นักวิชาการเศรษฐศาสตร์ สถาบันดังในภาคเหนือ กล่าวว่าท่ามกลางพิษไวรัสโคโรนา แพร่ระบาด อาจใช้เป็นสิ่งชี้วัดภาวะเศรษฐกิจเมืองหลักที่พึ่งพาภาคการท่องเที่ยว จนเกิดกระแสสะท้อนภาพ ความคิดเห็นพรั่งพรูผ่านสื่อสังคม ในหลาย ๆ เมือง ไม่เว้นแม้แต่ “เชียงใหม่” 1 ใน 5 เมืองท่องเที่ยวหลักของไทย ดูเหมือน ทุกหย่อมหญ้าที่ผูกรัดกับอุตสาหกรรมการบริการภาคท่องเที่ยว เกิดอาการ เหนื่อยหอบ ประหนึ่งจะสิ้นใจไปกับพิษไข้อู่ฮั่น
ต้องยอมรับว่า อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวไทย เป็นฟันเฟืองหลักที่นำพารายได้เข้าประเทศเป็นกอบเป็นกำ เฉพาะปี 2562 รายได้จากการท่องเที่ยว อ้างอิงฐานข้อมูลกองเศรษฐกิจการท่องเที่ยวและกีฬารวบรวม จะพบว่ามีรายได้ 2,781,180.58 ล้านบาท ขยายตัว 3.07% แบ่งเป็นรายได้เมืองหลัก 2,507,398.79 ล้านบาท ขยายตัว 3.08% เมืองรอง 273,781.79 ล้านบาท ขยายตัวร้อยละ 3.03 สำหรับเชียงใหม่นั้นมีรายได้ 109,056.97 ล้านบาท จังหวัดที่รายได้สูงสุดยังเป็นกรุงเทพ 1,060,801.30 ล้านบาท
คงไม่ใช่เรื่องแปลกที่เมืองท่องเที่ยวหลัก ๆ อย่างเชียงใหม่ จะเกิดกระแส เมืองเงียบเหงา เพราะไร้สีสันทัวร์จีน สถิติปี 2561 มีนักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางเข้ามาไทย 38.27 ล้านคน สร้างรายได้ 2.01 ล้านล้านบาท และมีนักท่องเที่ยวไทยที่เที่ยวในประเทศ 164.24 ล้านคน สร้างรายได้ 1,068.18 พันล้านบาท ทั้ง ๆ ที่จังหวัดมีผลิตภัณฑ์มวลรวมปี 2562 ราว ๆ 254,923 ล้านบาท และประมาณการว่าปีนี้จะขยับมาที่ 2.6-2.4 แสนล้านบาท รายได้ผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัดต่อหัว ปี 62 คือ 150,755 บาท และปีนี้น่าจะอยู่ในช่วง 1.5-1.7 แสนบาท
รายงานประมาณการเศรษฐกิจจังหวัดเชียงใหม่ ฉบับที่ 3 ปี 2562 ซึ่งสำนักงานคลัง จ.เชียงใหม่รวบรวม ระบุปัจจัยสนับสุนเศรษฐกิจจังหวัดในปี 2562 และปีนี้ มีทั้งการเบิกจ่ายตามโครงการและมาตรการ หรือนโยบายสำคัญ ๆ ของภาครัฐ แรงขับเคลื่อนจากการใช้จ่ายภาคส่วนต่าง ๆ โดยเฉพาะการลงทุนภาคเอกชน
การนำเสนอสินค้าทางการท่องเที่ยวผ่าน มหัศจรรย์เรื่องเล่าเชียงใหม่ ปัจจัยสนับสนุนค่อนข้างให้น้ำหนักภาคการท่องเที่ยวเป็นกลไกสำคัญ ในการสร้างรายได้สู่ จ.เชียงใหม่ โดยมีปัจจัยเสี่ยงหลาย ๆ ด้านทั้งความผันผวนของตลาดการเงินโลก ปัญหาเชิงโครงสร้างทางสังคมสูงวัย เป็นต้น
