คนไข้ต้องไม่ปิดบังหมอ ว่าสูบบุหรี่ไฟฟ้า- Pod-K
มีอาจารย์หมอส่งเคสคนไข้น่าสนใจมาก มาเตือนทั้งคนไข้และหมอผู้รักษา
เคสชายอายุ 35 ปี มาอยู่โรงพยาบาลหนึ่งในจังหวัดภาคใต้เมื่อ 3 เดือนก่อน ด้วยอาการกล้ามเนื้อส่วนต้นของแขนขาอ่อนแรง และความดันโลหิตสูง
ตรวจเลือดพบระดับโปแตสเซียม( K) ตำ่มาก( K = 1.5 มิลลิอิควาเลนต์/ลิตร) ซึ่งเป็นสาเหตุของกล้ามเนื้ออ่อนแรง จนอาจเป็นอัมพาตชั่วคราวได้
ที่อันตรายกว่านั้นคือ ระดับ K ที่ตำ่มากขนาดนี้ ผู้ป่วยอาจจะเสียชีวิตจากหัวใจเต้นผิดปกติกระทันหันได้ (ระดับโปแตสเซียมปกติจะอยู่ ระหว่าง 3.5 -5.0 มิลลิอิควาเลนต์/ลิตร )
แพทย์ได้รักษาด้วยการให้โปแตสเซียมเพิ่มในเลือด แม้จะแปลกใจว่าต้องให้เป็นจำนวนมากกว่าที่ K ในเลือดจะกลับมาในระดับปกติ แต่แพทย์ไม่ทราบสาเหตุที่ทำให้ K ตำ่มากๆในเคสนี้
สามเดือนต่อมาผู้ป่วยกลับมาด้วยอาการเดิมและผลตรวจเลือดมี K ตำ่มาก การซักประวัติอย่างละเอียดจึงทราบว่า ผู้ป่วยสูบบุหรี่ไฟฟ้า Pod-K มาเป็นเวลานาน ซึ่ง เป็นบุหรี่ไฟฟ้าที่ผสม Etomidate หรือ บุหรี่ไฟฟ้าซอมบี้
แพทย์ค้นคว้าต่อพบว่า Etomidate ทำให้เกิดความผิดปกติของการหลั่งฮอร์โมนจากต่อมหมวกไต ที่ทำให้ความดันสูงและโปแตสเซียมในเลือดตำ่ได้
รายนี้หลังจากหยุดใช้บุหรี่ไฟฟ้า ความดันและระดับโปแตสเซียมกลับมาอยู่ในระดับปกติ
การค้นหาในกูลเกิลพบว่า มีรายงานเคสลักษณะนี้ในผู้ป่วยที่ใช้บุหรี่ไฟฟ้าที่ผสม Etomidate หลายเคสในต่างประเทศ รวมทั้งจากสิงคโปร์ ฮ่องกงและจีน และมีเคสที่ใช้บุหรี่ไฟฟ้าชนิดมีกลิ่นหอมแต่ไม่ได้ผสม Etomidateด้วย
บทเรียนจากเคสนี้คือ ในผู้ป่วยที่มาด้วยกล้ามเนื้ออ่อนแรง หายใจลำบาก และอาจมีหัวใจเต้นผิดปกติ ระดับโปแตสเซียมในเลือดตำ่มาก ต้องพยายามซักประวัติการใช้บุหรี่ไฟฟ้าที่ผสมยาเสพติด และแนะนำให้เลิกสูบเพื่อไม่ให้โรคกลับเป็นใหม่ ที่อาจถึงเสียชีวิตได้
คนไข้ที่สูบบุหรี่ไฟฟ้าเมื่อป่วยไปหาแพทย์ ต้องบอกแพทย์ให้รู้ว่าตนสูบบุหรี่ไฟฟ้า การปกปิดจะทำให้แพทย์วินิจฉัยโรคได้ช้า หรือวินิจฉัยไม่ถูกว่าป่วยเป็นโรคอะไร เป็นอันตรายต่อตัวผู้ป่วยเอง
ขณะเดียว แพทย์ต้องซักประวัติการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในผู้ป่วยทุกคน เพื่อการวินิจฉัยโรคที่รวดเร็วและถูกต้อง ลดการตรวจต่างๆที่ไม่จำเป็น
ศ.นพ ประกิต วาทีสาธกกิจ 5 กรกฎาคม 2569
อ้างอิง
https://www.thaiendocrine.org/adrenal-insufficiency-due-to-inhaled-etomidate-in-electronic-cigarettes/
https://www.researchgate.net/publication/342376505_Case_Report_Flavored_Vaping-Associated_Hypokalemia
ร่วมแสดงความคิดเห็น