เวลา 10.00 น. วันที่ 18 พฤษภาคม 2569 นายชยันต์ เมืองสง เลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) พร้อมคณะ ลงพื้นที่อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย เพื่อติดตามความคืบหน้าการแก้ไขปัญหาแนวป้องกันการกัดเซาะหัวฝาย และโครงการป้องกันอุทกภัยในพื้นที่เสี่ยงริมลำน้ำสาย หลังพื้นที่แม่สายยังเผชิญผลกระทบจากปัญหาน้ำหลากและการกัดเซาะตลิ่งต่อเนื่อง
คณะได้ลงพื้นที่ตรวจติดตามหลายจุดสำคัญ ประกอบด้วย ชุมชนสายลมจอย สะพานมิตรภาพไทย-เมียนมา แห่งที่ 1 บริเวณตึกสายชล–แม่สายคอมเพล็กซ์ ชุมชนเกาะทราย หอประชุมไม้ลุงขน และคันคลองชลประทานแม่สาย เพื่อประเมินสภาพพื้นที่ แนวป้องกันตลิ่ง และแนวทางเร่งรัดการดำเนินงานก่อนเข้าสู่ฤดูฝน
ในการลงพื้นที่ครั้งนี้ มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาคร่วมติดตามและบูรณาการข้อมูล ประกอบด้วย สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดเชียงราย ที่ว่าการอำเภอแม่สาย กรมโยธาธิการและผังเมือง กรมธนารักษ์ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน กรมแผนที่ทหาร กองกำลังผาเมือง ในฐานะฝ่ายเลขานุการคณะกรรมการชายแดนส่วนท้องถิ่น (TBC) ที่ทำการปกครองจังหวัดเชียงราย ในฐานะฝ่ายเลขานุการคณะกรรมการร่วมไทย-เมียนมา เกี่ยวกับเขตแดนคงที่แม่น้ำสาย-แม่น้ำรวก (SUB-JCR) รวมถึงกรมควบคุมมลพิษ และสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดเชียงราย
ช่วงบ่าย นายชยันต์ ได้เป็นประธานการประชุมติดตามความก้าวหน้าโครงการแก้ไขปัญหาอุทกภัยอำเภอแม่สาย โดยมี นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย ร่วมประชุมและหารือ การแก้ปัญหาในพื้นที่ชุมชนตลาดสายลมจอย และหารือสถานการณ์คุณภาพน้ำในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง ที่ศูนย์บริการประชาชนแบบเบ็ดเสร็จ (OSS) ที่ว่าการอำเภอแม่สาย โดยมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมประชุมและรายงานสถานการณ์
ทั้งนี้ การลงพื้นที่ดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อเร่งรัดการแก้ไขปัญหาน้ำท่วมและการกัดเซาะในพื้นที่ชายแดน รวมถึงติดตามสถานการณ์คุณภาพน้ำในลุ่มน้ำสายสำคัญของจังหวัดเชียงราย ซึ่งส่งผลต่อประชาชนและชุมชนริมแม่น้ำในหลายอำเภอของภาคเหนืออย่างใกล้ชิด
นายชยันต์ เมืองสง เลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) กล่าวว่า การจัดการปัญหาน้ำท่วมและแผนระยะยาว อ.แม่สาย จ.เชียงราย ตามที่ทราบกันดีว่าตั้งแต่ปี 2567 ได้เกิดอุทกภัยในพื้นที่อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) ได้ติดตามการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง ในส่วนของแผนระยะยาว ทางกรมโยธาธิการและผังเมืองได้มีการขับเคลื่อน ซึ่งผมได้ประชุมร่วมกับท่านอธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมืองเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา แผนระยะยาวนี้จำเป็นต้องใช้เวลาและต้องทำความเข้าใจกับพี่น้องประชาชน
