สาระน่ารู้

รายการ “1 นาที ติดสกิลไปกับจิตอาสา” EP45Aวันอังคาร ที่ 20 ตุลาคม 2569ของ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ 🚨 4 อย่างที่ควรรู้ ก่อนโทรแจ้ง 191 📞👮‍♂️ เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน การแจ้งข้อมูลที่ชัดเจนและครบถ้วน จะช่วยให้เจ้าหน้าที่ตำรวจประเมินสถานการณ์และเข้าช่วยเหลือได้อย่างรวดเร็ว 🚔 📌 จำง่าย ๆ ก่อนโทรแจ้ง 191 ต้องบอก 4 อย่างนี้! 🔹 1. อะไร – เกิดเหตุอะไรขึ้น?บอกเหตุการณ์สั้น ๆ ตามที่เห็นหรือทราบ เช่น มีคนทะเลาะวิวาท หรือพบคนถือมีด 🔹 2. ที่ไหน – เกิดเหตุบริเวณใด?ข้อนี้สำคัญมาก! แจ้งชื่อสถานที่ ถนน ซอย หรือจุดสังเกตใกล้เคียงให้ชัดเจน เช่น หน้าโรงเรียน หรือหน้า 7-Eleven 🔹 3. ใคร – […]

ยังไม่แก่…ก็ต้องแคร์กระดูก!เพราะมวลกระดูก เริ่มสะสมตั้งแต่วัยเรา 20 ตุลาคม “วันกระดูกพรุนโลก”วันสำคัญที่ชวนทุกคนตระหนักถึงการ ป้องกัน วินิจฉัย และรักษาโรคกระดูกพรุน เพราะโรคนี้อาจเกิดขึ้นโดยที่เราไม่รู้ตัว ในประเทศไทยพบผู้ป่วยโรคกระดูกพรุนมากกว่า 1.5 ล้านคน โดยส่วนหนึ่งเป็นผู้สูงอายุที่อาจไม่เคยรู้มาก่อนว่าตนเองมีภาวะกระดูกพรุน จนกระทั่งวันหนึ่งเกิดการ หกล้มและกระดูกหัก จึงพบว่าเป็นโรคกระดูกพรุนนี่จึงเป็นเหตุผลที่โรคกระดูกพรุนถูกมองว่าเป็น “ภัยเงียบ” อย่างแท้จริง โรคกระดูกพรุนคืออะไร?องค์การอนามัยโลก (WHO) ให้คำจำกัดความในปี ค.ศ. 1992 ว่า“โรคกระดูกพรุน” เป็นโรคที่มีลักษณะสำคัญ คือมีมวลกระดูกต่ำ โครงสร้างกระดูกเสื่อมลง ทำให้กระดูกอ่อนแอและหักง่ายกระดูกที่พบการหักบ่อย ได้แก่กระดูกสันหลัง → กระดูกสะโพก → กระดูกข้อมือ รู้หรือไม่? กระดูกเราไม่ได้แข็งแรงเท่ากันตลอดชีวิตตั้งแต่เกิด ร่างกายจะค่อย ๆ สะสมมวลกระดูกเพิ่มขึ้น โดยช่วงอายุประมาณ 30–40 ปี จะมีมวลกระดูกสูงสุดในช่วงชีวิตหลังจากนั้น มวลกระดูกจะค่อย ๆ ลดลง โดยทั่วไปผู้ชายสะสมมวลกระดูกได้มากกว่าผู้หญิง ขณะที่ผู้หญิงมีการสูญเสียมวลกระดูกได้เร็วกว่า โดยเฉพาะเมื่อเข้าสู่วัยหมดประจำเดือน เนื่องจากระดับฮอร์โมนเพศหญิง โดยเฉพาะ เอสโตรเจน (Estrogen) และโปรเจสเตอโรน (Progesterone) ลดลง […]