แต่สิ่งที่เหนือความคาดหมาย คือ สถานการณ์การแพร่ระบาดของไวรัสโคโรนา โรคอุบัติใหม่ ที่ กระหน่ำตลาดท่องเที่ยว แทบสงบนิ่ง ทั้ง ๆ ข้อเท็จจริงแล้ว ดัชนีภาคเศรษฐกิจที่ส่งผลต่อภาวะสังคมแต่ละจังหวัด ดัชนีที่กำหนดในแง่เศรษฐกิจจะมีหลัก ๆ คือ ภาคการเกษตร, ภาคบริการ, ภาคอุตสาหกรรม, ภาคการลงทุน และงบประมาณการใช้จ่ายของภาครัฐ ซึ่งแต่ละด้านจะมีองค์ประกอบย่อย ๆ แตกต่างกัน เช่น ภาคบริการมีดัชนีธุรกิจค้าส่ง ค้าปลีก, การศึกษา, การคมนาคมขนส่ง, การท่องเที่ยว, โรงแรมที่พัก, ร้านอาหาร และการบริการภาครัฐ
ข้อมูลกลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนบน 1 ระบุโครงสร้างพื้นฐานเศรษฐกิจ จ.เชียงใหม่ ผลิตภัณฑ์มวลรวมกว่า 2.5 แสนล้านบาท ในปีที่ผ่านมานั้น รายได้ จะมาจากภาคเกษตรกรรมราว 14% การค้าส่ง ค้าปลีก, การศึกษา, สาขาการเงิน ด้านละ 11% และยังมีภาคการลงทุน ก่อสร้าง อื่น ๆ อีก ซึ่งภาคการท่องเที่ยว เป็นองค์ประกอบหนึ่งในการมีส่วนร่วมขับเคลื่อนเศรษฐกิจจังหวัด
แม้ว่ารายได้กว่า 1 แสนล้านบาท จะเป็นสัดส่วนครึ่งหนึ่งของผลิตภัณฑ์มวลรวมทั้งจังหวัดก็ตาม ถ้าพิจารณาจากสถิติรายได้ต่อหัว ครัวเรือนที่สำนักงานสถิติแห่งชาติ รวบรวม ตัวเลขปี 2560 พบว่าทั่วประเทศเฉลี่ย 26,946.43 บาท กรุงเทพสูงสุด คือ 45,707.31 บาท, ภาคเหนือ เฉลี่ย 19,046.33 บาท ต่ำสุดกว่าทุกภูมิภาค และเชียงใหม่ เฉลี่ย 18,970 บาท เชียงรายต่ำสุด เพียง 11,808 บาท ลำพูนสูงสุด คือ 24,467 บาท ทั้ง ๆ ที่เป็นเมืองรอง แต่มีกลไกขับเคลื่อนเศรษฐกิจด้านอื่นมาสนับสนุน ทั้งภาคอุตสาหกรรม ภาคการเกษตร
ภาพสะท้อนรายได้ต่อหัวในกลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนบน ถ้าอิงสถิติข้อมูลของหน่วยงานรัฐฯ เห็นเด่นชัดที่แม่ฮ่องสอน สถิติรายได้เฉลี่ยต่อหัวของประชากรจาก 5 ปีย้อนหลัง 2558-2560 ตั้งแต่ 8,820 บาท, ขยับเป็น 15,119 บาท และ 15,617 บาท จากจังหวัดที่เคยติดอันดับ ประชากรยากจน แต่พบว่า อัตราเฉลี่ยเมืองเศรษฐกิจหลัก ๆ คือ เชียงใหม่ เปรียบเทียบห้วงเวลาเดียวกัน ที่ตัวเลข ปี 2558 ได้ 14,392 บาท ปี 2559 ราว ๆ 14,950 บาท ปี 2560 ที่ 18,970 บาท รายได้จากภาคการท่องเที่ยวเมืองหลัก (เชียงใหม่) ปีละกว่าแสนล้านบาท กับเมืองรอง (แม่ฮ่องสอน) ที่ 4 พันกว่าล้านบาท
ดัชนีเศรษฐกิจของเมืองที่ประชากร ในพื้นที่ได้รับจากภาคการท่องเที่ยว ถ้าพิจารณาจากการสำรวจภาวะเศรษฐกิจ ครัวเรือน รายได้เฉลี่ยต่อหัว คุณภาพชีวิตที่เปี่ยมสุขอย่างแท้จริงแล้ว บางทีตัวเลขรายรับ รายได้จากภาคการท่องเที่ยว ก็ไม่ใช่ คำตอบสุดท้าย หรือกลไกสำคัญที่ส่งผลต่อความเป็นอยู่ของผู้คน ในแต่ละจังหวัด เมืองที่เป็นจุดหมายปลายทางที่นักท่องเที่ยวเดินทางมากที่สุดในภาคเหนือ เพียงภาวะพิษไข้อู่ฮั่น ไม่อาจสะกดมนต์เสน่ห์ สีสันที่มีชีวิต ชีวาของเมืองโบราณอันทรงคุณค่าได้ เพราะ “เชียงใหม่ก็คือเชียงใหม่ เมืองมหัศจรรย์แห่งแผ่นดินล้านนา”
ร่วมแสดงความคิดเห็น