53

(มีคลิป) ร้อยเรื่องเมืองล้านนา 2 ตอนที่ 20 : นครเชียงใหม่ นครสร้างสรรค์

“…เชียงใหม่วัฒนธรรมเราเยอะมาก จะเอาอะไรบ้าง คำพูดคำจามีแล้ว ภาษาเขียนก็มี ภาษาพูดก็มี เสื้อผ้าเครื่องแต่งกายก็มี อาหาร เรามีวัฒนธรรมเยอะมาก ที่จะให้เอาหยิบไปใช้…” – ธิตินัดดา จินาจันทร์ – เสน่ห์เมืองเก่า…นพบุรีศรีนครพิงค์เชียงใหม่ ดินแดนมหัศจรรย์ อาณาจักรล้านนา เป็นดินแดนที่ก่อกำเนิดขึ้นมาอย่างยาวนาน มีประวัติศาสตร์ มีเรื่องราวมากมาย หลากหลายตำนานที่ถูกส่งต่อมาตั้งแต่สมัยอดีตกาล จนมาถึงยุคปัจจุบัน การเล่าต่อกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษสู่รุ่นลูกรุ่นหลาน เป็นดินแดนที่มีความมหัศจรรย์มากมายให้ทุกคนได้ตามรอย ความเก่าแก่ ไม่ว่าจะเป็นศาสนสถาน ศิลปวัฒนธรรม งานหัตถกรรมที่สะท้อนซึ่งภูมิปัญญาของชาวล้านนา สิ่งเหล่านี้ล้วนแสดงถึงความยิ่งใหญ่ในอดีต และในวันนี้ได้กลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ เชียงใหม่ได้วางตัวให้เป็นนครสร้างสรรค์ ไม่ใช่เมืองเก่าที่เต็มไปด้วยซากปรักหักพัง ไม่เคยหยุดนิ่งตามกาลเวลาที่แปรผันไป นำความมหัศจรรย์ของสิ่งเก่า ๆ มาสานต่อ ให้มรดกแสนล้ำค่านี้ ยังคงเปล่งประกายแม้จะผ่านไปนานเท่าใด เปิดต้อนรับแขกผู้มาเยือน ให้มาเรียนรู้ และสัมผัสไปกับประวัติศาสตร์ ที่เป็นความภาคภูมิใจของชาวล้านนาทุกคน โดยชุดสารคดีร้อยเรื่องเมืองล้านนา ภาค 2 ฮอยเก่า เล่าขาน ตำนานเวียงพิงค์ ได้รวบรวมเสน่ห์แห่งเมืองเชียงใหม่ เมืองแห่งประวัติศาสตร์ที่ยังมีชีวิต และเติบโตไปตามเข็มนาฬิกาที่เดินหน้าไปอย่างไม่หยุดนิ่ง มาถ่ายทอด เผยแพร่ และส่งเสริมในรูปแบบการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ เชิญชวนผู้คนมาสัมผัสกลิ่นอายเมืองเก่า เรียนรู้ถึงหลักความศรัทธา […]

(มีคลิป) ร้อยเรื่องเมืองล้านนา 2 ตอนที่ 18 : มรดกแห่งการเดินทาง : เรื่องเล่าผ่านสามล้อถีบ

