ร้อยเรื่องเมืองล้านนา

ในอดีตการเดินทางหรือการใช้แม่น้ำปิงเพื่อคมนาคม จำเป็นต้องมีท่าเรือหรือท่าน้ำ เกิดขึ้นหลายแห่ง ซึ่งแต่ละท่าน้ำก็มีความสำคัญ ได้แก่ ท่าน้ำสำหรับขนขึ้นไม้ซุง เป็นท่าน้ำของผู้ที่มีโรงเลื่อยส่วนตัวทำการแปรรูปไม้ท่อนเพื่อใช้ในการก่อสร้างบ้านเรือน หรืออาจจะชักลากไม้ขึ้นเก็บไว้เพื่อขายให้กับบริษัทต่าง ๆ ซึ่งไม่ได้รับสัมปทานจากทางราชการ ไม้เหล่านี้ลำเลียงมาในรูปของแพประกอบด้วยไม้ซาง จะจอดเฉพาะท่าของแต่ละเจ้าของ เช่น ท่าน้ำพ่อเลี้ยงหม่องผ่อ ท่าน้ำพ่อเลี้ยงน้อยแก้ว ท่าน้ำขุนกัน ท่าน้ำเจ๊กแก้ว ท่าน้ำเจ๊กภูเทียม และท่าจักรของหมอเอ็ม.เอ.ซิค เป็นต้น ท่าน้ำสำหรับขนขึ้น-ขนลงสินค้า เรือสีดอซึ่งเป็นเรือขนาดเล็กกว่า แม่ปะ จะจอดเคียงคู่กันไปเสมอ ท่าจอดท่าน้ำฝั่งโน้น ฝั่งนี้แล้วแต่จะตกลงกันไว้กับผู้รับเหมา แต่ที่เห็นจะคึกคักและท่าใหญ่นั้นคือ ท่าน้ำไปรษณีย์ท่าสะต๋อย ท่าวัดเกต และท่าศาลา เป็นต้น สินค้าที่ขึ้นลง ณ ท่าไปรษณีย์หรือท่าน้ำสถานนั้น ตั้งอยู่ที่ว่าการอำเภอเมืองเชียงใหม่ (ปัจจุบันเป็นโรงเรียนคำเที่ยงอนุสรณ์)  คือผ้าชนิดต่าง ๆ เครื่องเหล็ก เครื่องมือชั่ง เหล้าฝรั่ง อาหารกระป๋อง ของกินของใช้และเครื่องอุปโภคบริโภคต่าง ๆ ในขณะนั้นนครเชียงใหม่ยังอยู่ในสภาพของประเทศราช อาหารการกิน จึงค่อนข้างอัตคัตและขาดแคลนมาก การบุกเบิกที่ดินเพื่อทำไร่ ทำนาและทำสวน จึงไม่มีมากนัก เว้นแต่การปลูกต้นหมากพลู และปล่อยครั่งตามต้นฉำฉา สินค้าที่นำไปขายขาเรือล่อง จึงได้แก่ ครั่ง หมาก พริกแห้งและของป่าเท่านั้น สินค้าที่เหนือจากนี้มีราคาสูงคือ […]

ด้วยความที่เมืองเชียงตุง เคยเป็นหัวเมืองเก่าแก่ของอาณาจักรล้านนา และมีประวัติการก่อตั้งเมืองในยุคสมัยที่ใกล้เคียงกัน ทั้งยังมีเจ้าผู้ครองนครปกครองที่มาจากต้นตระกูลเดียวกัน คือ ราชวงศ์มังราย จึงทำให้สองเมืองนี้มีความสัมพันธ์อันดีต่อกันจนแยกไม่ออก ยิ่งในระยะหลังราชสำนักเชียงใหม่กับเชียงตุงก็ยิ่งแน่นแฟ้นกันมากขึ้น เมื่อมีราชตระกูลของทั้งสองฝ่ายอภิเษกสมรสกัน เช่น เจ้าอินทนนท์ ราชบุตรของเจ้าแก้วนวรัฐ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ องค์สุดท้ายสมรสกับเจ้านางสุคันธา ราชธิดาของเจ้าฟ้าเชียงตุง เจ้าทิพวรรณ ธิดาของเจ้าหลวงเมืองลำปาง อภิเษกสมรสกับเจ้าพรหมลือ ราชบุตรแห่งเจ้าก้อนแก้วอินแถลง