คณะกรรมการพัฒนาและแก้ไขปัญหาสังคม จ.เชียงใหม่ เปิดเผยว่า เนื่องจากเชียงใหม่มีการบุกรุก สร้างที่พักอาศัย
ตามพื้นที่สาธารณะ คูคลองร่องน้ำในเขตนครเชียงใหม่เป็นจำนวนมาก ทั้งคลองแม่ข่า คลองกระแจะ ซึ่งที่ผ่าน ๆ มาหน่วยงานด้านพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด พร้อมสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) สำนักงานภาคเหนือ มณฑลทหารบกที่ 33 ค่ายกาวิละ กองสวัสดิการสังคม เทศบาลนครเชียงใหม่ และจังหวัด ได้ดำเนินการแก้ปัญหามาอย่างต่อเนื่อง แม้กระทั่งการติดตามตรวจสอบ ลงกรณีมีกลุ่มคนเร่ร่อนบุกรุกมาอาศัยนอนอยู่บริเวณในพื้นที่ธนาคารดัง สาขาศรีนครพิงค์ มีกระบวนการช่วยเหลือตามขั้นตอนไปแล้ว
สำหรับการดำเนินงานพัฒนาคุณภาพชีวิต ความเป็นอยู่ของประชาชน โดยเฉพาะชุมชนต่าง ๆ ซึ่งหลายแห่งมีสภาพแออัด คุณภาพชีวิตสะท้อนถึงปัญหาสลัมกลางเมืองเชียงใหม่ชัดเจน ก็มีการประสานงานร่วมกัน ระหว่างพัฒนาสังคมฯ อปท.ที่ดูแลรับผิดชอบ ทั้ง 97 ชุมชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สำรวจพื้นที่
“โดยมุ่งเน้นชุมชนริมสองฝั่งคลองแม่ข่า เช่น บริเวณช่วงชุมชนหัวฝาย-กำแพงงาม ได้มีการก่อสร้างสะพาน ปรับภูมิ
ทัศน์ริมสองฝั่งคลองตลอดทั้งแนว ให้เป็นทางเดินเชื่อมถึงกัน ส่งเสริมคุณภาพชีวิต ดำเนินโครงการสร้างรายได้ให้กลุ่มเป้าหมายในแต่ละชุมชน ซึ่งปีงบประมาณ 2564 นั้นมีการนำเสนอแผนขอรับงบปรับภูมิทัศน์คลองแม่ข่า 30 ล้านบาทและอีกกว่า 47 ล้าน เพื่อพัฒนาที่พักให้กลุ่มที่ยากจน เดือดร้อนด้านที่พักอาศัยต่อไป”
ด้านคณะทำงานแก้ไขปัญหาชุมชนเมืองเชียงใหม่ กล่าวว่ามีแผน บูรณาการทุกภาคส่วน และมีเป้าหมายในการสร้าง
เมืองเชียงใหม่ให้น่าอยู่ร่วมกัน ไม่ว่าจะเป็นหน่วยงานด้าน พัฒนาสังคมและความมั่งคงของมนุษย์จังหวัด มณฑลทหารบกที 33 กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายใน สำนักงานตำรวจภูธรจังหวัด เทศบาลนครเชียงใหม่ สำนักงานที่ดินจังหวัด และกลุ่มรักษ์แม่ข่า คณะทำงานโครงการแก้ปัญหาคลองแม่ข่าและลำน้ำสาขา หลาย ๆ ชุมชนที่ดำเนินการตามขั้นตอน ทั้งมาตรการบังคับใช้กฎหมาย การยินยอมพร้อมใจของชุมชน ไม่ว่าจะเป็นที่ชุมชนวัดโลกโมฬี ชุมชนคลองเงิน และบริเวณคลองกระแจะ ที่มีพื้นที่บุกรุกร่องน้ำ มีสิ่งปลูกสร้างคล่อมคลองสาขาคลองแม่ข่า จนส่ง
ผลกระทบต่อคุณภาพน้ำเน่าเหม็น มีขยะ ลูกน้ำยุงลาย
จากการตรวจสอบข้อมูลเทศบาลนครเชียงใหม่ พบว่า ชุมชน 97 แห่ง ใน 4 แขวง นั้น แขวงเม็งราย มี 30 ชุมชน
