ทำไมจึงห้ามบริษัทบุหรี่บริจาค-ทำซีเอสอาร์
เป็นคำถามจากภาคี ทำไมจึงห้ามเขา“คืนกำไรแก่สังคม”
นับถึงปี 2567 ทั่วโลกมี 74 ประเทศที่ห้ามบริษัทบุหรี่ แสดง”ความรับผิดชอบขององค์กร“ ผ่านการบริจาค อุปถัมภ์ หรือกิจการอื่นๆ ที่เรียกว่า ” แสดงความรับผิดชอบ“ต่อสังคม และบังคลาเทศ ห้ามเมื่อปีที่แล้ว รวม 75 ประเทศ
และยังมีอีก 51 ประเทศที่ห้ามเผยแพร่การทำซีเอสอาร์ของบริษัทบุหรี่ เพราะพบว่า งบประชาสัมพันธ์การทำซีเอสอาร์ จะเป็น หลายๆเท่าของงบที่ทำซีเอสอาร์
อนุสัญญาควบคุมยาสูบฯ ที่มี 183 ประเทศเป็นรัฐภาคี มาตรา 5.3 ว่าด้วยการป้องกันการแทรกแซงนโยบายควบคุมยาสูบโดยบริษัทบุหรี่ หรือผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง มีข้อแนะนำให้รัฐภาคี ห้าม ไม่ยอมรับการทำซีเอสอาร์ โดยบริษัทบุหรี่ หรือผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง
เพราะการทำซีเอสอาร์ เป็นการสร้างภาพแก่ผลิตภัณฑ์ยาสูบ แก่ผู้ประกอบการ และนำไปสู่การแทรกแซงนโยบายควบคุมยาสูบโดยบริษัทบุหรี่
นอกจากอนุสัญญาควบคุมยาสูบแนะนำให้ ห้ามบริษัทบุหรี่ทำซีเอสอาร์แล้ว
สหประชาชาติยังมีนโยบาย ไม่รับบริจาค ไม่ยุ่งเกี่ยวกับกิจกรรมใดๆของบริษัทบุหรี่ เพราะยาสูบเป็นอุปสรรคต่อเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนข้อ 3
กาชาดสากล ก็มีนโยบาย ไม่ยุ่งเกี่ยวกับบริษัทบุหรี่ เพราะธุรกิจบุหรี่ ทำลายสุขภาพและชีวิต ซึ่งขัดกับพันธกิจของกาชาด ในการดูแลสุขภาพและช่วยชีวิตคน
ประเทศไทยได้ออกกฏหมาย ห้ามบริษัทบุหรี่หรือผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทำซีเอสอาร์ อยู่ในมาตรา 25 พรบ.ควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ.2560
ร่างกฏหมายเดิมที่เสนอ มาตรา 35 ห้ามทำซีเอสอาร์โดยไม่มีข้อยกเว้น แต่น่าเสียดายมาก ที่กฏหมายที่ผ่านออกมา มีการยกเว้น ให้บริษัทบุหรี่ ทำซีเอสอาร์ได้กับฝ่ายที่อยู่ในห่วงโซ่อุปทานกิจการยาสูบ เช่นชาวไร่ยาสูบ ผู้ค้าปลีก และพนักงานของบริษัทบุหรี่
บทบัญญัติที่ห้ามบริษัทบุหรี่ทำซีเอสอาร์ เป็นบทที่บริษัทบุหรี่วิ่งเต้นคัดค้านหนักที่สุด จนเกิดข้อยกเว้นในกฏหมาย
จุดอ่อนของกฏหมายไทยนี้ ทำให้บริษัทบุหรี่ บริจาคให้แก่ชาวไร่ยาสูบ และอาศัยชาวไร่ยาสูบ ในการขัดขวางนโยบายควบคุมยาสูบ นโยบายขึ้นภาษี ได้อย่างมีประสิทธิภาพถึงทุกวันนี้
ทิ้งทายที่องค์การอนามัยโลกชี้ว่า บริษัทบุหรี่ไม่สามารถแสดงความรับผิดชอบต่อสังคมได้ เพราะผลิตและขายสินค้าเสพติดที่ทำให้ผู้บริโภคเสียชีวิต หากจะแสดงความรับผิดชอบต่อสังคมจริงๆ ต้องเลิกกิจการนี้ไปเลย
แต่เนื่องจากบุหรี่ยังเป็นสินค้าถูกกฏหมาย ความรับผิดชอบขั้นตำ่ที่สุด ที่บริษัทบุหรี่พึงมี คือ“การปฏิบัติตามกฏหมาย และไม่แทรกแซงนโยบายควบคุมยาสูบ” อย่างที่ทำอยู่ทั่วโลก ตลอดเวลาที่ผ่านมาจนถึงปัจจุบัน
ตอบคำถามที่ว่า “ทำไมจึงห้ามบริษัทบุหรี่บริจาค-ทำซีเอสอาร์”
ศ.นพ ประกิต วาทีสาธกกิจ 20 กันยายน 2569
อ้างอ้ง
https://ggtc.world/library/tobacco-industrys-corporate-social-responsibility-ban-global-status-as-of-june-2024
https://mahidol.ac.th/temp/2022/04/smoke1.pdf
ร่วมแสดงความคิดเห็น