กระทรวงมหาดไทย ลงพื้นที่เชียงใหม่ เร่งคลี่ปมสารปนเปื้อนแม่น้ำกก

กระทรวงมหาดไทย ลงพื้นที่เชียงใหม่ เร่งคลี่ปมสารปนเปื้อนแม่น้ำกก สั่งทำรายงาน One Page ทุกวันจันทร์ ยืนยันข้อมูลจริง สกัดข่าวปลอมกระทบท่องเที่ยว-เกษตร

วันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 เวลา 09.30 น. ที่ห้องประชุมสำนักงานการประปาส่วนภูมิภาคเขต 9 อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ นายรัฐพล นราดิศร รองปลัดกระทรวงมหาดไทย พร้อมด้วย นายนิรัตน์ พงษ์สิทธิถาวร อธิบดีกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ลงพื้นที่ประชุมร่วมกับ นายทศพล เผื่อนอุดม ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อติดตามสถานการณ์และวางแนวทางให้ความช่วยเหลือประชาชนกรณีสารเคมีปนเปื้อนในแหล่งน้ำแม่น้ำกก ในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่

นายนิรัตน์ พงษ์สิทธิถาวร อธิบดี ปภ. เปิดเผยภายหลังการประชุมว่า จากการลงพื้นที่จังหวัดเชียงรายและเชียงใหม่ พบว่าสิ่งที่ประชาชนกังวลมากที่สุดคือความสับสนของข้อมูลและการนำข่าวเก่าหรือข่าวปลอม (Fake News) มาเผยแพร่ซ้ำ จนส่งผลกระทบต่อการท่องเที่ยวและการจำหน่ายผลผลิตทางการเกษตรในพื้นที่ จึงได้มีข้อสั่งการสำคัญมอบหมายให้ สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัด (ปภ.จังหวัด) ทั้งจังหวัดเชียงใหม่และจังหวัดเชียงราย ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการรวบรวมข้อมูลผลการตรวจวัดคุณภาพน้ำ ดิน สัตว์น้ำ และพืชผลทางการเกษตรจากทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ให้ ปภ.จังหวัดเชียงใหม่ และเชียงราย ร่วมกันออกแบบและจัดทำรายงานสรุปสถานการณ์ภาพรวมให้อยู่ในรูปแบบ One Page หรือหน้าเดียว โดยแบ่งครึ่งหน้าสำหรับจังหวัดเชียงราย และครึ่งหน้าสำหรับจังหวัดเชียงใหม่ นำเสนอข้อมูลที่เป็นข้อเท็จจริงและผ่านการรับรองทางวิทยาศาสตร์จากหน่วยงานกลางอย่างชัดเจน เข้าใจง่าย ไม่ต้องนั่งเทียน และให้เผยแพร่อัปเดตสถานการณ์อย่างเป็นทางการ สัปดาห์ละ 1 ครั้ง ทุกวันจันทร์ เพื่อให้ผู้บริหาร หน่วยปฏิบัติ สื่อมวลชน และพี่น้องประชาชนได้รับทราบข้อมูลที่เป็นเอกภาพและทันสมัยอยู่เสมอ

นอกจากนี้ อธิบดี ปภ. ยังได้เน้นย้ำภารกิจเร่งด่วนในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งมีแม่น้ำกกไหลผ่านเพียงอำเภอแม่อาย (ตำบลท่าตอน และตำบลแม่นาวาง) ระยะทางประมาณ 25 กิโลเมตร ครอบคลุม 3 มิติหลัก ได้แก่

1. ด้านการประปาภูมิภาค: ยืนยันข้อเท็จจริงให้ชัดเจนว่า การประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) ในพื้นที่อำเภอแม่อาย ไม่ได้สูบน้ำดิบจากแม่น้ำกกมาใช้ผลิตประปา แต่ใช้น้ำจากลำน้ำฝาง 100% ซึ่งมีความปลอดภัยและเพียงพอตลอดทั้งปี พร้อมเร่งรัดแผนระยะยาวในการประสานกรมชลประทานเพื่อต่อท่อสูบน้ำดิบจากอ่างเก็บน้ำท่าล้อ ปริมาณ 2.6 ล้านลูกบาศก์เมตร/ปี มาเสริมความมั่นคงในอนาคต