“ยาตีกัน” เรื่องใกล้ตัวที่ไม่ควรมองข้ามเภสัชกร คณะแพทย์ มช. ชี้กินยาหลายชนิด…อย่าลืมเช็กเพราะแม้แต่ อาหารเสริม กาแฟ หรือนม ก็อาจมีผลต่อยาที่เราใช้อยู่ เคยไหม…ปวดหัวก็หยิบยาแก้ปวดมากิน ป่วยเป็นหวัดก็ซื้อยาเพิ่ม หรือมีวิตามินและอาหารเสริมที่รับประทานเป็นประจำอยู่แล้ว โดยไม่ทันคิดว่า ยาที่กินอยู่ทั้งหมดอาจมีผลต่อกันได้ คำว่า “ยาตีกัน” ในทางเภสัชกรรม หมายถึง “การเกิดอันตรกิริยาระหว่างยา” หรือการที่ยาตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไป เมื่อรับประทานพร้อมกันหรือในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน แล้วตัวหนึ่งส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของอีกตัว ผลที่เกิดขึ้นอาจมีได้หลายรูปแบบ ตั้งแต่ทำให้ยาออกฤทธิ์แรงขึ้นจนเพิ่มความเสี่ยงต่อผลข้างเคียง ทำให้ยาออกฤทธิ์ลดลงจนการรักษาไม่ได้ผล หรือทำให้เกิดผลข้างเคียงรูปแบบใหม่ขึ้นมา อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกกรณีที่ยามีปฏิกิริยาต่อกันจะเป็นอันตราย เพราะในทางการแพทย์ก็สามารถใช้ประโยชน์จากการเสริมฤทธิ์ของยาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการรักษาได้ โดยต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ ยาคู่ไหนที่ควรระวัง?หนึ่งในเรื่องที่พบได้ในชีวิตประจำวัน คือ การรับประทานยาแก้ปวดลดอักเสบ หรือ NSAIDs ซ้ำซ้อนกัน โดยเฉพาะยาที่ขายในลักษณะ “ยาชุดแก้ปวด” ซึ่งอาจมียาแก้ปวดในกลุ่มเดียวกันหลายชนิดรวมอยู่ด้วย หากรับประทานโดยไม่ทราบว่าเป็นยากลุ่มเดียวกัน อาจทำให้ได้รับยาที่มีกลไกเดียวกันซ้ำ และเพิ่มความเสี่ยงต่อพิษต่อไตได้ อีกคู่ที่ต้องระวังคือ ยาแก้ปวดลดอักเสบกลุ่ม NSAIDs กับยาต้านการแข็งตัวของเลือด เช่น warfarin เพราะอาจเสริมฤทธิ์กันและเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดเลือดออกผิดปกติ “ยาแก้หวัด + พาราเซตามอล” อาจซ้ำโดยไม่รู้ตัวหลายคนเวลาป่วยเป็นหวัดอาจรับประทานยาแก้หวัดสูตรผสม […]

ประจำเดือนยังไม่หมด ก็เริ่มวัยทองได้!แพทย์ มช.ชวนผู้หญิงใส่ใจสุขภาพรอบด้าน เตรียมพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงก่อนเข้าสู่วัยทอง เมื่ออายุเพิ่มขึ้น ร่างกายของผู้หญิงย่อมมีการเปลี่ยนแปลง ทั้งมวลกล้ามเนื้อ การสะสมไขมัน และระดับฮอร์โมน ขณะเดียวกัน ความเสี่ยงต่อโรคเรื้อรังบางชนิด เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และไขมันในเลือดผิดปกติ ก็อาจเพิ่มขึ้นได้ แม้ยังไม่มีอาการผิดปกติให้เห็นชัดเจน การดูแลสุขภาพตั้งแต่อายุ 40 ปีขึ้นไปจึงเป็นเรื่องที่ไม่ควรมองข้าม เพราะเป็นช่วงสำคัญของการวางพื้นฐานสุขภาพที่ดีในระยะยาว ผู้หญิงวัย 40 ปีขึ้นไปควรใส่ใจสุขภาพให้ครอบคลุมทั้งร่างกาย ฮอร์โมนและประจำเดือน สุขภาพจิต การนอนหลับ ตลอดจนกระดูกและกล้ามเนื้อ แม้จะยังไม่มีอาการเจ็บป่วย ก็ควรประเมินความเสี่ยงด้านสุขภาพของตนเองอย่างเหมาะสม โดยเฉพาะผู้หญิงที่ต้องรับผิดชอบทั้งงานและครอบครัว จนอาจไม่มีเวลาดูแลตัวเอง การพักผ่อนไม่เพียงพอ ความเครียดสะสม การขาดกิจกรรมทางกาย และการรับประทานอาหารที่ไม่เหมาะสม ล้วนเป็นปัจจัยที่อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคเรื้อรังและปัญหาสุขภาพจิต การดูแลตัวเองจึงไม่ใช่การละเลยหน้าที่ แต่เป็นส่วนสำคัญที่ช่วยให้มีสุขภาพดีและดูแลคนในครอบครัวได้อย่างต่อเนื่อง ⚠️เหนื่อยง่าย นอนไม่หลับ น้ำหนักเพิ่ม อย่าเพิ่งคิดว่าเป็นเพราะวัยทอง อาการเหนื่อยง่าย นอนไม่หลับ น้ำหนักเพิ่ม หรือหงุดหงิดง่าย อาจพบได้ในช่วงวัยกลางคนและสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน แต่ไม่ได้หมายความว่าอาการเหล่านี้เกิดจากวัยทองเสมอไป เพราะยังอาจเกี่ยวข้องกับโรคไทรอยด์ ภาวะโลหิตจาง หรือปัญหาสุขภาพอื่น ๆ หากมีอาการต่อเนื่อง รุนแรง […]

