ประวัติศาสตร์

ไผ่ตันฮู้จักผ่อง!! “เงินแถบ”เงินรูปีอินเดียในประวัติศาสตร์ล้านนา “เงินรูปีอินเดีย” หรือชาวล้านนาเถูกนำเข้ามาใช้ซื้อขายสินค้าในล้านนาโดยชาวอังกฤษเป็นผลมาจากการค้าไม้สักของบริษัทชาวอังกฤษและการเปิดเสรีการค้าระหว่างชายแดนล้านนากับพม่า (เมียนมาร์) จนทำให้เงินรูปีอินเดียได้กลายเป็นเงินสกุลหลักที่ใช้หมุนเวียนและผูกพันกับระบบเศรษฐกิจของล้านนาเกือบศตวรรษรวมถึงการค้าในขบวนพ่อค้าวัวต่าง ม้าต่าง ลาต่าง ของชุมชนผู้คนที่เดินทางค้าขายต่อกันเมื่อคราที่ยังไม่มีแบ่งกั้นพรมแดนก็ใช้เงินสกุลนี้เป็นตัวกลางการค้า และเป็นการผลักดันให้ล้านนาเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของตลาดโลกทั้งการนำเข้าและการส่งออก อิทธิพลของเงินรูปีอินเดียในล้านนาส่งผลกระทบอย่างยิ่งต่อรัฐบาลสยาม ซึ่งพยายามพัฒนาและปรับประเทศให้ทันสมัย เงินรูปีอินเดียเป็นสิ่งหนึ่งที่ช่วยสะท้อนให้เห็นถึงการปะทะกันทางสังคมเศรษฐกิจในล้านนา ระหว่างล้านนากับกลุ่มต่างๆรวมทั้งอังกฤษในสยามและอังกฤษแห่งอินเดียด้วย ทั้งนี้มูลค่าของเงินรูปีอินเดียเป็นสิ่งดึงดูดให้กลุ่มชนต่างแดนหลายกลุ่มชาติพันธุ์เข้ามาปะทะสังสรรค์ในล้านนาอีกระลอกหนึ่งโดยสามารถกล่าวได้ว่าคลื่นของการย้ายถิ่นฐานของหลายกลุ่มชนสู่ล้านนาเป็นผลสืบเนื่องมาจากเงินรูปีอินเดีย เงินรูปีอินเดียของอังกฤษคือโลหะเงินที่ชาวล้านนานิยมนำมาทำเป็นเครื่องเงินมากกว่าสะสมเป็นเงินตรา ส่วนกลุ่มชาติพันธุ์บนพื้นที่สูงนำมาร้อยเป็นเครื่องประดับ ที่ช่างมักจะนำไปหลอมทำเครื่องประดับต่างๆเส้นต่างหู สร้อยแหวน กำไล เข็มขัด(บางทีก็แค่ทำห่วงแล้วเชื่อมเงินแถบนี้ติดกันเป็นเข็มขัด)พวกชนเผ่าชาวเขามักนิยมเจาะรูแล้วเย็บประดับลงบนเสื้อผ้า หมวกหรือเครื่องประดับศีรษะเพื่อความสวยงามและแสดงสถานะทางสังคม ทางการรักษาของคนล้านนาโบราณก็จะให้เงินแถบนี้บ่มในไข่ไก่ที่ต้มสุขแล้วเอาไข่แดงออกใช้ผ้าเช็ดหน้าห่อแล้วนำไปถูไถ่บนตัวผู้ที่ป่วยไข้เรียกว่า”การแฮกตุ่ม”แต่ต้องมีการร่ายคาถากำกับ ไข้ที่ถูกจับออกมาจะติดอยู่ที่เงินแถบจนเป็นสีดำ จะต้องทำการขัดด้วยขี้เถ้าแล้วบ่มในไข่ทำแบบนี้จนไข้หมด ซึ่งสังเกตที่เงินว่าจะไม่ดำอีก สำหรับปัจจุบันเงินรูปีอินเดียในล้านนากลายเป็นประวัติศาสตร์แต่ในสาธารณรัฐอินเดียนั้น ยังคงเป็นส่วนหนึ่งของระบบเศรษฐกิจและในฐานะเจ้าของสกุลเงิน อินเดียในยุคอาณานิคมอังกฤษ Cr.อภิรัฐ คำวัง

เมืองประวัติศาสตร์สุโขทัยและเมืองบริวาร ประกอบด้วย อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย อุทยานประวัติศาตร์ศรีสัชนาลัย และ อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร สุโขทัยราชธานีเก่าแก่ของไทย ที่ยังคงปรากฏร่องรอยหลักฐานของอารยธรรมอันรุ่งเรืองในอดีต สะท้อนให้เห็นภาพของความเป็น “รุ่งอรุณแห่งความสุข” เป็นต้นกำเนิดของประวัติศาสตร์ชาติไทย ที่ได้พัฒนาเป็นรัฐสำคัญของภูมิภาคเอเชียอาคเนย์ ในระหว่างพุทธศตวรรษที่ 18-20 ด้วยคุณค่าความโดดเด่นที่ปรากฏ ส่งผลให้เมืองประวัติศาสตร์สุโขทัยและเมืองบริวาร ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก เมื่อปี พ.ศ. 2534 ในการประชุมคณะกรรมการมรดกโลกสมัยสามัญครั้งที่ 15 ภายใต้หลักเกณฑ์คุณค่าความโดดเด่นอันเป็นสากล จำนวน 2 ข้อ คือ ข้อที่  1 เป็นตัวแทนที่แสดงให้เห็นถึงความเป็นเอกลักษณ์ ด้านศิลปกรรมที่มีความงดงาม และเป็นผลงานชิ้นเอก ที่ได้รับการสร้างสรรค์จากอัจฉริยภาพด้านศิลปะอย่างแท้จริง ข้อที่ 2 เป็นสิ่งที่แสดงถึงความเป็นเอกลักษณ์ที่หาได้ยากยิ่ง หรือเป็นหลักฐานแสดงขนบธรรมเนียมประเพณี หรืออารยธรรมซึ่งยังคงหลงเหลืออยู่ หรืออาจสูญหายไปแล้ว โบราณสถานและโบราณวัตถุ ที่ปรากฏในเมืองประวัติศาสตร์สุโขทัยและเมืองบริวาร มีเอกลักษณ์ที่โดดเด่นเฉพาะตัวและมีอิทธิพลต่อศิลปไทยในยุคต่อมา เช่น เจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ และพระพุทธรูปปางลีลา เป็นต้น ปัจจุบัน เมืองประวัติศาสตร์สุโขทัย และเมืองบริวาร ได้รับการอนุรักษ์และพัฒนาให้เป็นแหล่งเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญ โดยมีการกำหนดและบริหารจัดการ การใช้ประโยชน์พื้นที่อย่างชัดเจน และมีการจัดกิจกรรมเพื่อสร้างความตระหนักในคุณค่าของมรดกทางวัฒนธรรม และช่วยกันดูแลรักษาให้เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่าตกทอดสู่รุ่นหลังสืบไป