มาตรการรองรับฤดูฝนและการแก้ปัญหาระยะสั้น
ในช่วงฤดูฝนที่กำลังจะมาถึงนี้เรามีความเป็นห่วง เนื่องจากได้รับรายงานจากในพื้นที่ว่าฝั่งประเทศเพื่อนบ้านมีการก่อสร้างกำแพงที่สูงกว่าฝั่งเรา ในส่วนนี้ทางท้องถิ่นร่วมกับทางทหารได้เข้าแก้ไขปัญหาระยะสั้น โดยเริ่มปรับปรุงในจุดที่เป็นจุดอ่อนแล้ว ส่วนการดำเนินงานให้เกิดความยั่งยืนนั้น บางครั้งการใช้ Big Bag อาจจะมีอายุการใช้งานสั้น ล่าสุดทางอาจารย์จาก มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ได้ให้คำแนะนำว่า ควรนำซีเมนต์มาผสม (Mix) กับดิน เพื่อให้โครงสร้างมีความแข็งแรงและใช้งานได้ยาวนานขึ้น แม้ว่าตัวถุง Big Bag จะขาดหรือพังไป ซึ่งทางมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (มช.) จะนำตัวอย่างดินไปทำ Mix Design เพื่อหาอัตราส่วนที่เหมาะสมและนำมาแนะนำในพื้นที่ต่อไป ทั้งนี้ ในส่วนของทหารช่างได้รับทราบข้อมูลเบื้องต้นแล้ว และการดำเนินงานหน้างานยังคงเดินหน้าอย่างต่อเนื่อง ไม่มีการเบรก เพราะถือว่ามีความจำเป็นเนื่องจากเข้าสู่ช่วงฤดูฝนแล้ว
สำหรับการจัดการระบบน้ำประปาและสิ่งปลูกสร้างรุกล้ำลำน้ำจุดที่น่าเป็นห่วงอีกจุดหนึ่งคือเรื่องน้ำประปา ซึ่งต้องสร้างความมั่นใจให้กับประชาชน จากการไปตรวจเยี่ยมจุดสูบน้ำประปาจากแม่น้ำ ทางการประปามีแผนที่จะย้ายฐานการผลิต เพื่อให้เกิดความมั่นใจแก่พี่น้องประชาชน ส่วนจุดที่น่าเป็นห่วงจุดที่สองคือ บริเวณตรงสะพาน ซึ่งมีอาคารรุกล้ำลำน้ำ ในส่วนนี้จะต้องติดตามประสานงานข้อมูลกับส่วนกลางเพื่อดำเนินการรื้อถอนให้เร็วยิ่งขึ้น ทุกภาคส่วนต้องมาช่วยกัน สิ่งไหนที่เป็นสิ่งกีดขวางทางน้ำต้องเอาออก ส่วนในระยะยาว หน่วยงานเดียวคงทำไม่ได้ ต้องอาศัยความร่วมมือทั้งจากภาคประชาชนและส่วนราชการ เพราะต้องสร้างความเข้าใจกับประชาชนที่ได้รับผลกระทบด้วยว่าพวกเขาจะได้รับสิทธิ์หรือการแก้ไขอย่างไร โดยในช่วงบ่ายวันนี้จะมีการประชุมร่วมกับท่านผู้ว่าราชการจังหวัดและส่วนราชการ เพื่อนำข้อมูลทั้งหมดไปประมวลผลและนำเรียนผู้บังคับบัญชาต่อไป
ระบบเตือนภัยและการอพยพ