ล้างมือทุกวัน…แต่ถูกวิธีหรือยัง? แพทย์ มช. ชวนล้างมือให้สะอาดด้วย 7 ขั้นตอน 15 ตุลาคม 2569 วันล้างมือโลก“ผู้พิทักษ์มือสะอาด” (Be a Handwashing Hero) ล้างมือให้ถูกวิธี ป้องกันเชื้อโรค ลดการเจ็บป่วย เนื่องในวันล้างมือโลก ประจำปี 2569 คณะกรรมการป้องกันและควบคุมโรคติดเชื้อในโรงพยาบาล (ICC) ร่วมกับคณะกรรมการขับเคลื่อน HAND HYGIENE EXCELLENCE AWARD และงานการพยาบาลผู้ป่วยนอกและฉุกเฉิน จัดกิจกรรมรณรงค์การล้างมืออย่างถูกต้องแก่ผู้ป่วย ญาติ และเจ้าหน้าที่โรงพยาบาล เพื่อส่งเสริมความรู้และความตระหนักถึงความสำคัญของการล้างมืออย่างถูกวิธี เคล็ดลับมือสะอาด ปราศจากเชื้อโรค ก่อนล้างมือ ควรถอดแหวน สร้อยข้อมือ หรือนาฬิกาออก เพื่อให้สามารถทำความสะอาดมือได้อย่างทั่วถึง จากนั้นล้างมือด้วยน้ำและสบู่ หรือใช้แอลกอฮอล์ล้างมือ เป็นเวลา 40–60 วินาที โดยปฏิบัติตาม 7 ขั้นตอนการล้างมือที่ถูกวิธี ได้แก่ การล้างมืออย่างถูกวิธีเป็น มาตรการป้องกันที่มีประสิทธิภาพสูง ช่วยลดการแพร่กระจายของเชื้อโรค ลดโอกาสการเจ็บป่วยจากโรคต่าง ๆ และช่วยสร้างสภาพแวดล้อมปลอดเชื้อในโรงพยาบาล ข้อมูลโดย: […]

