จดหมายเปิดผนึกถึงท่านนายกอนุทิน และท่าน รมว.คลังเอกนิติ ขอให้รัฐบาลเร่งแก้ปัญหาภาษีบุหรี่ ที่ล่าช้ามา 7-8 ปี แล้ว
โพสต์อินโฟ บุหรี่: ภาษียิ่งขึ้น คนตายยิ่งลด“ ขององค์การอนามัยโลก มีคนสนใจมาก
ผมนำกร็าฟภาษีสรรพสามิตที่เก็บได้ลดลง กำไรการยาสูบไทยลดลง
ตั้งแต่มีการปรับโครงสร้างภาษีบุหรี่ซิกาแรท จากอัตราเดียวเป็น 2 อัตราปี 2560 ซึ่งเป็นเรื่องที่”ถอยหลังเข้าคลอง“ ผิดหลักวิชาการโครงสร้างภาษีที่ดี
ตั้งแต่แรกองค์การอนามัยโลกก็ส่งสัญญาณด้วยความเป็นห่วง ว่าการมีภาษีบุหรี่ 2 อัตรา จะส่งผลเสียทั้งต่อรายได้จากภาษีและต่อสาธารณสุข ได้ส่งผู้เชี่ยวชาญมาประเทศไทย แนะนำให้รีบปรับภาษีบุหรี่ให้เหลืออัตราเดียวถึง 2 ครั้ง ในปี 2561 และ 2562 แต่ก็ไม่มีการแก้ปัญหา
ปี 2564 รัฐบาลมีการปรับปรุงภาษีบุหรี่ แต่ก็ยังคงเป็น 2 อัตรา คือทำเพียงเพิ่มเปอร์เซ็นของแต่ละอัตรา
จากรูปกร็าฟจะเห็นว่า รายได้ภาษียังคงลดลงต่อเนื่อง จริงอยู่ มีปัจจัยอื่นเช่นการเพิ่มขึ้นของบุหรี่เถื่อน การเข้ามาของบุหรี่ไฟฟ้า แต่ภาษี 2 อัตรายังเป็นปัจจัยหลักที่ทำให้เก็บภาษีได้ลดลง เพราะบริษัทบุหรี่ต่างลงไปแข่งขันในตลาดอัตราภาษีระดับที่ตำ่กว่า เพื่อเสียภาษีให้น้อยลง
และกำไรของการยาสูบไทยที่ลดลงจากปีละ 7-8 พันล้านบาท เหลือเพียงไม่กี่ร้อยล้านบาทตามกร๊าฟอินโฟ จากการเสียส่วนแบ่งตลาดให้บุหรี่ต่างประเทศ สร้างความเดือดร้อนให้ชาวไร่ยาสูบที่ได้รับโควต้าการปลูกใบยาลดลง ข่าวว่าถึง 50% ในขณะที่การสูบบุหรี่ก็ไม่ได้ลดลง
ผมนำตัวอย่างประเทศฟิลิปปินส์ ที่ปฏิรูปภาษีบุหรี่ จาก 4 อัตราเหลืออัตราเดียวระหว่างปีค.ศ.2012-2024 ที่ทำให้เก็บภาษีได้เพิ่มขึ้น 4 เท่า ที่นำไปเพิ่มงบประมาณให้กระทรวงสาธารณะสุข ขณะที่การสูบบุหรี่ลดลง จนองค์การอนามัยโลกแนะนำให้ประเทศต่างๆปฏิบัติตาม
ฟิลิปปินส์แก้ปัญหาชาวไร่ยาสูบของเขา ด้วยการจัดงบประมาณส่วนหนึ่งที่เก็บได้เพิ่มขึ้นจากการขึ้นภาษี ให้แก่จังหวัดที่มีการทำไร่ยาสูบ เพื่อนำไปสนับสนุนกิจกรรมที่เกี่ยวกับการปลูกพืชทดแทน การพัฒนาอุตสาหกรรมการเกษตร การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว ส่วนการเปลี่ยนอาชีพทำไร่ยาสูบก็ให้เป็นไปโดยสมัครใจ ทำให้ชาวไร่ยาสูบไม่คัดค้านนโยบายขึ้นภาษีบุหรี่ทุกปี
นักวิชาการต่างออกมาเรียกร้องให้รัฐบาลที่ผ่านๆมาปรับภาษีบุหรี่ให้เหลืออัตราเดียวตั้งแต่ปี 2561 รวมทั้งมีงานวิจัยที่เสนอทางเลือกอัตราภาษีให้รัฐบาลตัดสินใจเลือก ตลอดหลายปีที่ผ่านมา
ช่วงที่ยังเป็นรัฐบาลรักษาการ4เดือน ก็ติดว่ายังปรับอัตราภาษีไม่ได้เพราะขัดรัฐธรรมนูญ แต่ตอนนี้เป็นรัฐบาลที่มีอำนาจเต็มและทำได้แล้ว ไม่ควรจะให้เสียเวลาอีกต่อไป
ประชาชนที่ดูกร๊าฟรายได้ภาษีบุหรี่ของประเทศไทยที่ลดลง และกร๊าฟรายได้ภาษีของประเทศฟิลิปปินส์ที่เพิ่มขึ้น ต้องการเห็นรัฐบาลเร่งตัดสินใจแก้ปัญหาครับ
ศ.นพ ประกิต วาทีสาธกกิจ 18 มิถุนายน 2569
อ้างอิง
https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326/files/2022-11/UNDP-policy-brief-pro-poor-taxes-for-sustainable-dev-financing-2022_2.pdf
https://www.mitihoon.com/2026/06/05/647511/
ร่วมแสดงความคิดเห็น