ช่วงเวลาที่ยากลำบากสำหรับสุขภาพ

เป็นคำที่ผมแปลตรงๆจากจั่วหัว Taxing times for health บทบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ภาษาอังกฤษ Bangkok Post วันที่ 7 ตุลาคม 2569 ซึ่งเป็นช่วงที่อยู่ในระหว่างที่ร่างพ.ร.บ. สสส กับอีก 3 กองทุนจากภาษีบาปเปิดรับความคิดเห็นจากประชาชน
เป็นความเห็นที่น่าสนใจมาก ผมนำบางส่วนแปลเผยแพร่ด้วยความจำกัดของพื้นที่ดังนี้

“ความพยายามของรัฐบาลที่นำโดยพรรคภูมิใจไทย ที่จะทบทวนกฏหมายภาษีบาป อาจส่งผลกระทบระยะยาว ต่อทิศทางนโยบายด้านสาธารณสุข
การแก้ไขกฏหมายเปลี่ยนแปลงวิธีที่ทั้ง 4 กองทุนจะได้รับงบประมาณ ให้ต้องผ่านการพิจารณาของรัฐสภา แทนการรับตรงจากภาษีบาป
ฝ่ายที่วิจารณ์-ไม่เห็นด้วยกับการเปลี่ยนแปลงนี้ มีความเห็นว่า การเคลื่อนไหวนี้ เป็นการ“บอนไซ”” bonsai” และต้องการเข้ามาควบคุมทั้ง 4 กองทุน
แม้ว่าข้อเสนอการเปลี่ยนแหล่งสนับสนุนทุน จะดูเหมือนว่ามีเหตุผลและโปร่งใส แต่มีคำเตือน-ข้อที่ต้องระวัง (caveat)โดยเฉพาะต่อนโยบายสาธารณสุข
สสส.ได้แสดงบทบาทเชิงรุกในการส่งเสริมการบริการสุขภาพเชิงป้องกัน โดยระบบการสาธารณสุขของประเทศไทยเน้นหนักด้านรักษาพยาบาลมาเป็นเวลานาน
ภายใต้การแก้ปัญหาแบบ band-aid ( การแก้ปัญหาเฉพาะหน้า หรือการเยียวยาชั่วคราว) รัฐบาลได้ใช้งบประมาณส่วนใหญ่ในการฝึกอบรมผลิตบุคลากรทางการแพทย์และสร้างโรงพยาบาลเพิ่มขึ้น เพื่อรักษา ไม่ใช่ป้องกันโรค
สสส.มุ่งเน้นการป้องกัน ด้วยเป้าหมายลดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง NCDs เช่นโรคหัวใจและหลอดเลือด มะเร็ง ถุงลมปอดพอง เบาหวาน ที่ใช้ค่ารักษาพยาบาลปีละ 139,000 ล้านบาท คิดเป็น 1 ใน 5 ของงบรักษาพยาบาลของรัฐบาล
สสส.ได้สนับสนุนการรณรงค์สร้างความตระหนัก และส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพที่ดี ตลอดจนสนับสนุนนโยบายความมั่นคงทางอาหาร การเก็บภาษีนำ้ตาลและโซเดียม(ภาษีเค็ม) การรณรงค์ลดการจำหน่ายสุรา ยาสูบและบุหรี่ไฟฟ้า
คำถามใหญ่คือ การรณรงค์ป้องกันโรค ไม่เพียงแต่การรณรงค์ต่อต้านธุรกิจยาสูบและสุรา จะอยู่รอดได้ภายใต้วิธีการใหม่ในการได้มาซึ่งงบประมาณ และระบบราชการหรือไม่
ด้วยกรอบคิดแบบราชการ จะไม่เป็นที่แปลกใจเลย ถ้าการใช้จ่ายงบประมาณจะกลับไปเป็นแบบ band-aid (การแก้ปัญหาเฉพาะหน้า หรือเยียวยาชั่วคราว)เหมือนเดิม
และด้วยผู้แทนราษฎรจำนวนมากที่เป็นเป้าหมายการวิ่งเต้นของธุรกิจ คำถามที่มีความชอบธรรมคือ โครงการที่ทำให้เกิดการโต้แย้ง แต่มีประโยชน์ ที่สสส.สนับสนุน เช่นการห้ามขายบุหรี่ไฟฟ้า ลดการดื่มสุรา จะได้รับงบประมาณสนับสนุนเพียงพอหรือไม่
แน่นอนที่สุด องค์กรที่รับงบประมาณจากภาษีบาปทั้ง 4 ไม่ใช่นางฟ้าหรือเทวดา เช่นเดียวกับหน่วยงานรัฐอื่นที่ได้รับงบประมาณสนับสนุนแต่มีการควบคุมน้อย จะมีปัญหาในการบริหารงาน-ความโปร่งใสในการใช้งบประมาณ
แต่ปัญหาการบริหาร สามารถแก้ไขด้วยการตรวจสอบควบคุมที่เพิ่มมากขึ้น
ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงขั้นพื้นฐาน ที่สามารถบ่อนทำลายความเป็นอิสระ ที่จะแสวงหานโยบายสาธารณสุขที่ดี( จบบทบรรณาธิการ)
ภาวนาว่า ท่านนายกอนุทิน ชาญวีระกูล จะมีเวลาไม่เกิน 2 นาทีในการอ่านบทบรรณาธิการจาก บางกอกโพสต์ และนำไปประกอบการตัดสินใจที่จะเสนอกฏหมายเปลี่ยนที่มาของแหล่งงบประมาณ โดยเฉพาะของสสส.
ศ.นพ ประกิต วาทีสาธกกิจ 22 พฤษจิกายน 2569
อ้างอิงบทบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ไทยโพสต์
7 ตุลาคม 2569

https://www.bangkokpost.com/opinion/opinion/3332625/taxing-times-for-health

ร่วมแสดงความคิดเห็น