เจ้าหลวงเมืองเชียงตุง และยังมีเจ้านายของทั้งสองราชตระกูลเกี่ยวดองกันอีกหลายท่าน ยุคแห่งความรุ่งเรืองของราชสำนักเชียงตุงอยู่ในรัชสมัยของเจ้าก้อนแก้วอินแถลง ซึ่งทรงครองราชสมบัติในช่วงที่มหาอำนาจทางยุโรปกำลังขยายอำนาจในฐานะเจ้าอาณานิคม เมื่อราว 113 ปีก่อน เจ้าฟ้าของชาวไทเขินเชียงตุงพระองค์นี้ ทรงพระปรีชาสามารถและสร้างความเจริญรุ่งเรืองเป็นอย่างมาก นอกจากนั้นในปี พ.ศ. 2450 หลังจากที่เสด็จกลับจากการประชุมร่วมกับอังกฤษที่ประเทศอินเดียแล้ว พระองค์ยังได้สร้างพระราชวังหลวง หรือ “หอหลวง” ด้วยรูปทรงสถาปัตยกรรมแบบอินเดียประยุกต์ผสมกับศิลปกรรมแบบยุโรปขึ้น เพื่อเป็นที่ประทับ ปี 2534 รัฐบาลทหารเผด็จการพม่า ภายใต้การนำของนายพลเนวิน สมัยนั้นได้ทำการทุบรื้อทำลาย “หอหลวง” สถานที่อันเป็นศูนย์รวมใจของชาวไทขึน แห่งเขมรัฐเชียงตุง เพียงเพราะทหารพม่าต้องการพื้นที่ เพื่อใช้สร้างโรงแรมในการโปรโมทการท่องเที่ยวของพม่า Visit  Myanmar Year 1996 (พ.ศ. 2539) ทว่าสิ่งที่สูญหายไปคืองานสถาปัตยกรรมชิ้นเยี่ยมที่ทรงคุณค่าทั้งทางประวัติศาสตร์ โบราณคดีและแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่สำคัญ […]

ยอง หรือไทยอง เป็นชื่อที่ใช้เรียกกลุ่มคน ที่ตั้งบ้านเรือนอยู่ที่เมืองยองและกระจายอยู่ทั่วไปในแถบเมืองต่าง ๆ ในรัฐฉาน ด้านตะวันออกของเมียนมา เมื่อ พ.ศ. 2348 กลุ่มชาวยองได้อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในเมืองลำพูน ด้วยสาเหตุของสงคราม การรวบรวมกำลังคน ต่อมาได้กระจายอยู่ในเมืองต่าง ๆ ของล้านนา เมืองยอง เป็นเมืองที่มีประวัติศาสตร์ตำนานมายาวนาน เริ่มขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ 18 โดยเริ่มจากการตั้งถิ่นฐานของกลุ่มคนพื้นเมือง ได้แก่ พวกลัวะ ต่อมาในพุทธศตวรรษที่ 19 มีกลุ่มคนไทจากเมืองเชียงรุ้ง นำโดย เจ้าสุนันทะ โอรสของเจ้าเมืองเชียงรุ้ง ได้พาบริวารเข้ามามีอำนาจปกครองเมืองยองเหนือคนพื้นเมือง ได้ผสมผสานระบบความเชื่อและพิธีกรรมที่มีอยู่เดิมกับพุทธศาสนาที่เข้ามาภายหลัง นอกจากนั้นยังได้สร้างความสัมพันธ์กับคนพื้นเมือง จากความสัมพันธ์ดังกล่าว คนเมืองยอง จึงสืบเชื้อสายมาจากผู้คนที่อพยพมาจากเมืองเชียงรุ้งและเมืองอื่นในสิบสองปันนา ซึ่งเป็นชนชาวไทลื้อ และเมื่ออพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในเมืองลำพูน คนทั่วไปจึงเรียกว่า “คนเมืองยอง” เช่นเดียวกันคนเมืองเชียงใหม่ คนเมืองลำปาง คนเมืองเชียงตุง เป็นต้น กระทั่งเรียกให้สั้นเหลือเพียง “คนยอง” การตั้งถิ่นฐานของชาวยองในลำพูน ในระหว่างปี พ.