เกษตร

สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) โดยสถานีวิจัยลำตะคอง จังหวัดนครราชสีมา ประสบความสำเร็จพัฒนาระบบการปลูกผักกูดในพื้นที่ร้อน/แล้ง แนะหากจัดสภาพแวดล้อมให้เหมาะสมกับการเจริญเติบโตสามารถปลูกได้ทุกภูมิภาคของประเทศไทย โชว์เคสตัวอย่างเกษตรกรสามารถปลูกผักกูดในพื้นที่อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา สร้างรายได้ ช่วยลดผลกระทบ สู้วิกฤตโควิด- 19 นายมนตรี แก้วดวง ผู้อำนวยการสถานีวิจัยลำตะคอง วว. เปิดเผยความสำเร็จในการพัฒนาระบบการปลูกผักกูดของสถานีวิจัยลำตะคอง วว. ว่า ผักกูด [Diplazium esculentum (Retz.) Swartz] เป็นพืชตระกูลเดียวกับเฟิร์น ลักษณะของต้นผักกูดจะขึ้นเป็นกอ สูงประมาณ 50-100 เซนติเมตร รากแตกฝอยเป็นกระจุกใหญ่ ก้านใบแตกจากเหง้าใต้ดิน ใบยาว 50-100 เซนติเมตร ส่วนของยอดอ่อนปลายยอดม้วนงอแบบก้อนหอยและมีขน การขยายพันธุ์โดยใช้สปอร์ที่สร้างขึ้นบริเวณด้านหลังใบ เมื่อสปอร์ปลิวไปตกบริเวณที่มีความชื้นก็จะแตกเป็นต้นใหม่ และขยายพันธุ์โดยใช้ต้นใหม่ที่เกิดจากส่วนเหง้าหรือรากฝอยของต้นแม่ เจริญเติบโตได้ดีในพื้นที่ที่เป็นดินร่วนปนทราย ในสภาพมีความชื้นสูง แสงแดดไม่ร้อนจัดเกินไป คนส่วนใหญ่มักเข้าใจว่าผักกูดจะต้องปลูกในพื้นที่มีฝนตกชุกและความชื้นค่อนข้างสูง อย่างภาคใต้และภาคตะวันออก แต่จากการศึกษาเพื่อพัฒนาระบบการปลูกผักกูดในพื้นที่อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา พิสูจน์ให้เห็นว่า การปลูกผักกูดให้ได้ผลผลิตที่ดีต้องปลูกในสภาพแสงแดดรำไรและมีความชื้นสูง หากเราจัดสภาพแวดล้อมให้เหมาะสมกับการเจริญเติบโตก็สามารถปลูกได้ทุกภูมิภาคของประเทศไทย “สำหรับรูปแบบของการปลูกผักกูดสามารถทำได้ 2 วิธี คือการปลูกร่วมกับพืชชนิดอื่น เพื่อช่วยในการพรางแสง เช่น การปลูกร่วมกับกล้วย […]

ศจี คงสุวรรณ หนึ่งในผู้ก่อตั้ง วิสาหกิจเพื่อสังคม The Basket กล่าวอย่างหนักแน่นเพราะจากประสบการณ์ที่ทำงานกับชาวบ้านหรือเกษตรกรมายาวนาน พบว่า ในยุคนี้มีหลายหน่วยงานลงพื้นที่ให้ความรู้เกษตรกร แต่ปัญหาคือเมื่อได้ความรู้ เมื่อเกษตรกรปลูกแล้ว จะส่งขายให้ใคร หรือส่งขายที่ไหน เพราะสุดท้ายก็มาสะดุดอยู่ตรงนี้ทุกที โดยเฉพาะเกษตรกรที่ห่างไกล หรือเกษตรกรที่มีความตั้งใจ เมื่อผลิตผลผลิตออกมาแล้วไม่มีที่ขาย ไม่มีตลาดรองรับก็ไปต่อไม่ได้ ในยุคที่คนในสังคมให้ความสำคัญกับสุขภาพ ความต้องการทานผักปลอดสารพิษจึงมีเพิ่มมากขึ้นต่อเนื่อง มีคนจำนวนไม่น้อยที่เคยทิ้งบ้านเกิดไปทำงานในเมืองกรุง เมื่อได้ย้อนกลับคืนสู่บ้านอีกครั้ง จึงเลือกยึดอาชีพเดิมที่พ่อแม่เคยทำ คืออาชีพเกษตรกร แต่ประสบการณ์ที่เคยใช้ชีวิตในเมืองใหญ่ ทำให้ทราบความต้องการของผู้บริโภคในเมือง คนกลุ่มนี้จึงเป็นเกษตรกรมีความคิดใหม่ สร้างผลผลิตปลอดสารพิษป้อนสู่ท้องตลาด วิสาหกิจเพื่อสังคม The Basket จึงเข้ามาทำหน้าที่ต่อเติมจิกซอว์ที่เกษตรกรขาดหาย คือ การหาตลาดให้เกษตรกร และ ผลผลิตที่ได้จากสวนสามารถส่งตรงถึงผู้บริโภคแบบเฉพาะเจาะจงเป็นราย ในกรณีที่ผู้บริโภครายนั้น ๆ ร่วมส่งเงินมาสนับสนุนให้เกษตรกรปลูกในแปลงเกษตร การทำงานสำหรับโครงการนี้ตั้งเป้าไว้ 3 ปี ปีแรกเป็นเรื่องของการพัฒนาระบบเกษตรอินทรีย์ล้วน ๆ ปีที่สองเป็นเรื่องการพัฒนาระบบโลจิสติกส์ การขนส่งเพื่อไม่ให้ผลผลิตเสียหาย ส่งไปดูงานตามที่ต่าง ๆ เพื่อนำมาปรับใช้ ปีนี้เป็นปีที่สาม ทำเรื่องเกษตรแบ่งปัน โดยกลุ่มเกษตรอินทรีย์ที่นี่จะเป็นแหล่งเรียนรู้ให้กับเกษตรอินทรีย์รอบข้าง และ ดึงผู้บริโภคมาร่วมกันสนับสนุนเกษตรกรที่ทำเกษตรอินทรีย์ เนื่องจากที่นี่พื้นที่หัวไร่ปลายนาเป็นป่าครอบครัว […]

หลายปีแล้วที่ราคายางพาราตกต่ำ ส่งผลให้เกษตรกรชาวสวนยางได้รับความเดือดร้อนกันถ้วนหน้า โดยเฉพาะทางภาคใต้ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีการปลูกยางพารามากที่สุดในประเทศไทย เมื่อรายได้หลักขาดหาย แน่นอนว่าย่อมส่งผลกระทบต่อการดำรงชีพ ดังนั้นเกษตรกรจึงต้องปรับตัวด้วยการสร้างอาชีพเสริมเพื่อให้มีรายได้มาทดแทน เช่นที่เกษตรกรตำบลปันแต อ.ควนขนุน จ.พัทลุง ซึ่งได้รวมกลุ่มจัดตั้งวิสาหกิจชุมชนเลี้ยงผึ้งโพรงและชันโรง ด้วยการใช้พื้นที่ในสวนยางและสวนปาล์มเป็นแหล่งเพาะเลี้ยง จากจุดเริ่มต้นมีสมาชิก 34 ราย และเพิ่มเป็น 50 รายในปัจจุบัน สร้างรายได้หมุนเวียนกว่า 4 ล้านบาทต่อปีจุดเริ่มต้นของวิสาหกิจชุมชนเลี้ยงผึ้งโพรงและชันโรง ต.ปันแต มาจาก วีระพล ห้วนแจ่ม หรือชาวบ้านเรียกกันว่า “สำลี” อดีตนักวิจัยการเกษตร ได้หอบเอาความรู้และประสบการณ์จากเชียงใหม่ กลับมาทำที่บ้านเกิดพัทลุง วีระพล เล่าให้ฟังว่า ภายหลังจากวิจัยเรื่องการเลี้ยงผึ้งและชันโรงเสร็จก็ได้ไปเลี้ยงผึ้งเชิงอุตสาหกรรมที่เชียงใหม่ แรกๆ ก็ดี แต่ช่วงช่วงหลังๆ มาเกิดวิกฤตจากสภาพอากาศ และการใช้สารเคมีในภาคเกษตรกรรม จนส่งผลกระทบต่อการเลี้ยงผึ้ง เพราะผึ้งไม่มีแหล่งอาหารและตายไป จึงไม่คุ้มทุน จึงคิดหาแหล่งเพาะเลี้ยงใหม่ เลยคิดว่าจะกลับไปทำที่บ้าน ประกอบกับช่วงปี ‪2556-2557‬ ราคายางพาราเริ่มตกต่ำ จึงคิดว่าการเลี้ยงผึ้งและชันโรงน่าจะไปช่วยสร้างรายได้ดีกว่ายางพารา เลยตัดสินใจกลับมาทำ เริ่มทำกันในครอบครัวก่อน พอคนอื่นเห็นว่าไปได้ ก็มีสมาชิกเพิ่มมากขึ้น จนได้มาจัดตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชนการเพาะเลี้ยงผึ้งและชันโรงให้ประสบความสำเร็จไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะผู้เลี้ยงส่วนใหญ่ขาดทุน และให้ผลผลิตได้ไม่ดีเท่าที่ควร แต่ไม่ใช่กับที่บ้านปันแต เพราะที่นี่เลี้ยงแบบสมัยใหม่ […]

หากเอ่ยถึงดินแดนแห่งผลไม้ ทุกคนคงจะนึกถึงภาคตะวันออกเป็นที่แรก แต่ถ้าเป็นเมืองแห่งผลไม้ของทางภาคเหนือ คงจะเป็นที่ไหนไปไม่ได้ นั่นคือ อุตรดิตถ์ นอกจากลางสาด ผลไม้ชื่อดังสัญลักษณ์ของที่นี่แล้ว ยังมีทุเรียนโดยเฉพาะพันธุ์หลงลับแล หลินลับแล ที่กำลังได้รับความนิยมในช่วงไม่กี่ปีมานี้ เช่นเดียวกับ ลองกอง มังคุด ลำไย เงาะ และอื่น ๆ อีกสารพัด ผลผลิตเหล่านี้สร้างมูลค่า สร้างรายได้ให้กับชาวอุตรดิตถ์มหาศาลในแต่ละปี เอกลักษณ์ของสวนผลไม้ที่ จ.อุตรดิตถ์ ไม่เหมือนกับที่อื่น โดยสวนผลไม้ของชาวอุตรดิตถ์จะเป็นอยู่ร่วมภายในป่า โดยลักษณะการปลูก คือ ปลูกแซมไม้ป่า จึงอาจเรียกได้ว่า เป็นสวนผลไม้ในป่าอย่างไรก็ตามภายหลังกระแสการบริโภคทุเรียนเพิ่มสูงขึ้น ทั่วทุกภูมิภาคแห่ปลูกทุเรียนพาณิชย์ หรือการปลูกเชิงเดี่ยวมากขึ้น ไม่เว้นแม้แต่ จ.อุตรดิตถ์ ที่ไม่อาจต้านทานกระแสนี้ได้ เมื่อเริ่มมีชาวสวนบางราย และทุนนอกปรับเปลี่ยนรูปแบบการทำสวนผลไม้ในป่า มาเป็นการปลูกทุเรียนเชิงเดี่ยวมากขึ้น แน่นอนว่านอกจากผลไม้อื่น ๆ ภายในสวนจะล้มหาย ยังรวมถึงไม้ป่าที่มีความสำคัญในระบบนิเวศน์ก็ถูกโค่นล้มเพื่อหลีกทางให้ทุเรียนอีกด้วย “ไม้ผลของเราจะปลูกเป็นแนวตามช่องร่วมกับต้นไม้ป่า ไม่มีระบบน้ำในการดูแลรักษา ไม่มีปุ๋ยเคมี ไม้ผลที่ปลูกไว้สามารถเติบโตได้ดี ต้นไม้ป่าที่อยู่เดิมก็อยู่ได้ กลายเป็นพืชชั้นบนเป็นทั้งอาหาร และให้ร่มเงา ใบไม้ที่ร่วงหล่นกลายเป็นปุ๋ยให้กับไม้ผล เป็นการอยู่ร่วมกันของระบบนิเวศน์” สุทธิรัตน์ ปาลาศ เจ้าของบุญดํารงค์กรีนฟาร์ม บอกถึงลักษณะจำเพาะของสวนผลไม้อุตรดิตถ์ […]