  1. ด้านประปาหมู่บ้านและประปาท้องถิ่น: มอบหมายให้สำนักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจังหวัด ตรวจสอบระบบประปาหมู่บ้านและประปาท้องถิ่นตลอดแนวลำน้ำกกก่อนไหลเข้าสู่จังหวัดเชียงราย ให้มีข้อมูลที่เป็นปัจจุบันและยืนยันได้ 100% ว่าไม่มีการสูบน้ำจากแม่น้ำกกมาใช้ผลิตประปา รวมถึงเฝ้าระวังคุณภาพน้ำบาดาลอย่างต่อเนื่อง และ 3. ด้านพื้นที่เกษตรกรรม (“แยกปลาออกจากน้ำ”): มอบหมายให้เกษตรจังหวัดเร่งสำรวจและจำแนกขอบเขตพื้นที่เพาะปลูกสองฝั่งแม่น้ำกกให้ชัดเจนว่า แปลงใดใช้น้ำจากแม่น้ำกก และแปลงใดใช้น้ำจากแหล่งน้ำอื่น เพื่อรับรองความปลอดภัยให้แก่ผลผลิตทางการเกษตรในพื้นที่ปลอดภัย (โซนสีเขียว) ป้องกันการเหมารวมทั้งอำเภอ และควบคุมไม่ให้ผลผลิตที่อาจมีการปนเปื้อนหลุดเข้าสู่ท้องตลาด

ด้าน นายทศพล เผื่อนอุดม ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ กล่าวย้ำว่า จังหวัดเชียงใหม่พร้อมบูรณาการการทำงานภายใต้ระบบ Single Command โดยกำชับให้ทุกหน่วยงานทั้งในพื้นที่และส่วนกลางต้องรายงานผลการตรวจวิเคราะห์ให้จังหวัดรับทราบก่อนเผยแพร่ต่อสาธารณะ เพื่อสื่อสารข้อมูลที่เป็นข้อเท็จจริงอย่างตรงไปตรงมา ควบคู่กับการดำเนินคดีทางกฎหมายอย่างเด็ดขาดกับผู้ที่นำข้อมูลอันเป็นเท็จมาเผยแพร่จนสร้างความเสียหายให้กับประชาชนและเกษตรกรในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่

นายนิรัตน์ พงษ์สิทธิถาวร อธิบดี ปภ. กล่าวหลังการประชุมว่า ในวันนี้ก็ได้เดินทางมาพร้อมรองปลัดกระทรวงมหาดไทย นำความห่วงใยจากท่านนายกรัฐมนตรี นายอนุทิน ชาญวีรกูล เข้ามาตรวจสอบในพื้นที่ เมื่อวันที่ 16 พ.ย. ได้เดินทางไปที่จังหวัดเชียงราย เพื่อแก้ปัญหาอย่างเร่งด่วนในเรื่องความกังวลสารปนเปื้อนที่ไหลมาจากแม่น้ำระหว่างประเทศ ผ่านอำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ และไปที่จังหวัดเชียงราย อย่างแรกคือ เรื่องน้ำที่จะนำไปทำประปา ทางประปาส่วนภูมิภาคที่อำเภอแม่อาย ยืนยันแล้วไม่ได้ใช้แหล่งน้ำจากแม่น้ำกก ก็ขอให้สบายใจได้ อย่างที่สอง เรื่องประปาท้องถิ่น ประปาหมู่บ้าน ก็ะให้กรมปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัด ทำการสำรวจว่ายังมีการใช้น้ำจากแม่น้ำกก หรือแหล่งน้ำใกล้เคียงหรือไม่ แล้วต้องรายงานตามข้อเท็จจริงว่ามีหรือไม่มี ภายใน 1 – 3 วัน เพื่อจะได้แจ้งให้ประชาชนทราบ ไม่นำความกังวลไปสู่ประชาชน และไม่เกิดข้อมูลที่ผิดเพี้ยน

ส่วนที่ 3 เรื่องผลผลิตทางการเกษตร เมื่อวันที่ 16 พ.ย. ได้มีการนำผลผลิตทางการเกษตรขึ้นมาแล้ว ที่เชียงใหม่ มีพืช 24 ชนิด แล้วพบว่ามีการเผยแพร่ข้อมูลออกไป แต่เป็นข้อมูลเก่าเมื่อ 2 ปีที่ผ่านมาแล้ว ตอนที่พึ่งเจอสถานการณ์ครั้งแรก วันนี้สถานการณ์ดีขึ้นแล้ว ก็ได้เน้นย้ำให้ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ต้องให้ข้อมูลที่เป็นข้อเท็จจริง เพื่อนำไปบอกให้กับพี่น้องประชาชนในพื้นที่ให้เข้าใจ และจะได้ไม่เกิดความกังวล โดยเฉพาะการเลือกซื้อผลผลิตทางการเกษตร ก็ได้สั่งการให้เกษตรและสหกรณ์จังหวัดเชียงใหม่ เข้าไปดูแลในเรื่องนี้