แขวงกาวิละ 29 แห่ง แขวงนครพิงค์ 21 แห่ง และแขวงศรีวิชัย 17 แห่ง โดยแต่ละแห่งมีประธานชุมชนพร้อมคณะกรรมการชุมชนเป็นตัวแทนชาวบ้าน เพื่อประสานงานกับท้องถิ่น ในกิจกรรมโครงการต่าง ๆ
อย่างไรก็ตามจากการสอบถามประธานชุมชน ส่วนหนึ่งยอมรับว่า ประธานชุมชน บทบาท หน้าที่ไม่แตกต่างจาก กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน แต่ไม่มีสถานะรองรับตามกฎหมาย แม้จะเรียกร้อง ขอความเท่าเทียมตาม พรบ.ปกครองท้องที่ 2457 ให้มีศักดิ์ศรี ผลตอบแทนคล้ายกัน แต่ก็เงียบหายไป ซึ่งส่วนใหญ่ที่เข้ามาทำหน้าที่ มาด้วยจิตอาสา มุ่งหวังให้ชุมชนได้รับการพัฒนาที่ตรงจุด เป็นตัวแทนพ่อแม่พี่น้อง รับเรื่องความต้องการนำเสนอผู้บริหาร เพื่อผลักดันกิจกรรม โครงการต่าง ๆ
“หลาย ๆ กรณีปัญหา ทั้งด้านคุณภาพชีวิต กลุ่มคนเร่ร่อน คนต่างด้าว เข้ามาในพื้นที่ก็มีการแจ้งประสานไปยัง สท. ไป
ยังผู้บริหาร เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องรับไปดำเนินการ พื้นที่นครเชียงใหม่ ในปัจจุบันเปลี่ยนแปลงไป ความทับซ้อนของชุมชนเก่ากับเมืองใหม่ ถ้าเป็นชาวบ้าน ในพื้นที่ มีมรดกที่ทางจากบรรพบุรุษ ส่วนหนึ่งปรับตัวเข้ากับวิถีเมืองไม่ได้ก็ขายบ้าน ขายที่ย้ายไปอยู่รอบนอก ส่วนที่ยืนหยัดอยู่ในรูปแบบชุมชนแออัด หรือเรียกตรง ๆ ว่าสลัม ค่อนข้างเหลือน้อย ที่เห็นเป็นบ้านไม้เก่า ๆ ที่พักโทรม ๆ หลังตึก ข้างวัด หรือติดโรงแรม ส่วนหนึ่งติดที่ เคยชินกับสภาพเชียงใหม่ ไม่อยากย้ายไปอยู่ที่อื่น เพราะต้องทำมาหากินในเขตเมืองจะไปอยู่รอบนอก ทำสวน ทำไร่ก็ไม่คุ้นเคยกับชีวิตแบบนั้น”
อดีตผู้บริหารท้องถิ่น นครเชียงใหม่ กล่าวว่า เห็นด้วยกับโครงการ สร้างที่พัก ให้กลุ่มคนยากจน ในพื้นที่นครเชียงใหม่ เป็นการพัฒนาพื้นที่ ให้รองรับความเจริญเติบโตของเมือง เพราะการจะย้ายผู้คนจากชุมชนที่มีปัญหา ไปยังพื้นที่เตรียมรองรับ เช่น กรณีชุมชนคลองเงิน ไปแถว ๆ หลัง ม.แม่โจ้ แถวบ้านโปง ก็แทบไม่มีใครเข้าร่วมโครงการ อ้างสารพัดเหตุผลสรุปคือไม่ไป อยู่จนถูกไล่รื้อ
“ส่วนใหญ่ต้องทำมาหากินในเมือง ลูกหลานเรียนละแวกใกล้ที่อยู่ การจะรื้อชุมชน รื้อสลัม ทำแล้วต้องมีมาตรการ
รองรับ ไม่เช่นนั้น จะเป็นการย้ายปัญหาจากที่หนึ่งไปอีกชุมชนหนึ่ง ซึ่งพื้นที่เขตรอยต่อนครเชียงใหม่ ตามที่ดินรกร้าง ที่สาธารณะก็เผชิญปัญหาคล้าย ๆ กัน ตามแนวกำแพงวัด บางแห่งกลายเป็นผนังบ้านก็มี ถ้าคิดจะจัดระเบียบ ต้องศึกษา สำรวจอย่างละเอียดรอบคอบ เมืองสวย แต่ผู้คนบางส่วนต้องทุกข์ยากลำบาก ก็เป็นเมืองที่มีคุณภาพไม่ได้เช่นกัน”
ร่วมแสดงความคิดเห็น