ขณะนี้สังคมกำลังถกเถียงกัน ระหว่างฝ่ายที่เสนอให้มีการยกเลิกภาษีบาปที่ส่งตรงถึง 4 กองทุน แล้วให้ไปรับทุนจากงบประมาณปกติแทน
ฝ่ายเสนอชี้แจงว่า เป็นการเปลี่ยนเพียงแหล่งงบประมาณเท่านั้น ไม่มีการเปลี่ยนรายละเอียดของการบริหารกองทุนแต่อย่างใด
รวมทั้งภาษีบาปที่ยกเลิกไป ก็จะมีการออกกฏหมายเก็บภาษีตามจำนวนที่กองทุนต่างๆเคยได้รับ เข้าสู่กองกลางภาษีรัฐ แล้วจัดสรรให้ทั้งสี่กองทุนตามเดิม ผ่านระบบงบประมาณปกติ ไม่ส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานของกองทุน
แต่การได้รับงบประมาณจำนวนเดิมจากระบบปกติ และไม่มีการเปลี่ยนแปลงรายละเอียดอื่นของการบริหารกองทุน ไม่ได้หมายความว่า การดำเนินงานของกองทุนจะเหมือนเดิม โดยเฉพาะกองทุนสสส.
เอกสารของบริษัทบุหรี่ข้ามชาติฟิลิป มอร์ริส อินเตอร์เนชั่นแนล ที่บริษัทลูกทำธุรกิจในประเทศไทย คัดค้านการมี ภาษีที่จัดสรรเฉพาะ หรือ Earmark Tax ที่ 4 กองทุนรับอยู่ในขณะนี้
นโยบายของบริษัทบุหรี่ข้ามชาติกรณีนี้ จะเกี่ยวข้องกับกองทุนสสส.เป็นการเฉพาะ ที่กฏหมายสสส.กำหนดให้มีการสนับสนุนโครงการที่จะนำไปสู่การสูบบุหรี่ที่ลดลง
คำถามจึงมีว่า ทำไมบริษัทบุหรี่จึงต่อต้าน ระบบภาษีที่จัดสรรเฉพาะอย่างกองทุน สสส
ผลประโยชน์ของบริษัทขึ้นอยู่กับยอดขายและข้อจำกัดทางการตลาดในระยะยาว หากรายได้ภาษีถูกกันไว้ให้งานควบคุมยาสูบอย่างต่อเนื่องอย่างที่เป็นอยู่ ที่มีจำนวนงบประมาณที่คาดการณ์ได้ ต่อเนื่องและเป็นกองทุนอิสระ ยากที่ฝ่ายต่างๆจะแทรกแซงได้
งบประมาณนั้นจะสนับสนุนการป้องกันนักสูบหน้าใหม่ การช่วยเลิกบุหรี่ การวิจัย และการผลักดันนโยบาย/มาตรการกำกับควบคุมผลิตภัณฆ์ ซึ่งจะส่งผลลดความต้องการซื้อผลิตภัณฑ์หรือเพิ่มต้นทุนการดำเนินการของบริษัทบุหรี่
ดังนั้น การเปลี่ยนจากเงินภาษีที่จัดสรรเฉพาะไปเป็นงบประมาณรายปี แม้ไม่ทำให้ภาระภาษีของบริษัทบุหรี่ลดลงทันที ก็จะทำให้แหล่งทุนของงานควบคุมยาสูบมีความไม่แน่นอนมากขึ้น เกิดการแทรกแซงในระดับต่างๆของขบวนการงบประมาณ รวมทั้งจากธุรกิจที่วิ่งเต้นผ่านฝ่ายการเมืองได้ง่ายขึ้น ซึ่งบริษัทบุหรี่มีประวัติอันยาวนานในการแทรกแซงนโยบายควบคุมยาสูบของประเทศต่างๆทั่วโลก ขนาดที่สหประชาชาติไม่ร่วมสังฆกรรมใดๆกับบริษัทบุหรี่
ซึ่งจะส่งผลให้การรณรงค์ควบคุมยาสูบมีประสิทธิภาพลดลง เป็นประโยชน์ต่อธุรกิจทางอ้อมในระยะยาวได้
นี่เป็นเพียงบริษัทบุหรี่ ที่มีนโยบายคัดค้านการมีภาษีเจาะจง ที่ส่งตรงเข้าสู่กองทุนสสส.
แต่ทุนที่สสส.จัดให้ภาคีรณรงค์ปัจจัยเสี่ยงที่ทำอันตรายต่อสุขภาพ ยังมีธุรกิจอื่นที่ผลิตสินค้าทำลายสุขภาพ ที่ไม่ต้องการให้สสส.ได้รับภาษีบาปโดยตรง แม้จะไม่ได้แสดงท่าทีชัดเจนอย่างบริษัทบุหรี่
การแก้กฏหมายให้ยกเลิกแหล่งงบประมาณจากภาษีบาปเจาะจงเข้ากองทุนสสส. ซึ่งบริษัทบุหรี่จะได้ประโยชน์
ประชาชนและสังคมจึงเป็นฝ่ายเสียประโยชน์อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
เป็นประเด็นที่ฝ่ายเสนอให้ยกเลิกภาษีบาปที่ส่งตรงเข้ากองทุนสสส.ต้องชั่งใจให้รอบคอบ ว่าท่านจะสนับสนุนสิ่งที่ธุรกิจบุหรี่ต้องการ หรือจะรักษากลไกอิสระที่สสส.มีอยู่ ที่มีประสิทธิภาพกว่า ในการปกป้องเด็กและเยาวชนไทยจากการเสพติดบุหรี่
ศ.นพ ประกิต วาทีสาธกกิจ 9 ตุลาคม 2569
อ้างอิง
https://www.documentcloud.org/documents/3892762-2014-Corporate-Affairs-Approach-and-Issues/
ร่วมแสดงความคิดเห็น