“…ทอง 1 บาท ได้สามล้อ 1 คัน แต่ 1 บาท มันมีค่าน้อยมาก ถ้าเทียบกับสามล้อ 1 คัน มันมีค่าสูงมาก ซึ่งในภายภาคหน้าไปแล้ว มันจะหาดูไม่ได้ …” – คุณ รัชกฤช ใช้ไม่หมด – ภายใต้จังหวะชีวิตที่เร่งรีบของโลกยุคใหม่ นวัตกรรม เทคโนโลยี ที่ได้เข้ามาสร้างความสะดวกสบาย เพิ่มความว่องไวให้กับวิถีชีวิตของคนยุคปัจจุบัน แต่ท่ามกลางจังหวะเร่งรีบเหล่านั้น ยังมียานพาหนะชนิดหนึ่ง ที่ยังคงหมุนล้อไปอย่างเชื่องช้า นำพาผู้คนซึมซับความสวยงามของเมืองเก่าในทุกซอกทุกมุม นั่นก็คือ “สามล้อถีบ” สามล้อถีบ คือ เอกลักษณ์คู่เมืองเชียงใหม่มาอย่างยาวนานกว่าหลายสิบปี เป็นดั่งมรดกแห่งการเดินทาง ที่สะท้อนวิถีชีวิตของชาวล้านนา และคนไทยในสมัยก่อนได้เป็นอย่างดี ยานพาหนะที่นำพาผู้คนเดินทางไปยังที่ต่าง ๆ มาตั้งแต่สมัยอดีต จวบจนปัจจุบัน แต่เมื่อกาลเวลาเปลี่ยน บทบาทย่อมเปลี่ยนตาม จากที่เป็นยาพาหนะในชีวิตประจำวัน กลายมาเป็นยานพาหนะนำเที่ยว ที่ทุกวันนี้เหลือคนปั่นเพียงหลักสิบคน แทบจะไม่มีคนรุ่นใหม่สืบทอดต่ออาชีพนี้ ยิ่งจำนวนคนปั่นลดลงมากเท่าใด ยิ่งเป็นสัญญาณให้เห็นว่า สามล้อถีบ ภูมิปัญญาด้านการเดินทางนี้ อีกไม่นานคงจะกลายเป็นตำนานที่อยู่เพียงในสมุดบันทึก “…คนที่มาเช่าสามล้อ […]

(มีคลิป) ร้อยเรื่องเมืองล้านนา 2 ตอนที่ 16 : วิถีล้านนา อาหารพื้นเมือง : อาหารภาคเหนือ

“…อาหารล้านนาจริง ๆ แล้ว ไม่สามารถบอกว่าเป็นของชนชาติใด ชนชาติหนึ่ง มันมีหลาย ๆ คน หลาย ๆ กลุ่ม ที่มาอยู่ในล้านนา รวมตัวกัน ประมวลผลออกมาเป็นอาหารล้านนา …” – คุณ นฤมล ชมดอก  – อาหารล้านนา เป็นหนึ่งในวัฒนธรรมที่โดดเด่น มีความหลากหลาย และมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว โดยมักจะใช้วัตถุดิบที่หาได้ในท้องถิ่น หรือจากธรรมชาติ มาปรุงแต่ง และรังสรรค์ออกมาเป็นเมนูที่มีเอกลักษณ์เฉพาะ ไม่ได้โดดเด่นเพียงแค่รสชาติ หรือหน้าตาของอาหาร แต่ยังแฝงไปด้วยคติความเชื่อ ที่สะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรมการกิน และวิถีชีวิตของคนในภาคเหนือ จากผืนป่าอันอุดมสมบูรณ์ สู่สำรับกับข้าวบนขันโตก อาหารภาคเหนือเป็นเหมือนดั่งศิลปะแห่งการดำรงชีวิต ที่ได้หยิบยืมเอาทรัพยากรจากขุนเขา มาคลุกเคล้าร่วมกับภูมิปัญญา และประวัติศาสตร์ ก่อกำเนิดเป็นมนต์เสน่ห์แห่งรสชาติที่ไม่เหมือนใคร คติความเชื่อที่ซ่อนไว้ในแต่ละเมนู ได้เพิ่มความพิเศษให้กับความเป็นอาหารล้านนา ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของอาหารมงคล อาทิ แกงขนุน ตำขนุน ที่มีความเชื่อว่า หนุน เปรียบดั่งคำว่า “เกื้อหนุน” เมื่อใครได้ทานเมนูนี้ จะมีโชคลาภ วาสนา มีความเจริญรุ่งเรือง มีคนค้ำจุนหนุนนำตลอดทั้งปี […]

(มีคลิป) ร้อยเรื่องเมืองล้านนา 2 ตอนที่ 15 : ถิ่นศรัทธา ประเพณีล้านนา : เตียวขึ้นดอย

