เมื่อคืนนั่งดูคลิปวิดีโอที่น่าสนใจโดย สถานีประชาชน ช่อง ไทยพีบีเอส พิธีกรสัมภาษณ์ คนไข้และคุณหมอ(ขออภัยที่ฟังชื่อไม่ทัน)
ผมแนะนำให้คนสูบบุหรี่ หาเวลาดูวิดีโอนี้จนจบ 33.54 นาทีเหมือนผม แล้วคุณอาจจะเลิกสูบบุหรี่ได้
คนไข้น่าจะอายุราว 50 ปี ที่ไปหาหมอด้วยนิ้วนางมือข้างขวาชา คล้ายมีแผล และมีอาการปวดนิ้วมาก ไปหาหมอจนสุดท้ายหมอสรุปว่า เป็นโรคเบอร์เกอร์ เส้นเลือดอักเสบและตีบ ทำให้เลือดไปเลี้ยงนิ้วมือน้อยลง หมอแนะนำให้เลิกสูบบุหรี่เด็ดขาด
โรคนี้ รายงานเป็นครั้งแรกโดยพยาธิแพทย์ชื่อ Leo Buerger ปี ค.ศ.1908 ถึงความผิดปกติของเส้นเลือดที่แขนขา และอาการแสดง จนต่อมามีการเรียกชื่อโรคนี้ ตามชื่อหมอท่านนี้ว่า ”Buerger’s disease” หรือโรคเบอร์เกอร์ เป็นโรคที่ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด แต่เคสเกือบทั้งหมดเกิดในคนที่สูบบุหรี่
มีการอักเสบของเส้นเลือดส่วนปลาย นิ้วมือ นิ้วเท้า รายที่เป็นมากอาจขึ้นมาถึงแขนและขา
อาการแสดงของโรคนี้ มีเจ็บปวดนิ้วมือ มือ นิ้วเท้า ปวดแม้จะอยู่เฉยๆ และอาจปวดรุนแรงมาก ปวดเจ็บข้อเท้าเวลาเดิน กล้ามเนื้อเป็นตะคริว
นิ้วมือ-เท้ามีสีแดง ม่วง นำ้เงินหรือขาว จากการขาดเลือดไปเลี้ยง มือเท้าเย็น
โรคแทรกที่เกิดร่วมมี สมองขาดเลือดชั่วคราว สะโตร๊ก หัวใจวาย โรคเส้นเลือดในท้อง
ในอเมริกาพบเคสที่เป็นโรคนี้ 10-12 รายต่อ 100,000 ประชากร และพบ 60-80 รายต่อ 100,000 ประชากรในยุโรปตะวันออกและเอเชีย
หลายๆประเทศมีการนำภาพคนไข้ที่เป็นโรคนี้พิมพ์บนซองบุหรี่ ของไทยพิมพ์เมื่อปี 2548 ใช้คำว่า ขาเน่า ออสเตรเลียใช้คำว่า Gangrene
การรักษาสำคัญที่สุดคือการเลิกสูบบุหรี่ ตัดเนื้อส่วนที่ตายออก หรือต้องตัดนิ้วมือนิ้วเท้าที่เนื้อตายมีมาก
คนที่ยังเป็นน้อย การเลิกสูบบุหรี่อาการดีขึ้น แต่คนที่ยังสูบบุหรี่ต่อไป 50% จะต้องถูกตัดนิ้วมือนิ้วเท้า หรือแขนขา
พบว่าบุหรี่ทุกชนิด ทั้งบุหรี่มวน ซิการ์ บุหรี่ชนิดเคี้ยว รวมทั้งกัญชา สัมพันธ์กับการเกิดโรคนี้ เชื่อว่าน่าจะสัมพันธ์กับนิโคติน ที่มีฤทธิ์ทำให้หลอดเลือดอักเสบด้วยตัวนิโคตินเอง ดังนั้นยาสูบชนิดใหม่ๆ ทั้งบุหรี่ไฟฟ้า นิโคตินถุง มีความเสี่ยงที่จะสัมพันธ์กับการเกิดโรคนี้
ช่วงที่ยังรักษาคนไข้อยู่ที่โรงพยาบาลรามาธิบดี เจอเคสอายุ 30ปีที่นิ้วเท้ามีสีดำและมีอาการปวดมาก แต่ก็ยังเลิกสูบบุหรี่ไม่ได้ สุดท้ายนิ้วเท้าตายจนต้องถูกตัดทิ้ง
มีอีกรายที่ถูกตัดขาข้างหนึ่งแล้ว ก็ยังเลิกสูบไม่ได้ แสดงถึงฤทธิ์เสพติดสุดๆของนิโคติน
จึงมีการรณรงค์ว่า “ วิธีง่ายที่สุดในการเลิกสูบบุหรี่ คืออย่าเริ่ม” The easiest way to quit is , don’t start “
และ Be smart don’t smoke” หรือ จงสมาร์ท อย่าสูบบุหรี่
ศ.นพ ประกิต วาทีสาธกกิจ 27 สิงหาคม 2569
อ้างอิง
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21680-buergers-disease
https://youtu.be/q-SEBvcZkAk?si=MF2j8nyogzNuxzM_
ร่วมแสดงความคิดเห็น