ประเพณีเลี้ยงเจ้าขุนห้วยแม่หาร เป็นพิธีกรรมโบราณของชาวบ้านแม่หาร จัดขึ้นปีที่ 161 เพื่อตอบแทนบุญคุณและบวงสรวงเทวดา ที่คอยพิทักษ์รักษาต้นน้ำลำธาร โดยเชื่อว่าเป็นผู้บันดาลความอุดมสมบูรณ์
วันนี้ 24 พฤษภาคม 2569 ร.ต.ต.ศุภชัย แก้วชุม นายกองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกาศ เปิดเผยว่า ได้รับเกียรติเข้าร่วมพิธีกรรมเลี้ยงเจ้าขุนห้วยแม่หาร โดยชาวบ้านแม่หาร ได้ร่วมกัน ช่วยกันทำพิธีกรรมเลี้ยงเจ้าขุนห้วยแม่หาร หรือเลี้ยงผีขุนน้ำห้วยแม่หาร ซึ่งเป็นประเพณีพิธีกรรมโบราณของหมู่บ้าน โดยได้จัดพิธีติดต่อกันมายาวนาน ปีนี้เป็นปีที่ 161 แล้วที่ชาวบ้านแม่หารจัดขึ้นเพื่อตอบแทนบุญคุณและบวงสรวงเทวดาฟ้าดิน หรือวิญญาณที่คอยพิทักษ์รักษาต้นน้ำลำธาร ณ ขุนน้ำห้วยแม่หาร หมู่ 4 ต.บ้านกาศ อ.แม่สะเรียง จ.แม่ฮ่องสอน
ความสำคัญของประเพณี เพื่อขอบคุณ “ผีขุนน้ำ” ที่ปกป้องป่าไม้ต้นน้ำไม่ให้แห้งเหือด และขอพรให้ฝนฟ้าตกต้องตามฤดูกาล มีน้ำเพียงพอสำหรับการทำนาทำไร่ ช่วงเวลาการจัดงาน มักจัดขึ้นช่วงต้นฤดูฝน หรือก่อนการทำนาในเดือน 8 หรือเดือน 9 เหนือ ประมาณเดือนพฤษภาคม – มิถุนายนของทุกปี รูปแบบ สถานที่ทำพิธี จัดขึ้นบริเวณหอผีหรือศาลที่ตั้งอยู่บริเวณต้นน้ำหรือป่าต้นน้ำของหมู่บ้าน สำหรับเครื่องเซ่นไหว้สักการะประกอบด้วย เนื้อสัตว์ เช่น หมู ไก่ ไข่ สุรา ข้าวต้ม ขนม น้ำหวาน ดอกไม้ และธูปเทียน เพื่อใช้บูชาอารักษ์ประจำต้นน้ำ
สำหรับ หมู่บ้านแม่หาร หมู่ที่ 4 ต.บ้านกาศ อ.แม่สะเรียง จ.แม่ฮ่องสอน ชาวบ้านเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ กะเหรี่ยง มีความผูกพันใกล้ชิดกับธรรมชาติ รวมทั้งความเชื่อในเรื่องการเคารพธรรมชาติและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ จึงปรากฏประเพณี และพิธีกรรมสำคัญที่เกิดขึ้นในรอบปีหรือแต่ละช่วงฤดูกาลที่มีความเกี่ยวข้องกับความเชื่อเรื่องผีบรรพบุรุษ ผีธรรมชาติ ที่นับถือและทำพิธีบวงสรวงดวงวิญญาณตามคติดั้งเดิมของชนเผ่า คือ ประเพณีเลี้ยงผีขุนน้ำ
นอกเหนือจากบ้านแม่หาร อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน แล้วยังมีกลุ่มชาติพันธุ์อื่น ๆ ในบริเวณพื้นที่ภาคเหนือ ก็มีประเพณีเลี้ยงผีขุนน้ำเช่นกัน การประกอบพิธีอาจแตกต่างกันออกไปตามบริบทของแต่ละท้องถิ่น แต่คงไว้ซึ่งวัตถุประสงค์เดียวกันคือเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ ทำให้ชาวบ้านที่ทำเกษตรกรเกิดกำลังใจในการทำการเกษตร แล้วยังช่วยปลุกจิตสำนึกให้ชาวบ้านเห็นความสำคัญของแหล่งต้นน้ำลำธารอีกด้วย
ร่วมแสดงความคิดเห็น