ศ. 2325-2347 ก่อนการตั้งเมืองลำพูน พระเจ้ากาวิละยังไม่ได้แต่งตั้งให้ผู้ใดเป็นเจ้าเมืองลำพูน ด้านการปกครองยังมีสภาพเป็นส่วนหนึ่งของเมืองเชียงใหม่ จนถึงปี พ.ศ. 2348 พระเจ้ากาวิละได้ฟื้นฟูเมืองลำพูนขึ้น อันเป็นนโยบายในการเตรียมกำลังคน […]

เรื่องราวความรักของเจ้าจ่าแสง เจ้าชายแห่งเมืองสีป่อ และอิงเง เซอร์เจน ซึ่งเป็นเรื่องราวความรักของเจ้าฟ้ากับหญิงสามัญชน ซึ่งเป็นชาวต่างชาติ ในสมัยนั้นถือเป็นเรื่องที่ไม่พบเห็นบ่อยนัก แต่มหาเทวีซึ่งเป็นชาวต่างชาติผู้นี้กลับได้รับการต้อนรับอย่างอบอุ่นจากชาวเมืองสีป่อ ระหว่างปี ค.ศ.1949 -1953 (พ.ศ.2492 – 2496) เจ้าจ่าแสงได้ศึกษาอยู่ที่มหาวิทยาลัยด้านเหมืองแร่โคโลราโด (The Colorado School of Mines) และเรียนจบด้านวิศวกรรมเหมืองแร่ โดยระหว่างที่เรียนอยู่ที่สถาบันแห่งนี้ได้พบรักกับ อิงเง เซอร์เจน นักเรียนทุนจากประเทศออสเตรีย และทั้งสองได้แต่งงานกันในปี ค.ศ.1953 (พ.ศ.2496) จากนั้นจึงเดินทางกลับมายังรัฐฉาน โดยได้มีการสถาปนา อิงเง เซอร์เจน ขึ้นเป็นมหาเทวี หรือ เจ้าสุจันทรี มหาเทวี แต่ชาวเมืองสีป่อมักเรียกเธอว่า “เจ้าแม่” ทั้งสองพระองค์ถือเป็นเจ้าฟ้านักพัฒนารุ่นใหม่หัวก้าวหน้า หลังย้ายมาอยู่รัฐฉาน อิงเง เซอร์เจน ได้เรียนภาษาไทใหญ่และมุ่งเน้นทำงานพัฒนาด้านการศึกษาและสาธารณสุขของคนเมืองสีป่อในปี ค.ศ.1962 (พ.ศ.2505) นายพลเนวิน ได้ทำการยึดอำนาจ และจับกุมคุมขังเจ้าฟ้าจากหัวเมืองต่าง ๆ เป็นจำนวนมาก เพื่อเป็นการริดรอนอำนาจและล้มล้างการปกครองระบอบเจ้าฟ้าให้หมดสิ้นไป เวลานั้น เจ้าจ่าแสง จึงได้ตัดสินใจเดินทางไปยังสนามบินแฮโฮ (ตองจี) […]

ในชุมชนทางภาคเหนือ ผ้าทอยังคงมีบทบาททางสังคมและวัฒนธรรม นอกเหนือจากบทบาททางการค้าแล้ว ไม่ว่าจะเป็นการใช้ในประเพณี พิธีกรรมต่าง ๆ การใช้เป็นเสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่มในหลายชุมชน การสืบทอดการทอผ้าของคนในอดีต มักจะเกิดจากแรงบันดาลใจในการทอผ้า เพื่อไว้ใช้ในครัวเรือน การแสดงออกซึ่งวุฒิภาวะที่เหมาะสมกับการดูแลตนเองและครอบครัว รวมถึงการแสดงออกซึ่งความกตัญญูต่อบุพการีผู้มีพระคุณ แม้ว่าปัจจุบันคนรุ่นใหม่จะหันไปหาวัตถุนิยมจากสังคมภายนอก ที่หลั่งไหลเข้ามากลืนกินวิถีชีวิตของคนในชนบท แทบจะเรียกได้ว่า วัฒนธรรมประเพณีเก่าแก่เช่นนี้กำลังจะหายไปจากวิถีชีวิตของพวกเขา อำเภอแม่แจ่มถือได้ว่าเป็นชุมชนหนึ่งที่มีการทอผ้าซิ่นตีนจกกันมากที่สุด ผ้าทอของแม่แจ่มมีเอกลักษณ์ในการท่อหรือจกในลักษณะการคว่ำลาย ทำให้ลวดลายที่ได้สวยงาม ปราณีตเฉพาะแบบไม่เหมือนใคร ผ้าซิ่นตีนจกแม่แจ่มยังถือเป็นศิลปหัตถกรรมท้องถิ่นล้านนาที่สืบทอดเป็นมรดกทางวิถีชีวิตและวัฒนธรรม การทอผ้าตีนจกถือได้ว่าเป็นวิถีชีวิตของผู้คนที่นั่นอย่างชัดเจนที่สุด นับตั้งแต่ที่ผู้หญิงแม่แจ่มเริ่มเรียนรู้วิธีการทอผ้าในวัยสาว จนกระทั่งถึง วัยแก่ชีวิตของพวกเขา ก็ยังมีการทอผ้าอยู่เสมอ ที่เห็นได้ชัดเมื่อเวลามีงานบุญสำคัญต่าง ๆ ชาวแม่แจ่มก็จะนำผ้าตีนจกที่ทอเก็บไว้ออกมานุ่งกัน ผ้าตีนจก ถือได้ว่าเป็นของสำคัญที่ลูกสะใภ้นำไปไหว้แม่สามีตอนแต่งงาน นอกจากนั้นผ้าตีนจกยังเกี่ยวข้องกับการดำเนินชีวิตของผู้หญิงชาวแม่แจ่มตั้งแต่เกิดจนตาย ปัจจุบันเรายังสามารถพบเห็นสตรีชาวแม่แจ่มนิยมนุ่งซิ่นตีนจกในงานบุญประเพณีต่าง ๆ อยู่เสมอ กล่าวกันว่าสตรีชาวแม่แจ่ม จะต้องทอผ้าตีนจกอย่างน้อยคนละ 1 ผืน เป็นการคงเอกลักษณ์บ่งบอกถึงวิถีชีวิตและเป็นการการสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นให้คงอยู่ต่อไป การทอผ้าซิ่นตกจกของชาวแม่แจ่ม ยังคงมีการสืบทอดกันมาจนถึงสมัยปัจจุบัน เราจะพบเห็นการทอผ้าตีนจกมากมายในหลายหมู่บ้าน ผ้าตีนจกโบราณที่ในอำเภอแม่แจ่ม บางผืนมีอายุมากกว่า 100 ปี ซึ่งส่วนใหญ่จะนิยมทอด้วยไหม ปัจจุบันยังมีเหลือให้ชมและศึกษาอยู่ในเขตตำบลท่าผาและตำบลช่างเคิ่ง ซึ่งเป็นหมู่บ้านที่มีการทอผ้าตีนจก การทอผ้าพื้นเมืองของแต่ละชุมชน แต่ละเผ่าพันธุ์ยังคงดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง แม้ว่าผลพวงของการทอผ้าจะขึ้นอยู่กับเงื่อนไขทางการตลาด การตอบสนองทางเศรษฐกิจ รายได้และค่าตอบแทน แต่เหนือสิ่งอื่นใดที่พวกเขาได้รับคือการร่วมสืบสานงานฝีมือทอผ้าพื้นบ้านของแม่แจ่มให้ดำรงคงอยู่ไม่สูญสลายไปตามกาลเวลานั่นเอง บทความโดย จักรพงษ์ […]

