ศูนย์ส่งเสริมเกษตรกรรมทางเลือก อ.สันทราย จ.เชียงใหม่ เปิดเผยว่า ปัจจุบันองค์ความรู้ ในการเพาะปลูกพืชผลต่าง ๆ เพื่อเป็นแหล่งอาหารในครัวเรือน ลดค่าครองชีพ ประหยัด ไม่ต้องไปซื้อหา แต่สามารถเลือกผลผลิตจากพืชพันธุ์ที่ปลูกมาบริโภคได้ตามเมนูที่ชื่นชอบ ต้องการปรุงอาหาร โดยเฉพาะเทคนิคการปลูกพืชกลับหัว นับเป็นอีกทางเลือกหนึ่งของเกษตรกร และผู้ที่สนใจปลูกผักไว้บริโภคในครัวเรือน ซึ่งวิธีนี้ มีงานวิจัยรองรับจากสาขาพืชผัก ภาควิชาพืชสวน คณะผลิตกรรมการเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้ว่า พืชที่นำมาปลูกเจริญเติบโตได้ดี และยังสามารถนำจัดแต่งเป็นไม้ประดับ
ปัจจุบันด้วยวิทยาการที่ก้าวหน้า มีการจัดทำชุดสำเร็จรูปเป็นชุดผลิตภัณฑ์ปลูกผักกลับหัว บรรจุกล่องสวยงาม เพียงผู้ซื้อนำชุดทดลองปลูกที่มีอยู่ในกล่อง มารดน้ำดูแลตามคำแนะนำ ก็จะได้ผักกลับหัวปลูกไว้ที่บ้านหรือประดับตามสวน เทคนิคนี้นำมาใช้ในการปลูกพืชได้หลายชนิด เช่น กะเพรา, โหระพา, มะเขือเทศ, พริก, พืชผักสวนครัวต่าง ๆ ส่วนด้านบนกระถางเดียวกันจะสามารถ ปลูกพืชที่มีระบบรากไม่ลึกได้อีก มีข้อดีหลายประการ คือ พืชตามธรรมชาติจะเจริญเติบโตในทิศทางตรงกันข้ามกับแรงโน้มถ่วงของโลก จากล่างสู่บน ในขณะที่รูปแบบการปลูกพืชกลับหัวนี้เป็นการอาศัยแรงโน้มถ่วงของโลก ช่วยให้พืชเจริญเติบโตไปในทิศทางเดียวกับแรงโน้มถ่วง ซึ่งวิธีการนี้จะทำให้น้ำและสารอาหารจากรากไหลผ่านไปสู่ส่วนยอดของพืชได้สะดวกขึ้น ประหยัดพื้นที่ในการปลูก นำมาประดับตกแต่งให้เกิดความสวยงามได้ ลดปัญหาวัชพืช และแมลงรบกวน
สาขาพืชผัก ภาควิชาพืชสวน คณะผลิตกรรมการเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้ จ.เชียงใหม่ อธิบายวิธีการปลูกพืชกลับหัวว่า เริ่มจากเตรียมวัสดุอุปกรณ์ตั้งแต่ขุยมะพร้าว, ดิน, ขี้เถ้าแกลบ, กระถางพลาสติก (มีรูด้านล่างและด้านข้าง) หรือจะใช้กระป๋องพลาสติก ขวดน้ำพลาสติก ขนาดพอเหมาะก็ได้ เป็นการรีไซเคิลขยะอีกทาง, ลวดแขวน, กระเบื้องสี่เหลี่ยมหรือแผ่นฟิวเจอร์บอร์ด จากนั้นนำวัสดุปลูกการนำวัสดุปลูก เช่น ขุยมะพร้าวหรือดิน (หากต้องการปลูกพืชที่มีขนาดใหญ่ เช่น มะเขือเทศ ควรเลือกวัสดุปลูกที่มีน้ำหนักเบา เช่น ขุยมะพร้าว) ใส่ลงในกระถางให้เต็ม แล้วนำแผ่นกระเบื้องสี่เหลี่ยมมาปิดด้านบนของกระถาง ใช้นิ้วหนีบกระเบื้องไว้กับกระถาง เพื่อป้องกันวัสดุปลูกร่วงหล่นแล้วคว่ำกระถาง เพื่อให้ก้นกระถางหันขึ้นด้านบน จากนั้นนำต้นกล้าพืชลงปลูกในรูก้นกระถาง รดน้ำให้ปุ๋ยตามปกติ (กรณีปลูกในขุยมะพร้าวควรจะรดด้วยสารละลายปุ๋ย) รอจนต้นโตสูงอย่างน้อย 1 ฟุต แล้วจึงพลิกกระถางเพื่อให้ต้นพืชกลับหัว เจาะรูที่ขอบกระถางสำหรับร้อยลวดแล้วนำไปแขวน ส่วนด้านบนของกระถางสามารถปลูกผักขนาดเล็กชนิดอื่น ๆ ได้ เช่น ผักสลัด, คะน้า, หอม, คื่นช่าย, สะระแหน่ และผักชีฝรั่ง
ซึ่งปกติ พืชลำเลียงน้ำจากดินขึ้นไปเลี้ยงส่วนยอด พืชต้องอาศัยการคายน้ำออกจากใบ ซึ่งจะทำให้เกิดแรงดึงน้ำจาก
ด้านล่างเข้าแทนที่น้ำที่หายไปในท่อลำเลียงน้ำ แต่การปลูกพืชกลับหัวนี้ น้ำและธาตุอาหารไหลไปเลี้ยงส่วนยอดได้มีประสิทธิภาพมากกว่าปกติ เนื่องจากในสภาพที่ต้นพืชกลับหัว แรงโน้มถ่วง จะสามารถช่วยผลักน้ำให้ไหลลงไปเลี้ยงส่วนยอดได้ดี วิธีการปลูกอาจจะศึกษาจากแหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ หรือสำนักงานเกษตร, ศูนย์เรียนรู้, ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีประจำชุมชน, หมู่บ้าน, ตำบลก็ได้
ทั้งนี้ชาวบ้านในชุมชน เมืองแม่โจ้ ที่นำพืชผักมาทดลองปลูกแบบกลับหัว กล่าวว่า ช่วยให้มีผักกาด, คะน้า, พริก, ผักสลัด บรรดาพืชสวนครัวใช้ในครัวเรือน ช่วยประหยัดเงินที่ต้องซื้อผักได้เดือนละหลายร้อยบาท เพราะพืชผักช่วงนี้แพง และปลอดภัย ปลอดสาร สุขภาพดี ที่สำคัญ ยังสามารถแบ่งปันผลผลิตให้เพื่อนบ้าน ญาติพี่น้องได้อีกด้วย
สนใจสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ สาขาพืชผัก ภาควิชาพืชสวน คณะผลิตกรรมการเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้
เชียงใหม่ โทร. 053-873-380 ในวันและเวลาราชการ
ร่วมแสดงความคิดเห็น