เครือข่ายชาติพันธุ์เชียงราย ยื่นหนังสือถึงนายกฯ ค้านแก้กฎหมาย 4 กองทุน ห่วงกระทบประชาชน-กลุ่มเปราะบาง พร้อมจี้ทบทวน UPOV 1991
วันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 เวลา 13.00 น. เครือข่ายชาติพันธุ์และชนเผ่าพื้นเมืองจังหวัดเชียงราย และจังหวัดเชียงใหม่ โดยการนำของ นายสุพจน์ หลี่จา แกนนำเครือข่ายฯ พร้อมด้วย น.ส.แสงระวี สุวีรการย์ รองประธานมูลนิธิร่มโพธิ์ และนางจุฑามาศ ราชประสิทธิ์ ตัวแทนจากมูลนิธิพัฒนาชุมชนและเขตภูเขา (พชภ.) เดินทางไปยังศาลากลางจังหวัดเชียงราย เพื่อยื่นหนังสือถึง นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ผ่าน นายลิขิต มีเสรี ผู้อำนวยการศูนย์ดำรงธรรมจังหวัดเชียงราย รวม 2 ประเด็น ได้แก่ การคัดค้านร่างแก้ไขกฎหมายกองทุน 4 ฉบับ และการคัดค้านอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ หรือ UPOV 1991
นายสุพจน์ กล่าวว่า เครือข่ายฯ ไม่เห็นด้วยกับการแก้ไขพระราชบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับ 4 กองทุน ได้แก่ กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ไทยพีบีเอส) กองทุนผู้สูงอายุ และกองทุนพัฒนาการกีฬาแห่งประเทศไทย เนื่องจากเห็นว่ากองทุนเหล่านี้มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มชาติพันธุ์ กลุ่มเปราะบาง และประชาชนในพื้นที่ห่างไกล ซึ่งยังเข้าไม่ถึงบริการและสวัสดิการของรัฐอย่างทั่วถึง
ในหนังสือคัดค้านระบุว่า การแก้ไขกฎหมายทั้ง 4 ฉบับมีเป้าหมายยกเลิกระบบจัดสรรงบประมาณเฉพาะ (Earmarked Tax) จากภาษีสรรพสามิตเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และยาสูบ ซึ่งเครือข่ายฯ มองว่าเป็นกลไกสำคัญในการนำรายได้จากภาษีส่วนเพิ่มกลับมาแก้ไขปัญหาสุขภาพและสังคม ตามหลักผู้ก่อปัญหาเป็นผู้จ่าย อีกทั้งยังช่วยให้หน่วยงานสามารถวางแผนและดำเนินงานได้อย่างต่อเนื่อง โดยไม่ต้องพึ่งพาการจัดสรรงบประมาณตามกระบวนการปกติทั้งหมด
เครือข่ายฯ ยังแสดงความกังวลว่า การนำงบประมาณของทั้ง 4 กองทุนเข้าสู่ระบบงบประมาณปกติ อาจเปิดช่องให้เกิดการแทรกแซงทางการเมือง และกระทบต่อความเป็นอิสระในการดำเนินงาน พร้อมยกผลการรับฟังความคิดเห็นระหว่างวันที่ 30 กันยายน – 14 ตุลาคม 2569 ซึ่งพบว่าผู้ไม่เห็นด้วยกับการแก้ไขกฎหมายมีเสียงส่วนใหญ่ทั้ง 4 ฉบับ โดยร่างแก้ไข พ.ร.บ.สสส. มีผู้ไม่เห็นด้วยร้อยละ 89.4 กองทุนผู้สูงอายุร้อยละ 73.12 ไทยพีบีเอสร้อยละ 72.42 และกองทุนพัฒนาการกีฬาร้อยละ 67.88
นอกจากนี้ ยังชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของทั้ง 4 กองทุนต่อชุมชนชาติพันธุ์ โดยเฉพาะไทยพีบีเอสที่ทำหน้าที่สื่อสารเรื่องราวของกลุ่มชาติพันธุ์และประชาชนที่อยู่ห่างไกล ช่วยสร้างความเข้าใจและลดอคติในสังคม ขณะที่ สสส. สนับสนุนให้องค์กรชุมชนและภาคประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค และสร้างความรู้ด้านสวัสดิการสังคมให้กับประชาชนในพื้นที่ที่ระบบบริการของรัฐยังเข้าไม่ถึง
สำหรับข้อเสนอถึงรัฐบาล เครือข่ายฯ เรียกร้องให้นายกรัฐมนตรีไม่ลงนามรับรองร่างแก้ไขกฎหมายทั้ง 4 ฉบับ และให้พรรคภูมิใจไทยถอนร่างกฎหมายออกจากกระบวนการรัฐสภา พร้อมขอให้ชะลอการผลักดันกฎหมายออกไปอีก 1 ปี เพื่อศึกษาผลกระทบอย่างรอบด้าน โดยจัดตั้งคณะทำงานที่มีตัวแทนจากรัฐบาล รัฐสภา และภาคส่วนต่าง ๆ รวมถึงให้ทั้ง 4 กองทุนจัดทำแผนปฏิรูปองค์กร เพิ่มความโปร่งใส และเปิดเผยข้อมูลให้ตรวจสอบได้ภายใน 6 เดือน
ส่วนประเด็น UPOV 1991 เครือข่ายฯ ขอให้รัฐบาลยุติการนำพันธุ์พืชพื้นบ้านเข้าสู่กระบวนการขึ้นทะเบียนตามหลักการของอนุสัญญาดังกล่าว เนื่องจากกังวลว่าจะกระทบต่อสิทธิของเกษตรกร การเก็บรักษาและแลกเปลี่ยนเมล็ดพันธุ์ ตลอดจนความมั่นคงทางอาหารและวิถีชีวิตของชุมชน โดยเห็นว่าเมล็ดพันธุ์พื้นบ้านเป็นทรัพยากรสำคัญที่ประชาชนควรมีสิทธิร่วมกันในการดูแลและใช้ประโยชน์ พร้อมยืนยันว่าพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 มีหลักการคุ้มครองสิทธิของเกษตรกรอยู่แล้ว จึงไม่เห็นด้วยกับการปรับแก้กฎหมายให้สอดคล้องกับ UPOV 1991
ร่วมแสดงความคิดเห็น