กฏหมายบุหรี่โลกแนะใช้ภาษีบุหรี่ อุทิศเพื่อการควบคุมยาสูบ-สร้างเสริมสุขภาพ ประเทศไทยทำอยู่แล้ว ไม่ควรไปเปลี่ยน
การสูบบุหรี่เป็นสาเหตุหลักของการเจ็บป่วยและเสียชีวิตก่อนเวลา แต่รัฐบาลของประเทศต่างๆ กลับจัดงบประมาณน้อยมากๆเพื่อการควบคุมยาสูบ
รวมทั้งประเทศไทยที่กระทรวงสาธารณสุขได้รับงบประมาณปีละ 10 ล้านบาท สำหรับคนเสพติดบุหรี่เกิน 10 ล้านคน ทั้งที่เก็บภาษีได้ปีละหลายหมื่นล้านบาท
จนมีการออกฏหมายนำภาษีที่เก็บเพิ่มขึ้น จากยาสูบและสุรา ตั้งเป็นกองทุนสสส.ในปี พ.ศ.2544 ทำให้ประเทศไทยมีงบประมาณเพื่อการควบคุมยาสูบเพิ่มขึ้น จากปีละ 10 ล้านบาท เป็นปีละ 300 ล้านบาท
เมื่อผมและผู้แทนจากกรมสรรพสามิต กรมควบคุมโรค เป็นตัวแทนประเทศไทย เข้าร่วมเจรจา แนวปฏิบัติ(Guidelines) มาตรา 6 ของอนุสัญญาควบคุมยาสูบฯ ที่ว่าด้วยมาตรการทางราคาและภาษีเพื่อลดการบริโภคยาสูบ เริ่มปี 2553
เราเสนอให้มีการเขียนไว้ ในข้อแนะนำว่า “ รัฐภาคีสามารถกันรายได้จากภาษี( Dedicate revenue ) เพื่อสนับสนุนการควบคุมยาสูบและสร้างเสริมสุขภาพ” โดยยกตัวอย่างกฏหมายกองทุนสสส.ของประเทศไทย
ข้อเสนอของประเทศไทย ได้รับการคัดค้านโดยผู้แทนจากสหภาพยุโรปอย่างหนัก อ้างเป็นการ”ผิดวินัยการเงินการคลัง“ ในขณะที่ประเทศกำลังพัฒนาเกือบทั้งหมด เห็นด้วยที่จะให้มีข้อแนะ ใช้ภาษีที่จัดเฉพาะเพื่อการควบคุมยาสูบ
เพราะต่างมีประสบการณ์เดียวกันว่า ไม่สามารถของบประมาณมาสนับสนุนการควบคุมยาสูบด้วยวิธีการขอจากงบประมาณปกติ
การเจรจายืดเยื้อ จนสุดท้ายฝ่ายสหภาพยุโรปยอมตามเสียงส่วนใหญ่ ที่จะให้มีข้อแนะข้อ 5 ว่า
”รัฐภาคีสามารถอุทิศรายได้จากภาษี“ ”Parties could dedicate revenue (from tobacco taxes) เพื่อสนับสนุนโครงการควบคุมยาสูบ เช่นการสร้างความตระหนัก การสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค บริการเลิกบุหรี่ การเปลี่ยนอาชีพชาวไร่ยาสูบ และสนับสนุนโครงสร้างสำหรับงานควบคุมยาสูบ“ในปี 2558
ที่เราพยายามให้มีการแนะนำใหัจัดภาษีจากยาสูบเพื่อการควบคุมยาสูบ ไว้ในข้อแนะนำของอนุสัญญาควบคุมยาสูบฯ เพราะเราเห็นคุณค่าของกลไกงบประมาณแบบที่สสส.ได้รับ และอยากให้ประเทศต่างๆที่เป็นภาคีอนุสัญญาควบคุมยาสูบ สามารถที่จะนำข้อแนะนำนี้ ไปเป็นเหตุผลเวลาของบประมาณเพื่อการควบคุมยาสูบได้มากขึ้น/ง่ายขึ้น หรือจะออกกฏหมายตั้งกองทุนจากภาษีบาปดังเช่นกรณีสสส. ก็จะเป็นประโยชน์ต่อการสาธารณสุขของรัฐภาคีนั้น
บุหรี่เป็นสินค้าพิเศษ ที่เสพติด ที่ฆ่าครึ่งหนึ่งของผู้บริโภคในการใช้ตามปกติ ภาษีบุหรี่จัดเป็นภาษีบาป
ประเทศไทยไปเจรจา จนเวทีโลก ยอมรับ“ภาษีบุหรี่ที่จัดเฉพาะเพื่อการควบคุมยาสูบและสร้างเสริมสุขภาพ” แม้แต่ประเทศที่เข้มงวดเรื่องวินัยการเงินการคลัง ก็ยอมยกเว้นให้กรณีภาษีบุหรี่
จึงขอให้ผู้ใหญ่ที่บริหารประเทศ ขอให้ยึดประโยชน์สุขภาพของประชาชนเป็นที่ตั้ง รักษากลไกภาษีบาปเจาะจงที่จัดให้กองทุนสสส. ไว้เป็นมรดกให้แก่สังคมไทยต่อไป
ศ.นพ ประกิต วาทีสาธกกิจ 21 ตุลาคม 2569
https://fctc.who.int/resources/publications/m/item/price-and-tax-measures-to-reduce-the-demand-for-tobacco
ร่วมแสดงความคิดเห็น