หากย้อนเวลาไปในช่วง ปี พ.ศ. 2500 ยุคนั้น อ.ป่าซาง จ.ลำพูน จะมีชื่อเสียงเลื่องลือไกลในการทอผ้า สมัยก่อนหากคน จากทางใต้ (กรุงเทพฯ) จะเดินทางมาเชียงใหม่ต้องใช้ถนนซึ่งผ่าน อ.ป่าซาง จึงทำให้ชุมชนตลอด 2 ฝั่งถนนป่าซาง – ลำพูน เจริญรุ่งเรืองรวดเร็ว เปิดโรงงานทอผ้าขึ้นเป็นจำนวนมาก เพราะผู้คน ที่เดินทางผ่าน โดยเฉพาะนักท่องเที่ยว ที่เดินทางมาเชียงใหม่จะแวะซื้องานหัตถกรรมผ้าฝ้ายทอมือติดไม้ติดมือเสมอ เมื่อตลาดผ้าทอ เฟื่องฟู ส่งผลให้ หมู่บ้านหลายแห่งใน อ.ป่าซาง รับฝ้ายจากอำเภอป่าซางมาทอภายในหมู่บ้าน
ซึ่งบ้านดอนหลวง, ป่าบุกและหนองเงือก ก็เป็นอีกกลุ่มหมู่บ้านที่นำฝ้ายมาปั่นทอเป็นงานหัตถกรรมผ้าพื้นเมืองประจำชุมชนช่วงนั้นบรรดาหญิงสาวในหมู่บ้านหนองเงือกมัก จะทอฝ้ายด้วยมือโดยใช้กี่ทอแบบโบราณ บริเวณใต้ถุนบ้านเพื่อส่งไปยัง อ.ป่าซาง ลวดลายของฝ้ายทอมือยังคงอัตลักษณ์เดิมจากบรรพบุรุษ ใส่ใจในทุกขั้นตอน จึงมีความงดงาม เนื้อผ้ามีมิติ มีความเรียบหรู ดูมีชีวิตชีวา ผ้าฝ้ายทอมือจะมีทั้งแบบผืนที่ใช้ในการตัดเย็บเสื้อผ้า ผ้าถุง และผลิตภัณฑ์จากผ้าฝ้าย นำไปเป็นของฝากของที่ระลึกได้อีกด้วย
ปัจจุบันบ้านหนองเงือกได้รับคัดเลือกร่วมเป็นแกนนำของเครือข่ายกลุ่มผ้าทอ จ.ลำพูน ร่วมกับบ้านดอนหลวง การทอผ้าฝ้าย และกรรมวิธีถ่ายทอด สืบสานจากรุ่นสู่รุ่น และการสร้างสรรค์ลวดลายดั้งเดิมมาประยุกต์ให้ทันยุคทันสมัย เพิ่มความสลับซับซ้อน และเล่นสีสันในลวดลาย เช่น ลายเกล็ดเต่าลูกอม – เต่าหมู่ – เต่าจิ๋ว – เต่าตา, ลายดอกช้าง, ลายดอกนก, ลายดอกบัวเครือ, ลายดอกขอลายไทย เป็นต้น
ส่งผลให้ผ้าฝ้ายทอมือจาก “บ้านหนองเงือก” และ “บ้านดอนหลวง” บ้านป่าบุก มีความงาม มีความหลากหลายและทันสมัย เป็นหมู่บ้านที่มีวัฒนธรรมพื้นบ้านที่โดดเด่นเป็นแหล่งผลิตผ้าฝ้ายทอมือ หัตถกรรมพื้นบ้าน แหล่งใหญ่สุดอีกแห่งของไทย สำหรับบ้านป่าบุกจะมีความแตกต่าง ด้วยการรังสรรค์งานผ้าบาติก มัดย้อม อันเป็นเอกลักษณ์ จนกระทั่งหลายภาค ส่วนไม่ว่าจะเป็นจังหวัด, ท้องถิ่น และชุมชน รวมถึงหน่วยงานต่าง ๆ ในจังหวัดได้ส่งเสริมกิจกรรม การจัดงาน เพื่อกระตุ้นตลาดผ้าพื้นเมือง ให้เป็นที่ยอมรับกันอย่างแพร่หลายทั้งในประเทศและต่างประเทศ
รวมถึงส่งเสริมการท่องเที่ยววิถีชุมชน กระตุ้นเศรษฐกิจชาวบ้านด้วย มีการริเริ่มจัดงาน “แต่งสีอวดลาย ผ้าฝ้ายดอนหลวง” ขึ้นครั้งแรกช่วงเมษายน ปี 2546 เป็นกิจกรรมเล็ก ๆ บริเวณสามแยก (แยกศูนย์หัตถกรรมผ้าฝ้าย) มีกิจกรรมของชุมชน และสินค้าของหมู่บ้านมาจัดจำหน่าย ส่วนบริเวณลานหน้าวัดเป็นบริเวณที่จอดรถนักท่องเที่ยวพร้อม ๆ กับการขยายผลกิจกรรมสู่หมู่บ้านใกล้เคียง คือ บ้านหนอกเงือก ด้วยการจัดงานสืบสานตำนานฝ้ายงามหนองเงือก เป็นการนำเสนอวัฒนธรรมพื้นบ้าน ประชาสัมพันธ์แหล่งผลิตหัตถกรรมทอผ้าอันเลื่องชื่อของ อ.ป่าซาง ใน 3 หมู่บ้าน ให้เป็นที่รู้จักแพร่หลาย และนำเสนอแหล่งท่องเที่ยววิถีชีวิต ความเป็นอยู่แบบพื้นบ้านดั้งเดิมของผู้คนในท้องถิ่นที่ยังคงยึดอาชีพทอผ้าฝ้าย
จนปัจจุบัน กิจกรรมการจัดงานของ 3 หมู่บ้าน จะเริ่มต้นที่บ้านกองงาม แล้วต่อด้วยบ้านดอนหลวงและบ้านหนองเงือกปีนี้ “งานบาติกงามพร้อม มัดย้อมงามตา งานผ้ากองงาม” จัดในช่วง 27 – 29 มีนาคม 2563 ที่หมู่บ้านกองงาม “งาน แต่งสีอวดลาย ผ้าฝ้ายดอนหลวง” จัดระหว่าง3 – 7 เมษายน 2563 ที่บ้านดอนหลวง และ ช่วง 9 – 12 เมษายน 63 จะเป็นงาน “สืบสานตำนานฝ้ายงามหนองเงือก” ณ หมู่บ้านหนองเงือก
ร่วมแสดงความคิดเห็น