“…ในการเดินขึ้นดอย เราต้องเดินไปตามลำดับ ที่พระพุทธเจ้าบรรลุธรรม ฌาน 4 มรรค 8 สู่พระนิพพาน…” – อาจารย์ ดร. สราวุธ รูปิน  – อาณาจักรล้านนา เป็นดินแดนแห่งความศรัทธา ที่หลอมรวมระหว่างปรัชญา ศาสนา และคติความเชื่อ นำพามาสู่แรงประเพณีที่ดีงาม อย่าง ประเพณีเตียวขึ้นดอย บนถนนสายประวัติศาสตร์ที่ทอดยาวสู่ยอดเขาดอยสุเทพ พร้อมจังหวะก้าวเดินของคลื่นมหาชน ที่มีจุดหมายปลายทางเดียวกัน คือการเดินเท้าขึ้นไปสักการะพระธาตุดอยสุเทพ ภูเขาที่เป็นที่ตั้งของพระธาตุดอยสุเทพ ได้เป็นภูเขาที่ทำหน้าที่หล่อเลี้ยงจิตวิญญาณของชาวล้านนามาอย่างยาวนานหลายศตวรรษ ด้วยรากฐานความเชื่อเดิมของเชียงใหม่ มักจะเชื่อมโยงกับยอดดอยสำคัญของเมืองเสมอ หนึ่งในนั้น คือดอยสุเทพ พื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวล้านนาให้ความเคารพนับถือตั้งแต่อดีตกาลจนถึงปัจจุบัน โดยคติความเชื่อเดิม ถือว่าดอยแห่งนี้ เป็นที่สถิตของผีบรรพบุรุษ  ก่อนที่แสงสว่างแห่งพระพุทธศาสนาจะแผ่ขยายมาปกคลุม ผสานเข้ากับความเชื่อดั้งเดิมได้อย่างลงตัว สอดคล้องกับคำบอกเล่าจาก อาจารย์ ดร.สราวุธ รูปิน ที่ได้กล่าวไว้ว่า “…ดอยสุเทพเป็นความสำคัญ ของรากฐานทางวัฒนธรรมของเชียงใหม่ พอพระพุทธศาสนาเข้ามา เราจึงเอาพระบรมสารีริกธาตุ ที่อัญเชิญมาในปี พ.ศ.1914 จากสุโขทัย มาไว้วัดสวนดอก พอเขาแยกออก แล้วเอาใส่หลังช้างขึ้นดอย ได้อัญเชิญไปประดิษฐาน ขึ้นไปไว้ที่พระธาตุดอยสุเทพ […]

(มีคลิป) ร้อยเรื่องเมืองล้านนา 2 ตอนที่ 14 : ถิ่นศรัทธา ประเพณีล้านนา : ใส่ขันดอกบูชาเสาอินทขีล