วัดพระธาตุหริภุญชัยวรมหาวิหาร ถือเป็นวัดหลวงสำคัญของชาวลำพูน สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 1651 ในสมัยของพระเจ้าอาทิตยราช ปูชนียสถานสำคัญคู่เมือง คือ องค์พระบรมธาตุหริภุญชัย ซึ่งเป็นที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ องค์เดิมนั้นสูงเพียง 3 วามีโกษทองที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุสูง 3 ศอก ต่อมาเมื่อเมืองหริภุญชัยได้ตกเป็นเมืองขึ้นของเชียงใหม่ พระมหาเถระในลำพูนและขุนฟ้าได้ก่อพระเจดีย์รูปทรงกลมครอบองค์เดิม มีขนาดสูง 10 วา จากนั้นได้มีการบูรณะองค์พระธาตุอีก 2 ครั้ง ในสมัยพระเจ้าเมืองแก้วและในสมัยของพระเจ้ากาวิละ โดยได้ยกฉัตรขึ้นทั้ง 4 มุม วิหารหลวงวัดพระธาตุหริภุญชัยลำพูนแห่งนี้ เมื่อราว 100 กว่าปี ก่อนเคยถูกพายุพัดถล่มพังลงทั้งหลัง เหลือเพียงซากปรักหักพัง ซึ่งตรงกับปี พ.ศ. 2456 ในปีนั้น คนเมืองลำพูนจะเรียกว่าปีลมหลวง มีความรุนแรงมากที่สุดเท่าที่เคยมีมา ในอดีตนั้นภายในวิหารหลวงวัดพระธาตุหริภุญชัยจะมีพระพุทธรูปประธานอยู่ 2 องค์ แต่ถูกพายุพัดถล่ม เหลือเพียงองค์เดียว ซึ่งเหลือให้เห็นเป็นพระประธานในวิหารหลวงจนถึงปัจจุบัน หลังจากนั้นประชาชนชาวลำพูน จึงได้ร่วมกันบูรณะซ่อมแซมวิหารวัดพระธาตุหริภุญชัย เมื่อปี พ.ศ. 2458 และมีพิธีสมโภชยอดฉัตรก่อนยกขึ้นไว้บนยอดพระธาตุหริภุญชัย ในปี พ.ศ. 2459 กระทั่งวิหารหลวงวัดพระธาตุหริภุญชัยได้บูรณะปฎิสังขรณ์แล้วเสร็จ […]

ในอดีตการเดินทางขึ้นไปนมัสการองค์พระธาตุดอยสุเทพฯ เป็นไปด้วยความลำบากยิ่ง จะต้องเดินเท้าขึ้นไปใช้เวลาหลายชั่วโมง จนกระทั่งปี พ.ศ. 2460 เมื่อพระองค์เจ้าบวรเดช ซึ่งเป็นอุปราชมณฑลพายัพ ได้ทรงมีดำริให้นายช่างกองทางสำรวจในการก่อสร้างถนนขึ้นดอยสุเทพ ซึ่งประมาณกันแล้วจะต้องใช้เงินในการก่อสร้างถึง 2 แสนบาท และจะต้องใช้เวลาในการสร้างทางนานถึง 3 ปี ทางราชการไม่มีเงินงบประมาณ จึงได้สั่งระงับลงตั้งแต่บัดนั้น หลังจากนั้นครูบาศรีวิชัย พร้อมด้วยเจ้านายฝ่ายเหนือและคหบดีเมืองเชียงใหม่ จึงได้ปรึกษาหารือกัน เพื่อสร้างถนนขึ้นสู่ดอยสุเทพ โดยได้ถือเอาฤกษ์ในวันที่ 9 พฤศจิกายน 2477 เป็นพิธีลงจอบแรกในการบุกเบิกสร้างทาง การก่อสร้างทางในช่วงแรก ๆ นั้น เป็นหน้าที่ของหลวงศรีประกาศ เถ้าแก่โหงวและเจ้าแก้วนวรัฐ นอกจากนั้นเถ้าแก่โหงวและหลวงศรีประกาศ ยังรับหน้าที่คอยดูแลรถน้ำ ซึ่งบรรทุกน้ำและอาหารขึ้นลงตลอดระยะทางในการก่อสร้าง ส่วนครูบาเถิ้มได้รับมอบหมายให้เป็นผู้นำแผ้วผาง บุกเบิกเส้นทาง พร้อมกับขุนกัณฑ์ ชนะนนท์ นอกจากนั้นบรรดาชาวเมืองเชียงใหม่ ไม่ว่าจะเป็นพ่อค้าคหบดี ทหาร ตำรวจ ชาวบ้าน ในเขตแขวงเมืองเชียงใหม่ ต่างมาร่วมกันเป็นหมู่คณะจัดเครื่องไทยทาน ข้าวสารอาหารแห้ง ผลไม้ต่าง ๆ ตลอดจนอุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้ในการสร้างทาง ลำเลียงด้วยรถบรรทุก จำนวนกว่า 50 คัน แล้วแห่ด้วยขบวนดุริยางค์ แตรวง […]

เมืองเชียงตุง หรือ “เขมรัฐตุงคบุรี” เคยเป็นหัวเมืองเก่าแก่ของอาณาจักรล้านนาและมีประวัติการก่อตั้งเมืองมายาวนานกว่า 800 ปี ทั้งยังมีเจ้าผู้ครองนครปกครองที่มาจากต้นตระกูลเดียวกัน คือ ราชวงศ์มังราย วิถีชีวิตของคนไตเขินเมืองเชียงตุง คล้าย ๆ กับคนเมืองล้านนา ทว่าเมืองล้านนาได้มีความเจริญในยุคสมัยใหญ่ส่วนเชียงตุงยังคงซ่อนตัวอยู่ ท่ามกลางกระแสแห่งการเปลี่ยนแปลง ยุคแห่งความรุ่งเรืองของเมืองเชียงตุงอยู่ในรัชสมัยของเจ้าฟ้ารัตนะก้อนแก้วอินแถลง ซึ่งทรงครองราชสมบัติในช่วงที่มหาอำนาจทางยุโรปกำลังขยายอำนาจในฐานะเจ้าอาณานิคม เมื่อราว 150 ปีก่อน เจ้าฟ้าของชาวไทเขินเชียงตุงพระองค์นี้ ทรงพระปรีชาสามารถและสร้างความเจริญรุ่งเรืองเป็นอย่างมากเมื่อมาเยือนเมืองเชียงตุง หากอยากเห็นวิถีชีวิตของคนไตเขินต้องมาดูที่ตลาดเช้า ทุก ๆ เช้าในตลาด (กาดหลวง) เมืองเชียงตุงจะคราคร่ำไปด้วยผู้คนจำนวนมากหลายเผ่าพันธุ์ ทั้งแม่ค้าชาวไทใหญ่ ไทขึน ไทลื้อ นำสินค้าพื้นเมืองมาวางขายปะปนกับเครื่องใช้อุปโภคบริโภค ในจำนวนนี้มีสินค้านำเข้าทั้งจากประเทศไทย จีนและเวียดนาม อีกด้านหนึ่งของตลาดจะเป็นสินค้าประเภทผัก ปลาและสินค้าพื้นเมืองจำพวกยาสูบ รวมถึงของป่าหายากอีกหลายชนิดกาดหลวงของเชียงตุงจะเริ่มตั้งแต่เช้ามืด เรื่อยไปจนถึงสายก่อนเที่ยง ที่นี่นอกจากจะมีสินค้าประเภทต่าง ๆ วางจำหน่ายแล้ว ยังมีร้านค้าขายอาหารพื้นเมืองหลายร้านอย่าง เช่น น้ำเงี้ยว ข้าวฟืน รวมถึงโรตีจากอินเดียที่ขายคู่พร้อมกับกาแฟ เครื่องดื่มจากต่างประเทศ ปัจจุบันรัฐบาลเมียนม่า ได้เปิดเชียงตุงออกสู่สายตาโลกภายนอกอีกครั้ง หลังจากปิดตายดินแดนแห่งนี้มานานกว่า 50 ปี ทำให้เมืองแห่งนี้ได้รับการกล่าวถึงมากที่สุดในฐานะของดินแดน ซึ่งครั้งหนึ่งเคยรุ่งเรืองไพบูลย์ด้วยระบบกษัตริย์ มีผู้คนจำนวนมากต่างใฝ่ฝันที่จะได้เดินทางเข้ามาเยือนเมืองแห่ง […]

