กรมชลประทานเร่งออกแบบ “อ่างเก็บน้ำแม่แสลบ” เปิดเวทีชุมชนร่วมตัดสินใจ แก้ปัญหาน้ำท่วม–แล้งซ้ำซากลุ่มน้ำแม่คำ เชียงราย
วันที่ 15 ก.พ. 69 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า กรมชลประทาน เดินหน้าเร่งออกแบบโครงการ อ่างเก็บน้ำแม่แสลบ ในพื้นที่ อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย มุ่งแก้ไขปัญหาน้ำท่วมและภัยแล้งซ้ำซากในลุ่มน้ำแม่คำ พร้อมยกระดับการบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืน โดยยึดกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนเป็นหัวใจสำคัญ ลดความขัดแย้งและสร้างความเข้าใจร่วมกัน คาดช่วยฟื้นฟูการเกษตรกว่า 57,000 ไร่
นายพรมงคล ชิดชอบ ผู้อำนวยการกองพัฒนาการบริหารจัดการน้ำและการมีส่วนร่วม กรมชลประทาน เปิดเผยว่า โครงการดังกล่าวมีจุดเริ่มต้นจากความเดือดร้อนของประชาชนในอำเภอแม่จัน ที่เผชิญทั้งภัยแล้งและน้ำท่วมรุนแรงมากขึ้นทุกปี กรมชลประทานจึงเริ่มศึกษาการพัฒนาอ่างเก็บน้ำแม่คำตั้งแต่ปี 2563 โดยเดิมออกแบบให้มีความจุถึง 142 ล้านลูกบาศก์เมตร แต่พบว่าจะกระทบพื้นที่กลุ่มชาติพันธุ์ในอำเภอแม่ฟ้าหลวงเป็นวงกว้าง ก่อให้เกิดความไม่เข้าใจในชุมชน
จากนั้น กรมชลประทานได้ทบทวนแนวทางใหม่ เปิดกระบวนการรับฟังความคิดเห็นผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และปรับแบบแยกเป็น 2 อ่าง คือ อ่างเก็บน้ำแม่คำ และอ่างเก็บน้ำแม่แสลบ มีความจุรวมประมาณ 70 ล้านลูกบาศก์เมตร เพื่อลดผลกระทบต่อชุมชน พร้อมนำตัวแทนชุมชนไปศึกษาดูงานอ่างเก็บน้ำแม่ตาช้าง อ.แม่สรวย ซึ่งเคยมีความขัดแย้งลักษณะเดียวกันมาก่อน แต่สามารถคลี่คลายได้ด้วยรูปแบบ “ชลประทานท้องถิ่น” จนเกิดฉันทามติและได้รับรางวัลเลิศรัฐ ปี 2565
ด้านนายสมเพชร จือเปาะ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 7 ต.แม่สลองใน อ.แม่ฟ้าหลวง กล่าวว่า เดิมชาวบ้านกังวลเรื่องการชดเชยที่ดิน แต่เมื่อมีเวทีมีส่วนร่วมและได้เห็นตัวอย่างโครงการที่ประสบความสำเร็จ ทำให้เกิดความมั่นใจมากขึ้น และคาดหวังว่าจะสามารถใช้น้ำจากอ่างเก็บน้ำแม่แสลบเพื่อการเกษตรในอนาคต
ขณะที่นายผาย วงศ์ฟั่น ประธานเหมืองฝายผาม้า ผู้ใช้น้ำลุ่มน้ำแม่คำ ระบุว่า ชุมชนในอำเภอแม่จันประสบปัญหาการแย่งชิงน้ำช่วงฤดูแล้ง และน้ำป่าไหลหลากในฤดูฝนที่พัดพาตะกอนดินทับถมเหมืองฝายทุกปี การมีอ่างเก็บน้ำจะช่วยบรรเทาปัญหาและลดภาระการขุดลอกซ้ำซาก
สอดคล้องกับนายสมหวัง นารินคำ ประธานกรรมการฝายกล้วยคำ ซึ่งเห็นว่า โครงการนี้จะช่วยชุมชนท้ายน้ำอย่างเป็นรูปธรรม เพิ่มน้ำต้นทุน ลดน้ำท่วมฉับพลันสูงกว่า 1–2 เมตรในฤดูฝน และแก้ปัญหาน้ำไม่ถึงนาข้าวในฤดูแล้ง
ด้านนายพิเชษฐ รัตนปราสาทกุล ผู้อำนวยการสำนักออกแบบวิศวกรรมและสถาปัตยกรรม กรมชลประทาน เปิดเผยว่า ขณะนี้อยู่ระหว่างจัดทำแบบต้นร่างรายละเอียด (Draft Detail Design) คาดแล้วเสร็จภายในเดือนมิถุนายน 2569 โดยใช้มาตรฐานการออกแบบเขื่อนต้านแผ่นดินไหว พ.ศ. 2568 ระดับสากล จำลองพฤติกรรมเขื่อนจากรอยเลื่อนแม่จันและใกล้เคียง เพื่อให้เป็นเขื่อนหินทิ้งแกนดินเหนียวที่มีความปลอดภัย รองรับแรงแผ่นดินไหวได้ถึง 8 แมกนิจูด
สำหรับประเด็นที่ดิน นายชาคริต ไทยประดิษฐ์ ผู้อำนวยการสำนักก่อสร้างชลประทานขนาดกลางที่ 2 ยืนยันจะมีการจ่ายค่าทดแทนเป็นกรณีพิเศษตามมติคณะรัฐมนตรี สำหรับที่ดินไม่มีเอกสารสิทธิ เพื่อความเป็นธรรมแก่ประชาชน โครงการมีมูลค่าลงทุนประมาณ 1,654.98 ล้านบาท คาดเริ่มจัดซื้อจัดจ้างปลายปี 2571 และก่อสร้างในปี 2572
นายทวีชัย โค้วตระกูล ผู้อำนวยการโครงการชลประทานเชียงราย กล่าวเพิ่มเติมว่า อ่างเก็บน้ำแม่แสลบซึ่งมีความจุ 20.41 ล้านลูกบาศก์เมตร จะทำงานร่วมกับอ่างเก็บน้ำแม่คำ เพิ่มประสิทธิภาพบริหารจัดการน้ำในลุ่มน้ำแม่คำ สามารถเพิ่มพื้นที่เพาะปลูกฤดูฝน 45,500 ไร่ ฤดูแล้ง 33,200 ไร่ ส่งน้ำอุปโภคบริโภคปีละ 980,000 ลูกบาศก์เมตร และรักษาสมดุลนิเวศท้ายน้ำ ครอบคลุมพื้นที่อำเภอแม่ฟ้าหลวง แม่จัน แม่สาย และเชียงแสน
ทั้งนี้ กรมชลประทานยังมีแผนพัฒนาโครงการให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศ เช่น กิจกรรมล่องแพ เพื่อสร้างรายได้เสริมแก่กลุ่มชาติพันธุ์ในตำบลแม่สลอง อำเภอแม่ฟ้าหลวง ควบคู่การพัฒนาทรัพยากรน้ำอย่างยั่งยืน
ร่วมแสดงความคิดเห็น