“…การบูชาเสาอินทขีล เปรียบเสมือนการบูชาร่างกายมนุษย์ เมืองเชียงใหม่ถ้าเทียบไปแล้ว ก็เปรียบเหมือน มนุษย์คนหนึ่ง…” – คุณแทนคุณ ภาณุเดช อาภิชัย – ดินแดนล้านนา เป็นดินแดนที่เต็มไปด้วยคติความเชื่อ เป็นความเชื่อที่สามารถผสมผสานร่วมกับวิถีชีวิตดั้งเดิมได้อย่างลงตัว ดินแดนที่ร่วมกันสร้างโลกทัศน์ให้มีรูปแบบเฉพาะของตนเอง ด้วยคติความเชื่อ การตั้งมั่นที่เปี่ยมไปด้วยแรงศรัทธาอันแรงกล้า ทำให้ล้านนามีประเพณีสำคัญตลอด 12 เดือน หนึ่งในนั้น ก็คือ ประเพณีใส่ขันดอก บูชาเสาอินทขีล ที่จะมีการจัดขึ้นในราว ๆ เดือนมิถุนายนของทุกปี เพื่อให้ประชาชนได้มาสักการะบูชาเสาอินทขีลที่อยู่คู่บ้าน คู่เมือง มาอย่างยาวนานกว่าหลายศตวรรษ เสาหลักเมืองเก่าแก่ที่หลอมรวมความศรัทธาของผู้คนหลายยุคหลายสมัยเข้าไว้ด้วยกัน และร่วมสรงน้ำพระเจ้าฝนแสนห่า เสริมสิริมงคลให้กับตนเองตามคติความเชื่อ ที่ยึดถือมาตั้งแต่โบราณกาล สมดั่งการเป็นศูนย์กลางของมหานคร ที่ซ่อนไว้ซึ่งหมุดหมายที่เต็มไปด้วยจิตวิญญาณของชาวล้านนา ตำนานแห่งศรัทธา…การบูชาเสาอินทขีล ประเพณีเข้าอินทขีล หรือประเพณีใส่ขันดอก เป็นการบูชาเสาหลักเมือง ที่เป็นดั่งสิ่งศักดิ์สิทธิ์ของชาวเชียงใหม่ ซึ่งมีหลักความเชื่อว่า เป็นเสาหลักที่สร้างความมั่นคง การอยู่ดีมีสุขให้คนเชียงใหม่ ดลบันดาลความอุดมสมบูรณ์ และปกปักษ์รักษาบ้านเมืองให้สงบร่มเย็น เสาอินทขีล คือสัญลักษณ์ของการเปลี่ยนผ่านจากพิธีกรรมในอดีตสู่ความหอมหวนของมวลบุปผชาติในปัจจุบัน โดยรากเหง้าของเสาหลักเมืองนี้ มีจุดเริ่มต้นจากชนชาติเก่าแก่ ตามคำบอกเล่าของคุณแทนคุณ ภาณุเดช อาภิชัย ได้มีการให้ข้อมูลถึงแหล่งที่มาเสาอินทขีล ว่า “เสาอินทขีลนี้ […]

(มีคลิป) ร้อยเรื่องเมืองล้านนา 2 ตอนที่ 13 : ถิ่นศรัทธา ประเพณีล้านนา : ปี๋ใหม่เมือง

“…รากเหง้าที่มันดีงาม ผมคิดว่ามนุษย์ไม่ทิ้งนะ เพียงแต่อาจจะเปลี่ยนรูปแบบกันเล็กน้อย วัยก็เปลี่ยนไปเป็นรุ่น ๆ เด็กพวกนี้ถ้าอายุเยอะขึ้นมา เขาก็จะหวนนึกถึงสิ่งที่ดีงาม เขาก็จะกลับมาเหมือนเดิม…” – คุณ สนั่น ธรรมธิ – เทศกาลแห่งความชุ่มฉ่ำที่คนทั้งโลกรอคอย ภาพของการสาดน้ำ รอยยิ้ม เสียงหัวเราะ ที่มอบให้กัน คือสัญลักษณ์ที่บ่งบอกถึงการเริ่มต้นศักราชใหม่ ท่ามกลางความสนุกสนาน ภายใต้ม่านน้ำเหล่านี้ เราจะพบกับรากฐานของวัฒนธรรมที่ซ่อนอยู่ โดยเฉพาะดินแดนล้านนาแห่งนี้ ที่ไม่ได้มีแค่คำว่า สงกรานต์ แต่มีสิ่งที่เรียกว่า ประเพณีปีใหม่เมือง ที่เพิ่มความพิเศษ ไม่เหมือนใคร ซ่อนไว้ซึ่งคติความเชื่อ และวิถีชีวิตดั้งเดิมของชาวล้านนา ที่สืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน รวมไปถึงกุศโลบายของบรรพชน ที่เลือกใช้น้ำในช่วงเวลาที่ร้อน และแล้งที่สุดของปี ไม่ใช่เพียงเพื่อแค่ดับความร้อน แต่คือสัญลักษณ์ของการชำระล้างจิตวิญญาณ “…น้ำมีคุณสมบัติในการชำระล้าง สิ่งที่มันไม่เข้าท่า เคยล่วงล้ำก้ำเกินกัน เคยทะเลาะกัน เคยไม่สบายใจ น้ำนี่แหละ สามารถเห็นเป็นรูปธรรมได้ว่าชำระล้างได้…” – คุณ สนั่น ธรรมธิ – ประเพณีที่ชูมนต์เสน่ห์แห่งความเป็นเมืองเก่า ดึงดูดเหล่านักท่องเที่ยวให้เข้ามาเยือน มาสัมผัสช่วงเวลาแห่งความงดงาม และเป็นศูนย์รวมกิจกรรมของวิถีชีวิต วัฒนธรรม และประเพณีของคนในภาคเหนือ […]