สำหรับระบบเตือนภัยในปัจจุบัน ระบบที่ได้รับความอนุเคราะห์จากมูลนิธิอาสาเพื่อนพึ่ง (ภาฯ) ยามยาก ยังคงใช้งานได้ดี โดยสามารถแจ้งเตือนภัยล่วงหน้าได้ประมาณ 4 ชั่วโมง นอกจากนี้เรายังมีแผนที่จะติดตั้งระบบเตือนภัยเพิ่มเติมโดยใช้เงินของ LMC ซึ่งอยู่ในขั้นตอนการติดตามกระบวนการดำเนินงาน อย่างไรก็ตาม การมีจุดเฝ้าระวังและระบบแจ้งเตือนล่วงหน้า 4 ชั่วโมง ถือเป็นประโยชน์อย่างมากในการช่วยให้ประชาชนสามารถอพยพได้ทันท่วงที เพื่อไม่ให้เกิดความสูญเสียต่อชีวิต ส่วนทรัพย์สิน เช่น รถยนต์ หากสามารถเคลื่อนย้ายได้ทันก็จะช่วยลดความเสียหายลงได้มาก ซึ่งเรื่องนี้ต้องอาศัยการประสานงานและการเกาะติดสถานการณ์อย่างใกล้ชิด
แผนบริหารจัดการน้ำและการเตรียมความพร้อมรับมือภัยพิบัติ จากการติดตามข้อมูลการคาดการณ์สภาพอากาศจากหลายหน่วยงาน พบว่ามีความคิดเห็นที่ระบุถึงโอกาสในการเกิดปรากฏการณ์ซูเปอร์เอลนีโญ (Super El Niño) ขณะที่ข้อมูลจากองค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติ (NOAA) บ่งชี้ว่าอาจมีปริมาณฝนน้อยไปจนถึงช่วงเดือนอิงหาคมของปีหน้า อย่างไรก็ตาม เนื่องจากสภาพอากาศในปัจจุบันมีความแปรปรวนสูง ทาง สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) จึงประมาทไม่ได้ และได้สั่งการให้ทีมงานเกาะติดสถานการณ์น้ำอย่างใกล้ชิดทุกวัน เพื่อเฝ้าระวังปริมาณฝนและจุดเสี่ยงที่มีความเข้มข้นของฝนตกชุกอย่างต่อเนื่อง
ในด้านกลไกการทำงานเพื่อประเมินสถานการณ์ คณะทำงานจะมีการประชุมร่วมกันเป็นประจำเดือนละ 2 ครั้ง เพื่อสรุปข้อมูลและนำเสนอต่อคณะกรรมการอำนวยการเดือนละ 1 ครั้ง แต่หากตรวจพบแนวโน้มหรือสัญญาณเตือนว่าจะเกิดสถานการณ์ฝนตกหนัก คณะทำงานจะปรับเปลี่ยนมาเป็นการประชุมร่วมกันทุกวันในทันที เพื่อวิเคราะห์ คาดการณ์ และประสานงานแจ้งเตือนไปยังพื้นที่ต่าง ๆ ได้อย่างทันท่วงที โดยคณะกรรมการกำหนดนโยบายและการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ (บอร์ดชาติ) ได้เห็นชอบให้จัดตั้งศูนย์กลางข้อมูลไว้ที่ สทนช. เพื่อเป็นแกนกลางในการบูรณาการข้อมูลร่วมกับทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงมหาวิทยาลัยในพื้นที่และคณะกรรมการลุ่มน้ำ
สำหรับระบบการแจ้งเตือนและการบัญชาการเหตุการณ์ เมื่อระบบเตือนภัยวิเคราะห์ระดับความรุนแรงของภัยพิบัติเรียบร้อยแล้ว ข้อมูลจะถูกส่งต่อไปยังกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) เพื่อประสานงานการช่วยเหลือร่วมกัน โดยแบ่งระดับการบริหารจัดการตามความรุนแรงของภัยพิบัติ หากเป็นภัยพิบัติระดับ 1 นายอำเภอในพื้นที่จะทำหน้าที่เป็นหัวหน้าคณะสั่งการ แต่หากสถานการณ์รุนแรงถึงระดับ 4 นายกรัฐมนตรีจะเข้ามาเป็นหัวหน้าคณะในการสั่งการและแก้ไขปัญหาโดยตรง ซึ่งแนวทางการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยวิเคราะห์และหน่วยปฏิบัติการนี้ได้รับความเห็นชอบจากบอร์ดชาติแล้ว และปัจจุบันกำลังอยู่ในกระบวนการนำเสนอต่อคณะรัฐมนตรี (ครม.) เพื่อพิจารณาอนุมัติใช้เป็นแนวทางปฏิบัติต่อไป
ร่วมแสดงความคิดเห็น