” พระพุทธรูปสำริดปางมารวิชัยที่ประดิษฐานในวิหารพระพุทธ วัดพระธาตุเสด็จจึงเป็นศูนย์รวมของศิลปกรรมอันงดงามที่สะท้อนถึงความรุ่งเรืองของล้านนาในอดีต
นอกจากความสำคัญทางศาสนาแล้ว วัดพระธาตุเสด็จยังมีพิพิธภัณฑ์ที่จัดตั้งขึ้นเพื่อรวบรวมและอนุรักษ์โบราณวัตถุที่ทรงคุณค่า ภายในพิพิธภัณฑ์มีการจัดแสดงวัตถุสิ่งของที่เกี่ยวข้องกับพุทธศาสนา เช่น พระพุทธรูปไม้ พระเจ้าไม้บุเงิน ปั๊บสา ใบลาน หีบธรรม แผงพระไม้ รวมถึงวัตถุที่เกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตของชาวล้านนา เช่น เชี่ยนหมาก ขันเงิน ขันนาก อูบข้าว ขันโตก และภาชนะเครื่องแก้ว นอกจากนี้ยังมีวัตถุที่เกี่ยวข้องกับองค์พระธาตุ เช่น ยอดฉัตรองค์พระธาตุ แผ่นจังโกเก่าที่จารึกชื่อศรัทธาวัด แผ่นจังโกดุนลายนักษัตร ก้อนทองจังโกโบราณ และตะปูพระธาตุ ซึ่งเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่สะท้อนถึงความสำคัญของวัดพระธาตุเสด็จในยุคต่าง ๆ
ความสำคัญของวัดพระธาตุเสด็จไม่ได้จำกัดเพียงแค่ด้านศาสนาและวัฒนธรรม แต่ยังมีมิติทางความเชื่อที่ฝังรากลึกในจิตใจของชาวลำปางมาอย่างยาวนาน ตำนานเจ้าพ่อกุมภัณฑ์เป็นหนึ่งในความเชื่อที่สำคัญของวัดแห่งนี้ โดยมีรูปปั้นยักษ์สองตนเฝ้าอยู่บริเวณหน้าองค์พระธาตุเสด็จ ยักษ์ตนพี่อยู่ด้านขวา และยักษ์ตนน้องอยู่ด้านซ้าย เชื่อกันว่าเจ้าพ่อกุมภัณฑ์เป็นเทพผู้พิทักษ์พระธาตุ มีอำนาจให้คุณให้โทษได้ ผู้คนจึงนิยมมาขอพร โดยเฉพาะในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับอำนาจและความสำเร็จ ไม่ว่าจะเป็นการสอบบรรจุเข้ารับราชการ การเลื่อนตำแหน่ง การชนะคดีความ หรือแม้แต่การค้าขายและธุรกิจ ความศรัทธาต่อเจ้าพ่อกุมภัณฑ์ทำให้มีการประกอบพิธีกรรมการบนบานและแก้บน ซึ่งต้องปฏิบัติตามประเพณีอย่างเคร่งครัด โดยการบนมีสองรูปแบบคือ บนเล็ก ซึ่งใช้ขันข้าว ยำวุ้นปลาแห้ง ผลไม้ และของหวาน และบนใหญ่ ซึ่งใช้หมูเป็นตัว ผู้ที่ได้รับพรสมหวังจะต้องกลับมาแก้บนก่อนวันสงกรานต์ของทุกปี
การผสมผสานระหว่างศาสนา วัฒนธรรม และความเชื่อ ทำให้วัดพระธาตุเสด็จเป็นสถานที่ที่มีความสำคัญต่อจิตใจของชาวลำปางและชาวล้านนา วัดแห่งนี้ไม่เพียงแต่เป็นศูนย์กลางของศรัทธา แต่ยังเป็นแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่า พิพิธภัณฑ์ของวัดช่วยให้ผู้คนได้เข้าใจถึงความเป็นมาของชุมชนและอารยธรรมล้านนาในอดีต ทำให้วัดพระธาตุเสด็จเป็นมากกว่าวัดเก่าแก่ แต่เป็นศูนย์กลางแห่งมรดกทางวัฒนธรรมที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์และสืบทอดต่อไป
ทุกครั้งที่ผู้ศรัทธาเดินทางมายังวัดพระธาตุเสด็จ ไม่เพียงแต่จะได้สักการะองค์พระธาตุเพื่อความเป็นสิริมงคล แต่ยังได้สัมผัสถึงกลิ่นอายของประวัติศาสตร์ที่ซ่อนอยู่ในทุกซอกมุมของวัด ได้เรียนรู้ถึงศิลปกรรมอันงดงามของล้านนา และได้เชื่อมโยงกับความเชื่ออันลึกซึ้งที่ฝังรากลึกในจิตใจของผู้คนมาเนิ่นนาน วัดพระธาตุเสด็จจึงเป็นสถานที่ที่ไม่ได้เป็นเพียงแค่โบราณสถาน แต่เป็นอนุสรณ์แห่งศรัทธาที่ไม่มีวันเลือนหายไปจากประวัติศาสตร์ของล้านนาและเมืองลำปาง
ที่มา : http://m-culture.in.th/album/182109/%E0%B9%80%E0%B8%88%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%A0%E0%B8%B1%E0%B8%93%E0%B8%91%E0%B9%8C_%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%98%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B8%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%88 , https://culturalenvi.onep.go.th/site/detail/940
รูปภาพจาก : https://db.sac.or.th/museum/images/Museum/761/20120210180819SQTv.jpg
ร่วมแสดงความคิดเห็น