วิกฤตสารปนเปื้อนแม่น้ำสายห่วงกระทบวงกว้าง ลามแม่น้ำโขง ชาวประมงหวั่นสัตว์น้ำขาดความเชื่อมั่น

จากสถานการณ์สารปนเปื้อนในแม่น้ำสายและแม่น้ำกก ซึ่งยังคงสร้างความวิตกกังวลให้กับประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ริมแม่น้ำ โดยเฉพาะผลกระทบต่อการดำรงชีวิต การใช้น้ำเพื่ออุปโภคบริโภค ตลอดจนความปลอดภัยของอาหารและผลผลิตทางการเกษตร ขณะที่ความไม่มั่นใจของผู้บริโภคเริ่มส่งผลต่อเศรษฐกิจชุมชน ทั้งกลุ่มชาวประมงพื้นบ้านและเกษตรกรที่ต้องพึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติในการประกอบอาชีพ นอกจากนี้ ยังมีความกังวลว่าสารปนเปื้อนอาจแพร่กระจายจากแม่น้ำสายและแม่น้ำกกลงสู่แม่น้ำโขง กระทบต่อระบบนิเวศและวิถีชีวิตของประชาชนในพื้นที่ปลายน้ำในระยะยาว

ด้านนายสมเกียรติ เขื่อนเชียงสา นายกสมาคมแม่น้ำเพื่อชีวิต กล่าวว่า สถานการณ์สารปนเปื้อนในแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย ไม่ได้ส่งผลกระทบเฉพาะพื้นที่ต้นน้ำหรือชุมชนที่อาศัยอยู่ริมแม่น้ำเท่านั้น แต่ยังมีความเสี่ยงที่จะขยายวงกว้างไปสู่พื้นที่ปลายน้ำ โดยเฉพาะแม่น้ำโขง ซึ่งเป็นแม่น้ำสายหลักที่เชื่อมโยงระบบนิเวศและวิถีชีวิตของประชาชนในหลายจังหวัด ทำให้เกิดความกังวลใน 3 มิติสำคัญ ได้แก่ วิกฤตสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจชุมชน และสุขภาพของประชาชน
ในด้านสิ่งแวดล้อม มีข้อห่วงกังวลว่าสารปนเปื้อนที่ไหลมากับแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย อาจแพร่กระจายลงสู่แม่น้ำโขง รวมถึงตกค้างสะสมอยู่ในตะกอนดิน สัตว์น้ำ และระบบนิเวศพื้นที่ชุ่มน้ำ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่อาหารและความสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติในระยะยาว จึงเห็นว่าการตรวจสอบคุณภาพน้ำเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ แต่จำเป็นต้องขยายการตรวจวิเคราะห์ไปถึงตะกอนดิน พืชน้ำ และสิ่งมีชีวิตในแหล่งน้ำ ตลอดจนติดตามการเปลี่ยนแปลงของคุณภาพสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง ครอบคลุมตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ จนถึงปลายน้ำ

ขณะที่ผลกระทบด้านเศรษฐกิจเริ่มส่งสัญญาณไปถึงกลุ่มอาชีพที่ต้องพึ่งพาทรัพยากรแม่น้ำโดยตรง โดยเฉพาะชาวประมงพื้นบ้านที่จับสัตว์น้ำเพื่อบริโภคและจำหน่าย ซึ่งขณะนี้ต้องเผชิญกับความกังวลของผู้บริโภคเกี่ยวกับความปลอดภัยของปลาและสัตว์น้ำในธรรมชาติ แม้บางพื้นที่ยังไม่มีผลตรวจยืนยันการปนเปื้อนในสัตว์น้ำ แต่ความไม่มั่นใจดังกล่าวก็อาจส่งผลต่อการซื้อขายและรายได้ของชาวประมง นอกจากนี้ ยังมีเกษตรกรบางพื้นที่ได้รับผลกระทบจากการชะลอรับซื้อหรือปฏิเสธผลผลิตทางการเกษตร เนื่องจากผู้ประกอบการและผู้บริโภคกังวลว่าพืชผลที่เพาะปลูกในพื้นที่เสี่ยงอาจได้รับสารปนเปื้อน ส่งผลให้เกษตรกรต้องแบกรับความเสี่ยงด้านรายได้และต้นทุนการผลิต

ส่วนด้านสุขภาพ นายสมเกียรติกล่าวว่า สิ่งที่ต้องให้ความสำคัญเป็นพิเศษคือประชาชนที่อาศัยอยู่ริมแม่น้ำและมีวิถีชีวิตเกี่ยวข้องกับการใช้น้ำโดยตรง ทั้งการอุปโภคบริโภค การประกอบอาชีพ การทำเกษตรกรรม รวมถึงเด็กและกลุ่มเปราะบางที่อาจมีโอกาสสัมผัสน้ำจากแหล่งธรรมชาติ จึงจำเป็นต้องมีระบบเฝ้าระวังสุขภาพในระยะยาว ไม่ใช่เพียงการตรวจสุขภาพเฉพาะช่วงที่เกิดสถานการณ์เท่านั้น

ทั้งนี้ สมาคมแม่น้ำเพื่อชีวิตเสนอให้รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งบูรณาการการทำงานระหว่างหน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อม สาธารณสุข และหน่วยงานด้านการเกษตร ขยายพื้นที่ตรวจสอบคุณภาพน้ำ ตะกอนดิน และสัตว์น้ำให้ครอบคลุมตลอดลุ่มน้ำ พร้อมเปิดเผยผลการตรวจวิเคราะห์และข้อมูลทางวิชาการต่อสาธารณะอย่างโปร่งใส เข้าใจง่าย และต่อเนื่อง เพื่อให้ประชาชนสามารถประเมินความเสี่ยงและป้องกันตนเองได้อย่างเหมาะสม รวมถึงสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคและช่วยเหลือประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ดังกล่าว

ร่วมแสดงความคิดเห็น