ผลสำรวจสุขภาพของประชาชนไทย จากการตรวจร่างกาย ที่พบว่า 29.9 % หรือเกือบ 1 ใน 3 ของวัยรุ่นอายุ 10-14 ปี (1.1 ล้านคน) มีภาวะน้ำหนักเกินจนถึงอ้วน และพบว่า วัยรุ่นที่อ้วนมี
1. ความดันโลหิต สูงกว่ากลุ่มที่ไม่อ้วน
2.ไขมันไตรกลีเซอร์ไรด์ ไขมันไม่ดี LDL ค่าเอนไซม์ตับ
และระดับน้ำตาลในเลือด สูงกว่ากลุ่มที่ไม่อ้วนอย่างชัดเจน
3.ไขมันดี HDL ต่ำกว่า กลุ่มไม่อ้วน
ผลสำรวจนี้เป็นสัญญาณเตือนอย่างแรงว่า ในอนาคตอันใกล้นี้ จำนวนผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ในคนอายุน้อย ๆ จะเพิ่มขึ้นมาก https://thai-nhes.com/ รศ พญ เริงฤดี ปธานวนิช่วง คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี
ข้อมูลที่พ.ญ.เริงฤดีแชร์ ทำให้ผม“ตื่นขึ้นกลางดึก” ด้วยเรื่องนี้
โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง หรือ NCDs เป็นเรื่องหนึ่งที่ผมคลุกคลีมาโดยตลอดเพราะ 80% ของ NCDs มาจาก 4 ปัจจัยเสี่ยง คือการสูบบุหรี่ การดื่มสุรา การกินอาหารที่ไม่ถูกต้อง และพฤติกรรมเนืองนิ่ง
ตั้งแต่ปี 2549 ก็มีข้อมูลว่า เด็กนักเรียนไทยอ้วนมี 20% ผู้เชี่ยวชาญองค์การอนามัยโลกประจำประเทศไทย ก็พูดว่า
สี่เรื่องหลักที่ประเทศไทยจะต้องจัดการให้ได้ในการลดปัญหา NCDs คือ บุหรี่ ความดันสูง เบาหวาน และเด็กไทยอ้วน (Childhood obesity)
นี่เป็นครั้งแรกที่ผมเห็นผลการตรวจเลือด ที่น่ากังวลมากในเด็กไทยที่อ้วน ความผิดปกติทั้งเรื่องไขมัน นำ้ตาล ระดับความดัน ล้วนจะนำไปสู่โรคเรื้อรัง NCDs อาทิ โรคหัวใจและหลอดเลือด สโตร๊ก เบาหวาน โรคเมตาบอริคซินโดรม ไตวายเรื้อรัง และมะเร็งหลายชนิด
แม้เราจะมีการรณรงค์เรื่องเด็กอ้วนในระยะเวลาที่ผ่านมา และมีหลายฝ่าย/โครงการที่กำลังทำอยู่
แต่ถึงเวลาที่จะต้องมีการรณรงค์แก้ปัญหาเด็กอ้วนอย่าง“เข้มข้น จริงจังต่อเนื่อง” ให้เกิดกระแสการตระหนักถึงปัญหาสำคัญนี้ในระดับสังคม เกิดเป็นวาระของสังคมให้ได้
บทเรียนจากการทำงานควบคุมยาสูบ และลดกินเค็ม ชี้ให้เห็นว่า ต้องมี Focal point หรือ จุดประสานงาน ที่จะทำงานเรื่องนี้ มีคน/กลุ่มคนและฝ่ายปัจจัยสนับสนุนที่จะรณรงค์แก้ปัญหาเรื่องนี้อย่างต่อเนื่อง
ผมขอฝากให้ฝ่ายที่เกี่ยวข้อง นำไปขบคิดต่อนะครับ
ในปี 2539 ที่เราทำโครงการรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ครบ 10 ปี เราได้เผยแพร่ “ข้อเสนอแนะการนำกลยุทธ์การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสังคม(อื่นๆ)ไปปรับใช้” ปรากฏตามอินโฟพร้อมบทความนี้
ศ.นพ ประกิต วาทีสาธกกิจ 21 พฤษภาคม 2569
อ้างอิง หนังสือ 2 ทศวรรษการรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ พ.ศ.2551
ร่วมแสดงความคิดเห็น