“ยศชนันท์” ลงพื้นที่เชียงราย ส่งมอบระบบประปาไร้สารหนู หนุน “ถ่านชีวภาพนาโน” ยกระดับคุณภาพชีวิตชุมชนริมกกยั่งยืน
วันที่ 29 สิงหาคม 2569 ศ.ดร.ยศชนันท์ วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) พร้อมคณะ ลงพื้นที่จังหวัดเชียงรายเพื่อติดตามความก้าวหน้าและร่วมพิธีส่งมอบระบบ ใน “โครงการการเพิ่มประสิทธิภาพระบบผลิตน้ำประปาในการกำจัดสารหนูปนเปื้อนให้ได้มาตรฐาน และแนวทางการจัดการแหล่งน้ำดิบสำหรับการผลิตน้ำประปาอย่างยั่งยืน” ณ บ้านเมืองงิม หมู่ที่ 4 ต.ริมกก อ.เมืองเชียงราย จ.เชียงราย ซึ่งดำเนินงานโดยศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมกับ สกสว., วช., อบจ.เชียงราย, สสจ.เชียงราย และ รพ.สต.เชียงราย
ศ.ดร.ยศชนันท์ เปิดเผยว่า การลงพื้นที่ในวันนี้เป็นการติดตามผลสำเร็จของโครงการแก้ปัญหาน้ำประปาปนเปื้อนสารหนู ซึ่งเป็นปัญหาสำคัญต่อสุขภาพของประชาชนในพื้นที่ลุ่มน้ำกก โดยกระทรวง อว. ได้นำงานวิจัยและเทคโนโลยีจากศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค/สวทช.) เข้ามาประยุกต์ใช้เพื่อแก้ปัญหาเชิงพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม
ในการนี้ ได้มีการนำนวัตกรรม “ถ่านชีวภาพนาโน (Nano-BioChar)” ซึ่งผ่านการดัดแปรพื้นผิวด้วยสารละลายกรดเพื่อเปลี่ยนประจุพื้นผิวให้เป็นประจุบวก (+) ทำให้เพิ่มประสิทธิภาพในการกรองดูดซับสารหนูในน้ำได้สูงถึง 89% (เมื่อเทียบกับวัสดุกรองคาร์บอนทั่วไปที่ดูดซับได้เพียง 10% และแอนทราไซต์ 20%) ช่วยประหยัดการใช้วัสดุกรองลง 2-4 เท่า และประหยัดงบประมาณโดยมีต้นทุนวัสดุกรองดัดแปรต่อใช้น้ำ 10 ลบ.ม. อยู่ที่เพียง 990 บาทเท่านั้น
จากการตรวจวัดคุณภาพน้ำระบบผลิตน้ำประปาหมู่บ้านบ้านเมืองงิมล่าสุดเมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม 2569 พบว่า คุณภาพน้ำผ่านเกณฑ์มาตรฐานน้ำประปาดื่มได้กรมอนามัย พ.ศ. 2563 ในทุกพารามิเตอร์ทั้ง 21 รายการ โดยเฉพาะ สารหนู (As) ผลการวิเคราะห์ไม่พบการปนเปื้อน (น้อยกว่า 0.01 มก./ล.) รวมถึงโลหะหนักอื่นๆ เช่น ตะกั่ว, แคดเมียม, ปรอท และแบคทีเรียกลุ่มอีโคไล ก็อยู่ในเกณฑ์ปลอดภัยทั้งหมด
นอกจากนี้ โครงการฯ ยังได้วางแผนการขยายผลไปสู่ “วิสาหกิจชุมชน” ผ่านกิจกรรม Boot camp “คนทำถ่าน นวัตกรรมทำเงิน” ใน 8 พื้นที่นำร่องของ จ.เชียงราย (อาทิ อ.เมืองเชียงราย, อ.แม่จัน, อ.เชียงแสน, อ.ขุนตาล, อ.เทิง ฯลฯ) เพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตถ่านชีวภาพนาโนระดับอุตสาหกรรม การเตรียมวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรมาแปรรูปเป็นวัสดุกรองน้ำ ตลอดจนการสอนแผนธุรกิจและการตลาด เพื่อสร้างรายได้และยกระดับเศรษฐกิจฐานรากให้เติบโตอย่างยั่งยืน
“ความสำเร็จที่บ้านเมืองงิมในวันนี้ ถือเป็นโมเดลต้นแบบการใช้วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (ววน.) เข้าไปขจัดทุกข์สร้างสุขให้ประชาชนได้อย่างแท้จริง ซึ่งนอกจากจะได้น้ำประปาที่สะอาด ปลอดภัย ไร้สารหนูแล้ว ยังสร้างอาชีพใหม่ให้ชุมชนจากการผลิตวัสดุกรองน้ำใช้เองและจำหน่ายสร้างรายได้อีกด้วย” รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.อว. กล่าวสรุป
ร่วมแสดงความคิดเห็น