(มีคลิป) ร้อยเรื่องเมืองล้านนา 2 ตอนที่ 12 : ถิ่นล้ำค่า วิถีคนบนดอย : ดอยอินทนนท์

“…ดอยอินทนนท์คือดอยแม่ เป็นป่าแม่สูงสุด เราได้อยู่ที่นั่น เหมือนดูแลทุกอย่าง ให้ชีวิตในละแวกนั้นอยู่ได้ เพราะฉะนั้นการรักอินทนนท์ ไม่ใช่รักแค่ชื่อ แต่ต้องรักด้วยใจ เหมือนชีวิตเรา ชีวิตหนึ่ง …” – คุณ สุรสิทธิ์ ดลใจไพรวัลย์ – ภูมิประเทศของภาคเหนือ ถูกโอบล้อมด้วยภูเขาสูง ภูเขาเหล่านี้ไม่ใช่เพียงแค่ความงดงามทางธรรมชาติ แต่ได้สะท้อนถึงคติความเชื่อดั้งเดิมของชาวล้านนา ว่า ภูเขานั้นเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ และมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อบ้านเมือง เป็นเหมือนดั่งเส้นเลือดใหญ่ที่คอยหล่อเลี้ยงสรรพชีวิตเบื้องล่าง “…ทุก ๆ เมืองให้ความสำคัญกับภูเขาสูง คือเป็นแหล่งน้ำของเมือง เพื่อหล่อเลี้ยงการเกษตร ฉะนั้นภูเขามันจึงศักดิ์สิทธิ์ …” – อาจารย์ ดร. สราวุธ รูปิน – สูงสุดแห่งแดนสยาม “ดอยอินทนนท์” ดอยอินทนนท์ เป็นยอดเขาสูงที่สุดในประเทศไทย มีอายุมาก อยู่คู่เชียงใหม่มาอย่างยาวนานนับหลายร้อยปี เป็นดอยหิน เฉกเช่นเดียวกับดอยสุเทพ ดอยปุย โอบล้อมด้วยธรรมชาติที่สวยงาม นอกจากจะเป็นดอยสำคัญของเชียงใหม่แล้ว ยังถือเป็นพื้นที่ที่ทรงคุณค่าด้านประวัติศาสตร์ มีเรื่องราวผูกพันกับเจ้านายฝ่ายเหนือ  เป็นสถานที่เก็บพระอัฐิส่วนหนึ่งของพระเจ้าอินทวิชยานนท์ ผู้รัก และทรงห่วงใยพื้นที่ป่าของภาคเหนือมาโดยตลอด ถือเป็นอนุสรณ์สถานแด่เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ แม้แต่ชื่อดอยอินทนนท์ […]

