ประเพณีท้องถิ่นที่ถือเป็นวันสำคัญของชาวพุทธยังมีหลายประเพณี ล้วนแล้วแต่เป็นประเพณีที่สำคัญเกี่ยวข้องกับศาสนาทั้งสิ้น โดยเฉพาะในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 หรือคนล้านนาเรียกว่า “เดือน 12 เป็ง” อันนับเป็นเดือนสุดท้ายของการนับเดือนตามปฏิทินล้านนา ตามตำนานของประเพณี 12 เป็ง เล่าว่าครั้งเมื่อพุทธกาลยังมีพระมหาเถระรูปหนึ่งนามว่า “พระมหาโมคคัลลานะ” ได้เสด็จเดินทางไปยังนรกในเดือน 12 เป็งนั้นเมื่อเสร็จไปยังนรกแล้วเกิดปาฏิหาริย์ ไฟนรกเกิดดับลง ยมบาลท่านทรงเล็งเห็นก็ทรงตรัสถามว่าต้องการอะไรหรือท่าน พระมหาโมคคัลลานะจึงบอกว่าวันนี้เป็นวันไฟนรกดับ สมควรให้เปรตสัมพเวสีผีนรกทั้งหลายได้ไปรับของกินของตานในวันนี้ ท่านยมบาลจึงสั่งให้สุวรรณปล่อยผีเปรตทั้งหลายไปหาญาติพี่น้องวงวาลที่โลกมนุษย์ คนเมืองเหนือ จึงถือเอาวัน 12 เป็ง เป็นวันปล่อยผีกลับบ้าน ชาวบ้านจึงเตรียมข้าวน้ำโภชนาอาหารเสื้อผ้าไว้ไปทานที่วัดในวัน 12 เป็งตามความเชื่อทางพุทธศาสนาเชื่อว่าในปลายเดือน 12 (ตามปฏิบินล้านนาจะตรงกับเดือนก่อนออกพรรษา 1 เดือน) ของทุกปี บรรพบุรุษ ปู่ ย่า ตา ยาย หรือญาติพี่น้องที่ล่วงลับไปแล้ว รวมทั้งคนที่มีบาปทั้งหลายที่เรียกว่า เปรต จะถูกพยายมปล่อยตัวจากนรก เพื่อให้ขึ้นมายังโลกมนุษย์พบปะญาติพี่น้อง บุตรหลาน ช่วงดังกล่าวผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่จะนำอาหารไปทำบุญอุทิศให้กับดวงวิญญาณของบรรพบุรุษ ญาติพี่น้องที่ล่วงลับที่ขึ้นมาจากนรกเพื่อมารับเอาส่วนบุญกุศลเหล่านี้ โดยในวันดังกล่าวคนล้านนานิยมทำบุญโดยการนิมนต์พระมาแสดงพระธรรมเทศนาแบบคัมภีร์ธรรมะ เช่นเรื่อง มาลัยโผดโลก นิพพานสูตร มหามูลนิพพาน กรรมวิบาก อานิสงส์ทานหาผู้ตาย อภิธรรมเจ็ดคัมภีร์ สารากริริชานสูตร เป็นต้น ซึ่งปีนี้ ตรงกับวันที่ 13 เดือนกันยายน 2562
บทความโดย
จักรพงษ์ คำบุญเรือง

ร่วมแสดงความคิดเห็น