พชภ.จับมือวนอุทยาน-เทศบาลห้วยสัก พาเยาวชนเดินป่าเรียนรู้ธรรมชาติ เชื่อมสัมพันธ์คนต่างวัยเพื่อ “เด็กกายดี”
เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2569 มูลนิธิพัฒนาชุมชนและเขตภูเขา (พชภ.) ร่วมกับวนอุทยานน้ำตกตาดสวรรค์ และเทศบาลตำบลห้วยสัก อ.เมืองเชียงราย จ.เชียงราย จัดกิจกรรม “เดินสำรวจระบบนิเวศป่าชุมชน” ณ วนอุทยานน้ำตกตาดสวรรค์ บ้านโป่งฮึ้ง ต.ห้วยสัก เพื่อส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนเรียนรู้ธรรมชาติจากประสบการณ์จริง ควบคู่กับการส่งเสริมกิจกรรมทางกายและสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น ภายใต้โครงการสร้างเสริมวิถีสุขภาวะเด็กและเยาวชนชาติพันธุ์ต้นน้ำจังหวัดเชียงราย หรือ “เด็กกายดี” ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) โดยมีเด็ก เยาวชน และประชาชนในชุมชนเข้าร่วมกว่า 40 คน
กิจกรรมดังกล่าวมุ่งเปิดพื้นที่การเรียนรู้นอกห้องเรียน ให้เด็กและเยาวชนได้สัมผัสธรรมชาติผ่านการเดินสำรวจป่า เรียนรู้ความหลากหลายทางชีวภาพและความสำคัญของระบบนิเวศป่าต้นน้ำ พร้อมส่งเสริมให้เกิดการเคลื่อนไหวร่างกาย ลดพฤติกรรมเนือยนิ่ง และสร้างความเข้าใจถึงความเชื่อมโยงระหว่างสุขภาพ วิถีชีวิตชุมชน และสิ่งแวดล้อม ตลอดจนปลูกฝังจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติให้แก่คนรุ่นใหม่
นางนงเยาว์ มหายศ รองนายกเทศมนตรีตำบลห้วยสัก กล่าวว่า ป่าบริเวณวนอุทยานน้ำตกตาดสวรรค์เป็นทรัพยากรธรรมชาติสำคัญที่ชุมชนบ้านโป่งฮึ้งและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกันดูแลรักษามาอย่างต่อเนื่อง นอกจากเป็นแหล่งต้นน้ำและพื้นที่ธรรมชาติที่มีคุณค่าแล้ว ยังเป็นแหล่งอาหารและสร้างรายได้ให้แก่ครัวเรือน โดยเฉพาะการเก็บเห็ด หน่อไม้ และผลผลิตจากป่าตามฤดูกาล ซึ่งมีส่วนช่วยหล่อเลี้ยงครอบครัวและเศรษฐกิจชุมชน
การเปิดโอกาสให้เด็กและเยาวชนได้เข้ามาเรียนรู้จากพื้นที่จริง จึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะทำให้เข้าใจว่าป่าไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่สีเขียว แต่ยังเป็นแหล่งอาหาร แหล่งน้ำ และทรัพยากรที่มีความสัมพันธ์กับการดำรงชีวิตของคนในชุมชน ทุกคนจึงควรมีส่วนร่วมในการดูแลรักษาป่าให้คงความอุดมสมบูรณ์ต่อไป
ด้านนางจุฑามาศ ราชประสิทธิ์ ผู้จัดการโครงการสร้างเสริมวิถีสุขภาวะเด็กและเยาวชนชาติพันธุ์ต้นน้ำจังหวัดเชียงราย กล่าวว่า กิจกรรมเดินป่าครั้งนี้ต้องการให้เด็กและเยาวชนได้เรียนรู้ธรรมชาติผ่านประสบการณ์ตรง พร้อมส่งเสริมสุขภาวะทางกายและสร้างความตระหนักถึงความสำคัญของการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ โดยเฉพาะในสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศและวิถีชีวิตของชุมชน
ระหว่างกิจกรรม เจ้าหน้าที่วนอุทยานน้ำตกตาดสวรรค์ได้นำคณะเดินสำรวจป่า พร้อมให้ความรู้เกี่ยวกับระบบนิเวศป่าต้นน้ำ ความหลากหลายทางชีวภาพ และคุณค่าของต้นไม้เก่าแก่ที่มีอายุกว่า 100 ปี เพื่อให้ผู้เข้าร่วมเห็นถึงความสัมพันธ์ของต้นไม้ ป่าไม้ และลำธาร ซึ่งล้วนเป็นองค์ประกอบสำคัญของระบบนิเวศที่สมบูรณ์ รวมถึงเป็นพื้นฐานของแหล่งอาหารที่มีคุณภาพและปลอดภัยสำหรับชุมชน
นางจุฑามาศกล่าวเพิ่มเติมว่า การเดินสำรวจป่าเป็นรูปแบบการเรียนรู้นอกห้องเรียนที่ช่วยให้เด็กได้ใช้ร่างกายอย่างเหมาะสม ฝึกทักษะการสังเกต และทำความเข้าใจคุณค่าของสิ่งแวดล้อมใกล้ตัว ขณะเดียวกัน กิจกรรมยังเชื่อมโยงกับแนวคิด “อุ๊ยสอนหลาน” ซึ่งเปิดพื้นที่ให้ผู้สูงวัยและคนรุ่นใหม่ได้ใช้เวลาร่วมกัน ถ่ายทอดความรู้ ประสบการณ์ และภูมิปัญญาที่สั่งสมจากวิถีชีวิตของคนในชุมชน
นายสำราญ ยอดปั๋น ผู้ใหญ่บ้านโป่งฮึ้ง หมู่ที่ 26 กล่าวว่า ชาวบ้านในพื้นที่และหมู่บ้านใกล้เคียงต่างพึ่งพาทรัพยากรจากป่า ทั้งเห็ด หน่อไม้ และพืชสมุนไพร โดยหลายครอบครัวสามารถเก็บผลผลิตตามฤดูกาลไปบริโภคและจำหน่ายเพื่อสร้างรายได้เลี้ยงครอบครัวได้อีกทางหนึ่ง
นอกจากนี้ ป่าแห่งนี้ยังมีพืชสมุนไพรหลากหลายชนิด ซึ่งผู้เฒ่าผู้แก่ในหมู่บ้านนำมาใช้ตามภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อดูแลสุขภาพ อย่างไรก็ตาม คนรุ่นใหม่จำนวนไม่น้อยยังไม่รู้จักชนิดของสมุนไพรและสรรพคุณตามความรู้ดั้งเดิม การจัดกิจกรรมจึงเป็นโอกาสสำคัญในการถ่ายทอดองค์ความรู้จากผู้สูงวัยสู่เด็กและเยาวชน เพื่อให้ภูมิปัญญาที่มีคุณค่าของชุมชนได้รับการสืบสานต่อไป
ขณะที่เด็กและเยาวชนที่เข้าร่วมกิจกรรมต่างสะท้อนความรู้สึกไปในทิศทางเดียวกันว่า รู้สึกดีใจที่ได้มีโอกาสเดินป่าและเรียนรู้สถานที่ที่ไม่เคยไปมาก่อน ได้เห็นต้นไม้และธรรมชาติอย่างใกล้ชิด อีกทั้งยังสนุกกับการทำกิจกรรมร่วมกับเพื่อน ได้รับความรู้ใหม่ และใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ พร้อมแสดงความสนใจที่จะเข้าร่วมกิจกรรมลักษณะนี้อีกในอนาคต
กิจกรรมครั้งนี้จึงไม่เพียงส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนมีสุขภาวะทางกายผ่านการเคลื่อนไหว แต่ยังเป็นการสร้างความผูกพันระหว่างคนกับธรรมชาติ เชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างคนต่างวัย และปลูกฝังความเข้าใจว่าการดูแลป่าชุมชนให้คงความอุดมสมบูรณ์ คือการรักษาแหล่งอาหาร แหล่งเรียนรู้ และรากฐานวิถีชีวิตของชุมชนให้ดำรงอยู่ต่อไป
ร่วมแสดงความคิดเห็น