แพทย์ มช. เตือน “อาหารกล่องช่วยผู้ประสบภัยน้ำท่วม” อย่าลืมลดเค็ม แม้ความเค็มช่วยถนอมอาหารให้อยู่ได้นาน แต่กินมากเกินไป ไตอาจทำงานหนักโดยไม่รู้ตัว ในช่วงเกิดอุทกภัย ประชาชนจำนวนมากร่วมกันส่งต่อความห่วงใยผ่านการจัดทำอาหารกล่องเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วม อย่างไรก็ตาม แพทย์ มช. แนะผู้ประกอบอาหารและผู้มีจิตอาสา ใส่ใจเรื่องปริมาณเกลือและโซเดียมในอาหาร ควบคู่ไปกับความสะอาดและความปลอดภัยของอาหาร เนื่องจากอาหารที่มีรสเค็มจัดอาจเพิ่มภาระต่อร่างกาย โดยเฉพาะในผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวานและความดันโลหิตสูง ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงต่อโรคไต รศ.ดร.นพ.ขจรศักดิ์ นพคุณ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ และอาจารย์ประจำหน่วยวิชาโรคไต ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มช. กล่าวว่า “ความเค็มหรือเกลือเป็นหนึ่งในปัจจัยที่มีบทบาทต่อการควบคุมความดันโลหิต โดยการบริโภคโซเดียมในปริมาณสูงเป็นประจำอาจทำให้ควบคุมความดันโลหิตได้ยากขึ้น และหากความดันโลหิตสูงต่อเนื่องเป็นเวลานาน ก็สามารถส่งผลกระทบต่อหลอดเลือดและการทำงานของไตได้ แม้ในสถานการณ์น้ำท่วม อาหารบางประเภทที่มีรสเค็มหรือผ่านการปรุงรสอาจช่วยให้เก็บรักษาได้นานขึ้น แต่การช่วยเหลือผู้ประสบภัยไม่ควรคำนึงถึงเพียงการเก็บรักษาอาหารเท่านั้น ควรคำนึงถึงสุขภาพของผู้รับอาหารด้วย โดยเฉพาะผู้สูงอายุ ผู้ป่วยโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และผู้ที่มีโรคไตอยู่เดิม” รศ.ดร.นพ.ขจรศักดิ์ นพคุณ แนะนำว่า “การทำอาหารกล่องเพื่อบริจาคสามารถลดโซเดียมได้ง่าย ๆ ด้วยการ ลดการเติมน้ำปลา ซีอิ๊ว ซอสปรุงรส และเกลือ เลือกใช้วัตถุดิบสดมากกว่าอาหารแปรรูป เช่น ไส้กรอก ลูกชิ้น […]

ไม่เจ็บ…ไม่มีก้อน แล้วจะรู้ได้ยังไง? 5 สัญญาณเตือนมะเร็งเต้านม ที่ผู้หญิงไม่ควรมองข้าม หลายคนอาจเข้าใจว่า หากเป็น “มะเร็งเต้านม” อย่างน้อยต้องคลำพบก้อน หรือมีอาการเจ็บเต้านม แต่ความจริงคือ มะเร็งเต้านมไม่ได้มีอาการเหมือนกันทุกคน ความผิดปกติอาจแสดงออกในรูปแบบอื่น เช่น การเปลี่ยนแปลงของรูปร่างหรือผิวเต้านม การเปลี่ยนแปลงของหัวนม หรือมีสารคัดหลั่งผิดปกติ และในบางรายอาจยังไม่พบก้อนที่คลำได้ ดังนั้น การไม่เจ็บและคลำไม่พบก้อน ไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีความผิดปกติ สิ่งสำคัญคือการรู้จักลักษณะปกติของเต้านมตัวเอง และสังเกตว่ามีอะไรเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมหรือไม่ ข่าวดีคือ หากพบความผิดปกติและได้รับการตรวจวินิจฉัยอย่างเหมาะสมตั้งแต่เนิ่น ๆ ผู้ป่วยจะมีโอกาสเข้าสู่การรักษาได้เร็วขึ้น และโดยทั่วไปผลการรักษาจะดีกว่าเมื่อโรคยังไม่แพร่กระจาย อายุยังน้อย…ก็เป็นได้ มะเร็งเต้านมไม่ใช่เรื่องของผู้หญิงวัย 50 ขึ้นไปเท่านั้น ไทยมีอัตราการเกิดมะเร็งเต้านมในผู้หญิงอายุน้อยกว่า 40 ปีสูงขึ้น ราว 11.78 รายต่อผู้หญิง 100,000 คน ขณะที่ในสหรัฐฯ อัตราการเกิดโรคในผู้หญิงอายุต่ำกว่า 50 ปีเพิ่มขึ้นราว 1.4% ต่อปีผู้หญิงอายุน้อยยังไม่ถึงเกณฑ์ตรวจคัดกรอง และมักคิดว่า “ยังไม่ถึงวัย” จึงอาจทำให้พบโรคช้ากว่าที่ควร ใครบ้างที่มีความเสี่ยง?ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับมะเร็งเต้านมมีหลายด้าน ทั้งปัจจัยที่ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ และปัจจัยด้านพฤติกรรมหรือการใช้ชีวิตที่สามารถปรับได้ อย่างไรก็ตาม WHO ระบุว่า […]