บนเส้นทางสายสันกำแพง – แม่ออน ถนนหนทางช่วงนี้คดเคี้ยวขึ้นลงไปตามเนินเขา เป็นเส้นทางที่สวยงามมากสายหนึ่ง ก่อนถึงอำเภอแม่ออนไม่ ไกลนักมีทางเลี้ยวซ้ายมือเขียนว่า “ถ้ำเมืองออน 1 กม.” จากทางแยกเข้าไปไม่ไกลก็จะถึงถ้ำเมืองออน ดินแดนแห่งความมหัศจรรย์ ถ้ำเมืองออน ตั้งอยู่บนภูเขาลูกหนึ่งมีบันไดขึ้นเป็นพญานาค เมื่อเดินขึ้นไปประมาณร้อยเมตรจะมีศาลาที่พักทรงกลมอยู่ด้านซ้ายมือซึ่งภายในประดิษฐานรูปปั้นฤาษีเพื่อให้ผู้เคารพกราบไหว้บูชา ที่บริเวณปากถ้ำจะเป็นที่ประดิษฐานพระสถูปบรรจุอัฐิของท่านครูบาเจ้าศรีวิชัย นักบุญแห่งล้านนา ถ้ำเมืองออนแห่งนี้ในอดีตเคยเป็นที่ ๆ ครูบาเจ้าศรีวิชัยเดินทางมาปฏิบัติวิปัสสนากรรมอยู่ภายในถ้ำปัจจุบันยังมีร่องรอยและแท่นที่นั่งของครูบาเจ้าศรีวิชัยปรากฏให้เห็นอยู่ เมื่อลองเดินเข้าไปภายในถ้ำต้องปีนป่ายบันไดที่ค่อนข้างชัน ตลอดสองข้างทางมีแสงสว่างจากหลอดไฟเป็นช่วง ๆ แต่ถ้านักท่องเที่ยวต้องการความสว่างมีบริเวณปากถ้ำก็มีบริการไฟฉายและผู้นำทางไว้บริการด้วย ภายในห้องโถงห้องแรก ซึ่งเป็นห้องพระฤาษี ใกล้ ๆ กันมีทางเดินลงไปข้างล่างของถ้ำสามารถมองลงไปเห็นพระธาตุนมผาซึ่งเป็นแท่นหินงอกขนาดใหญ่ที่ก่อตัวขึ้นจากพื้นดินมีเกล็ดเพชรสวยงามมาก พระธาตุนมผา เป็นหินงอกขนาดใหญ่สูงประมาณ 3 เมตร เมื่อส่องแสงไฟจะปรากฏเป็นแสงสีแวววาวที่น่าพิศดารยิ่งนัก ว่ากันว่าพระธาตุนมผานั้นเป็นที่บรรจุพระเกศาขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ชาวแม่ออนทุกคนให้ความเคารพศรัทธาต่อองค์พระธาตุนมผาแห่งนี้มาก ด้านหลังของพระธาตุมีพระพุทธรูปประดิษฐานเป็นพระประธาน เมื่อครั้งที่แรกสร้างพระพุทธรูปนี้แล้วเสร็จก็จะมีน้ำปรากฏไหลหยดลงมาจากแท่นหิน ถือว่าเป็นเรื่องที่แปลกพิศดารและยังหาคำตอบไม่ได้ เราใช้เวลาหาข้อพิสูจน์อยู่ที่นี่ไม่นานนักจึงเดินต่อไปยังห้องทางด้านซ้ายมือโดยอาศัย แสงไฟจากไฟฉาย จนมาถึงผนังถ้ำที่ค่อนข้างแปลกประหลาด นี่คือไม้สักทองพันปี ซึ่งเมื่อเรามองดูก็คล้ายกับไม้สักที่กลายเป็นหินเวลาที่เอามือไปสัมผัส และขูดเบา ๆ ก็คล้ายกับเป็นเนื้อไม้ มีเรื่องที่น่าชวนให้สงสัยอยู่ว่า ภายในถ้ำเมืองออนยังปรากฏมีเนินทรายละเอียดสีดำ ซึ่งชาวบ้านจะเรียกว่า “ทรายหลายแล้ง” ใกล้กับเนินทรายเป็นห้องที่ครูบาศรีวิชัยใช้นอนพักผ่อนและรอยพญานาคที่ปรากฏเป็นคลื่นอยู่บนพื้น นอกจากนี้ยังมีหินงอกหินย้อยที่ปรากฏเป็นรูปร่างคล้ายสิ่งต่าง ๆ เช่น […]