ซึ่งจังหวัดเชียงรายก็เช่นกัน ได้มีการตรวจสอบริมสองฝั่งแม่น้ำว่ายังมีการนำน้ำกกมาใช้เพื่อการเกษตรหรือไม่ อยู่ในพื้นที่ที่มีสารอันตรายที่ยังตกค้างเกินค่ามาตรฐานหรือไม่ เพื่อให้พี่น้องประชาชนได้มั่นใจในความปลอดภัย ผลผลิตที่เกิดปัญหาทางภาครัฐจะรับซื้อ หรือจะทำลายทิ้ง ตรงนี้แม้ว่าเป็นส่วนน้อย ไม่ได้เป็นผลผลิตส่วนใหญ่ในตลาด แต่ก็ต้องดำเนินการ

ส่วนจังหวัดเชียงใหม่ การประปาส่วนภูมิภาคอำเภอแม่อาย ได้ใช้น้ำจากลำน้ำฝาง ซึ่งมีมากเพียงพอ แต่ถ้าในระยะยาวความต้องการใช้มากกว่านี้ ก็จะต้องสำรวจแหล่งน้ำในอนาคต หาแหล่งน้ำสำรองในระยะยาว คืออ่างเก็บน้ำแม่ทะลบ อำเภอไชยปราการ รวมถึงแหล่งน้ำที่อยู่ในพื้นที่ความรับผิดชอบของชลประทาน กรมทรัพยากรน้ำ หรือของใครก็ตามที่สามารถสนับสนุนการผลิตประปาได้ ก็จะต้องนำมาเป็นข้อมูลในการพิจารณา

นายทศพล เผื่อนอุดม ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ กล่าวเพิ่มเติมว่า ที่ผ่านมาการนำเสนอข้อมูลออกไปเป็นการนำเสนอทางเทคนิค ประชาชนไม่เข้าใจ หลังจากนี้ทำอย่างไรให้ชาวบ้านเข้าใจได้ อันไหนดี อันไหนไม่ดี ข้อมูลทั้งหมดจังหวัดก็จะมาบูรณาการดูว่า สิ่งที่ดีก็ต้องดำเนินการไปต่อ เช่น เรื่องน้ำอุปโภค บริโภค ตอนนี้ไม่มีปัญหาแล้ว ส่วนเรื่องอื่นๆ หากตรวจพบว่าไม่ดี ก็ต้องบอกประชาชน เตือนประชาชน เพราะความปลอดภัยของพี่น้องประชาชนเป็นเรื่องสำคัญ ในวันนี้เรากำลังหาสมดุลของเรื่องนี้อยู่ และมีหน่วยงานที่ดำเนินการมากกว่า 50 หน่วยงาน ซึ่งได้ตั้งคณะทำงานในระดับพื้นที่ไปแล้ว ต้องให้ทุกคนทำหน้าที่อย่างเต็มประสิทธิภาพ

น้ำเพื่อการประปาขณะนี้ยังไม่เกิดปัญหา ส่วนน้ำเพื่อการเกษตร จากช่วงแรกเจอผลกระทบกว่า 1,000 ไร่ ปัจจุบันเหลือประมาณ 20 ไร่ ก็ต้องมาดูว่าจะมีการเยียวยาได้อย่างไร และจะช่วยเหลือเกษตรกรในการหาแหล่งน้ำอื่นๆ มาได้อย่างไร และจำเป็นต้องยกระดับให้เป็นระดับนานาชาติแล้ว ขณะนี้ก็มีหลายๆ ประเทศ เข้ามาสนับสนุนด้านวิชาการ เพราะเขามีประสบการณ์กับสารปนเปื้อนในลักษณะนี้ในประเทศเขา เขาก็มาถ่ายทอดความรู้ให้กับจังหวัดเชียงใหม่ แล้วก็กำลังขับเคลื่อนที่จะทำให้สถานการณ์มันดีขึ้น แต่แน่นอนว่าวันนี้การสะท้อนข้อมูลออกไปให้ระดับนานาชาติรับรู้ก็เป็นเรื่องสำคัญเหมือนกันที่จะต้องทำให้เห็นว่า ใครคือสาเหตุของปัญหาจริงๆ เรามีทรัพยากรจำกัดอยู่แล้ว ก็จะหดหายลงไปอีกหาเจอกับปัญหานี้

ร่วมแสดงความคิดเห็น