ถ้าไม่มีงบที่ส่งตรงถึง สสส.ที่มีอิสระในการบริหาร ยากที่ภาคประชาชนจะมีส่วนร่วมในการสร้างสุขภาวะ/สุขภาพของส่วนรวม
ขอส่งอินโฟมา 2 ชิ้น ชิ้นที่ 1 แสดงให้เห็นว่า ก่อนมีสสส. มีเพียงสำนักงานควบคุมยาสูบ กระทรวงสาธารณสุข ที่มีงบประมาณเล็กน้อยจากรัฐ ขณะที่มูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ และสถาบันส่งเสริมสุขภาพไทยไม่มีแหล่งงบประมาณสนับสนุน
หลังมีกองทุนสสส.จึงมีหน่วยงานภาควิชาการ ชุมชน และภาคส่วนอื่นๆ ร่วมขับเคลื่อนงานควบคุมยาสูบ
อินโฟที่ 2 แสดงถึงงานสร้างเสริมสุขภาพ/สุขภาวะด้านต่างๆ ที่มีการดำเนินการโดยสถาบันวิชาการ องค์กรเอกชนด้านสุขภาพ ชุมชนและภาคส่วนอื่นๆ ทั้งเรื่องเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ อุบัติเหตุจราจร ออกกำลังกาย อาหาร ชุมชน ฯลฯ
งานทั้งหมดที่สสส.สนับสนุนทุนในการดำเนินการ หลายๆงานคงจะไม่มี ทั้งๆที่เป็นงานที่ต้องมีคนทำ และหลายๆงานที่หากมีการทำกัน ขอบข่ายงานก็คงจะน้อยมากๆ เพราะไม่มีแหล่งทุนสนับสนุน
ก่อนที่จะมีกองทุนสสส. การขอให้ผู้มีจิตศรัทธาบริจาคเงินเพื่อสนับสนุนการทำงานรณรงค์ไม่สูบบุหรี่ เป็นเรื่องที่ยากมากๆ
คำตอบที่ได้รับคือ ทำไมรัฐบาลเองยังผลิตบุหรี่ขาย แล้วจะให้เราบริจาคเงินรณรงค์
อีกคำตอบคือ รัฐบาลเก็บภาษีบุหรี่ได้ปีละเป็นหมื่นล้านบาท ทำไมไม่ขอให้รัฐบาลจัดงบประมาณมาให้รณรงค์
อันเป็นที่มาของการผลักดันให้เกิดกองทุนสสส. เพื่อให้มีแหล่งงบประมาณที่ยั่งยืนและเป็นอิสระ ในการสนับสนุนโครงการสร้างสุขภาวะ/สุขภาพ
งานเหล่านี้ที่ให้ภาคประชาชนมีส่วนร่วมในการป้องกันโรค/สร้างเสริมสุขภาพ มีประโยชน์ และมีความจำเป็น เพื่อสนับสนุน เสริมเติมจุดโหว่งานของภาคราชการ
งานของภาควิชาการ ภาคประชาชน ยิ่งเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้เลย ที่จะช่วยภาครัฐในการกำหนดสร้างหลักฐานข้อมูล เพื่อใช้กำหนด/ออกนโยบายควบคุมปัจจัยเสี่ยงสุขภาพ ที่ธุรกิจที่ผลิตและขายสินค้าทำลายสุขภาพจะมีการวิ่งเต้นคัดค้านนโยบาย/ภาษี/กฏหมาย ที่จะส่งผลให้ประชาชนบริโภคสินค้าเหล่านั้นลดลง
นี่เป็นเหตุผลที่มีการออกแบบสสส.ให้เป็นกองทุนที่มีอิสระในการสนับสนุนโครงการ เพื่อป้องกันการแทรกแซงโดยธุรกิจผ่านการเมือง หรือโดยการเมืองเอง
กรณีสสส. นักการเมืองที่คิดว่าจะทำสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อส่วนรวมเป็นเรื่องที่ดี
แต่ไม่ควรจะพยายาม“ด้อยค่าภาคีภาคประชาชน ภาควิชาการ”ที่ทำงานกับสสส. ที่ต้องการทำประโยชน์เพื่อส่วนรวมเช่นกัน
ศ.นพ ประกิต วาทีสาธกกิจ 24 ตุลาคม 2569
ร่วมแสดงความคิดเห็น