กาดหลวง หรือตลาดวโรรส ถือเป็นหนึ่งในศูนย์การค้าที่สำคัญของเชียงใหม่ที่หนึ่ง แต่ก่อนที่กาดหลวงจะกลายมาเป็นตลาดอย่างในทุกวันนี้ ในอดีตพื้นที่กาดหลวงเคยเป็นพื้นที่ข่วงเมรุ หรือสุสานของเจ้านายเชียงใหม่ เมื่อเจ้าอินทวิชานนท์ถึงแก่พิราลัย จำเป็นต้องเตรียมทำพิธีในบริเวณพื้นที่ข่วงเมรุ แต่ก็พบว่ามีชาวบ้านลุกล้ำพื้นที่เข้ามาสร้างบ้านและร้านค้ามากมาย ทำให้เจ้าแก้วนวรัฐต้องไล่ซื้อที่และรื้อถอนให้เป็นลานโล่งเพื่อใช้ประกอบพิธี ไม่นานพื้นที่แห่งนี้ก็ถูกขายต่อให้เจ้าอินทวโรรส ต่อมาเจ้าอินทวโรรสกับเจ้าดารารัศมีได้ใช้เงินส่วนพระองค์ในการลงทุนสร้างตลาดขึ้น โดยพระราชทานชื่อว่า “ตลาดวโรรส” ตามพระนามของเจ้าอินทวโรรส ด้วยเหตุนี้ชาวบ้านจึงพากันเรียกตามภาษาท้องถิ่นว่า “กาดหลวง” โดยคำว่า กาด มีความหมายว่า ตลาด และคำว่า หลวง อาจมีความหมายเกี่ยวกับคำที่ใช้กับเจ้า เช่น เจ้าหลวง ทำให้คำว่า กาดหลวง หมายถึง ตลาดของเจ้าหลวง ในเวลาต่อมาเจ้าแก้วนวรัฐได้จัดตั้งบริษัทเชียงใหม่พาณิชย์ขึ้นมาเพื่อจัดการตลาดวโรรส แต่ก็พบกับปัญหาในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ทำให้เกิดการโอนหุ้นส่วนหนึ่งให้ห้างหุ้นส่วนอนุสารเพื่อให้เข้าไปช่วยบริหารและพัฒนาตลาดให้มีความทันสมัยมากขึ้นคู่กับกาดต้นลำใย
จากพื้นที่ที่ชาวบ้านวางหาบกางร่มขายของก็เริ่มพัฒนาต่อไปเป็นอาคารไม้ล้อมรอบที่มีทั้งคนพื้นเมือง คนจีน คนแขก และกะเหรี่ยง ต่างเข้ามาหาที่ตั้งห้างร้านทั้งขายของกิน ของใช้ และผ้าต่างๆมากมาย ทำให้ในบริเวณกาดหลวงมีความหลากหลายทางวัฒนธรรมอยู่มาก จนกระทั่ง ในวันที่ 13 ก.พ. 2511 ได้เกิดไฟไหม้ครั้งใหญ่ที่สร้างความเสียหายเป็นอย่างมากให้กับกาดหลวง อาคารไม้ในบริเวณโดยรอบได้รับความเสียหายเป็นอย่างมาก หลังจากนั้นกาดหลวงก็ขายโอนหุ้นทั้งหมดแก่ห้างหุ้นส่วนอนุสาร ก่อนจะถูกสร้างใหม่ผ่านฝีมือการออกแบบของ ศ. อัน นิมมานเหมินท์ ผู้ออกแบบตลาดขึ้นใหม่ให้มีความทันสมัยมากขึ้น ทำให้กาดหลวงกลายเป็นตลาดที่มีความสวยงามและทันสมัยขึ้นจากเดิมเป็นอย่างมาก
ความเสียหายจากเพลิงไหม้ในครั้งก่อนทำให้การสร้างครั้งใหม่ อาคารถูกสร้างแบบก่อปูนอย่างตะวันตก มีบันไดเลื่อน และพื้นที่ขายของถูกแบ่งเป็นสัดส่วนอย่างชัดเจน พื้นที่ชั้นล่างเป็นตลาดสดขายผักผลไม้และสินค้าพื้นเมือง ส่วนพื้นที่ชั้นบนเป็นร้านขายเสื้อผ้าแและของใช้ต่างๆ แม้ว่าในเวลาต่อมาจะมีห้างสรรพสินค้าและร้านสะดวกซื้อเกิดขึ้น แต่กาดหลวงก็ยังคงเป็นตลาดที่ได้รับความนิยมทั้งจากนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติที่เข้ามาซื้อสินค้าภายในตลาด ทั้งอาหาร ของฝาก ของพื้นเมือง เสื้อผ้า ฯลฯ โดยเฉพาะสินค้าท้องถิ่นที่ได้รับความนิยมในหมู่นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ
กาดหลวงพยายามปรับตัวให้เข้ากับยุคสมัยใหม่มากขึ้น ภายใต้แนวคิดการพัฒนาตลาดสู่แลนด์มาร์คท่องเที่ยวเชียงใหม่ยุคใหม่ ด้วยการปรับปรุงพื้นที่ครั้งใหญ่ให้มีความทันสมัยแต่ยังคงกลิ่นอายเดิมไว้เพื่อเข้าถึงกลุ่มนักท่องเที่ยวได้ทุกช่องทางทุกเชื้อชาติและสามารถรองรับการเติบโตของตลาดในอนาคตได้ต่อไป มีการเพิ่มศูนย์อาหารที่บริเวณชั้น 2 เพื่อเป็นสถานที่สำหรับรับประทานอาหารแก่นักท่องเที่ยวและผู้ใช้บริการ อีกทั้งในเวลากลางคืนยังมีโซนตลาดกลางคืนบริเวณระหว่างถนนกาดต้นลำไย-กาดหลวง มีสินค้าและอาหารวางขายให้เลือกซื้อมากหมาย ปัจจุบันกาดหลวงถือเป็นสถานที่สำคัญทางเศรษฐกิจแห่งหนึ่ง ที่พร้อมจะเติบโตไปกับเมืองเชียงใหม่เสมอ
ที่มา อริสรา คงประเสริฐ. ตลาดวโรรสและความคึกคักในอดีต. https://www.finearts.go.th/promotion/view/30476
ที่มารูปภาพ https://www.finearts.go.th/promotion/view/30476
ร่วมแสดงความคิดเห็น