“ไส้อั่ว” อาหารเหนือรสเลิศ สูตรโฮมเมดกลิ่นหอมหนักเครื่อง พร้อมสูตรเครื่องแกง

ทำไมถึงเรียก “ไส้อั่ว” อาหารเหนือขึ้นชื่ออีกชนิด ที่ใครมาเที่ยวภาคเหนือไม่ควรพลาด ก็ต้องยกให้ไส้อั่ว ชื่ออาจจะดูไม่น่ากิน แต่ถ้าได้ลิ้มลองล่ะจะติดใจ วันนี้อยากจะชวนทุกคนมารู้จักประวัติความเป็นมาของไส้อั่ว คำว่าไส้อั่วนั้นมีความหมายว่าอย่างไร รวมไปถึงวิธีทำ และแนะนำร้านไส้อั่วที่ขึ้นชื่อให้ได้ตามไปซื้อกันได้  ความเป็นมาเริ่มมาจากคนในอดีตไม่รู้จะนำของสดเช่นเนื้อสัตว์เก็บรักษาอย่างไรดี จึงคิดวิธีถนอมอาหารเพื่อที่จะได้เก็บรักษาอาหารให้นาน ไส้อั่วนั้นสันนิษฐานว่าถูกคิดค้นขึ้นโดยชาวไทใหญ่ มีการใส่เครื่องเทศปรุงรสลงไปคลุกเคล้ากับเนื้อสัตว์ ย่างจนกลิ่นหอม ต่อมาชาวไทใหญ่ถูกกองทัพหัวเมืองทางใต้ ทั้งล้านนา พม่า และ สยาม ทำให้ต้องย้ายอพยพเทครัว ลงมาตั้งถิ่นฐานใหม่ในดินแดนล้านนา จึงได้นำวัฒนธรรมการทำไส้อั่ว ติดตัวมาด้วย ทำให้ไส้อั่วเป็นอาหารประจำถิ่นเหนือไปโดยปริยาย ต่อไปจะมาพูดถึงความหมายของคำว่าไส้อั่ว คำว่าไส้ นั้นหมายถึง ลำไส้  ส่วนใหญ่ใช้ลำไส้ของหมู เครื่องในหมูส่วนที่นำมาทำอาหาร ต้ม ย่าง ทอด จะใช้ลำไส้ใหญ่ แต่ไส้อั่ว จะใช้ลำไส้เล็ก ส่วนคำว่าอั่วนั้น หมายถึง การแทรก ยัด หรือกรอกเครื่องปรุงใส่เข้าไปในลำไส้ คำว่าไส้อั่วจึงหมายถึงการนำไส้ที่ใส่เนื้อหมูไปยัดไว้ข้างใน มีลักษณะเหมือนลำไส้ที่คดอยู่ จึงเรียกว่า ไส้อั่ว นั้นเอง ในส่วนวิธีทำไส้อั่ว อย่างแรกเรามาตำน้ำพริกแกงกันก่อน ใส่พริกลงไปตำกับเกลือ ใส่ส่วนผสมที่แข็งลงไปตำ ได้แก่ ข่าตะไคร้ รากผักชี […]

วัดป่ารวกศูนย์รวมแห่งโบราณวัตถุพม่าและการศึกษาแห่งเมืองเขลางค์นคร

วัดป่ารวกเป็นวัดที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และภูมิศาสตร์ ทางพระพุทธศาสนามาตั้งแต่ดั้งเดิมของจังหวัดลำปาง​ ซึ่งมีศิลปะทางพม่าอยู่ทั่วบริเวณ​ วัดป่ารวกตั้งอยู่ตำบลหัวเวียง อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง   อาณาเขตทิศเหนือติดกับกองพันทหารราบที่2 กรมทหารราบที่17 ค่ายสุรศักดิ์มนตรี ทิศใต้ติดกับถนนพหลโยธินศูนย์ประชาสัมพันธ์จังหวัดลำปาง และสำนักงานประปาจังหวัดลำปาง ทิศตะวันออกติดกับลำห้วยแม่กระติบมณฑลทหารบกที่32 จังหวัดลำปาง (ค่ายสุรศักดิ์มนตรี) ทิศตะวันตกติดต่อกับถนนบุญวาทย์ วัดป่ารวกมีพื้นที่ทั้งหมดจำนวน 14 ไร่ ถาวรวัตถุที่สำคัญมีพระวิหาร เป็นศิลปะพม่าในวิหารมีพระประธานหน้าตักกว้าง 2 เมตรและพระพุทธรูปอีก 4 องค์ หน้าตักกว้าง 1 เมตร รวมทั้งหมด 5 องค์ องค์เจดีย์ เป็นศิลปะพม่ากำแพงล้อมรอบโดยตลอด ฐานกว้างด้านละ 15 เมตร มีตลอดทั้ง 4 ด้าน สิงห์ลักษณะนั่งหันหน้าไปทางทิศตะวันตกจำนวน 2 ตัว ตัวฐานกว้าง 2.50 เมตร สูง 15 เมตร การบูรณปฏิสังขรณ์ พ.ศ.2460 บูรณะวิหาร พ.ศ.2530 บูรณะวิหาร พ.ศ.2530 บูรณะเจดีย์ […]

วันขึ้น 15 ค่ำ เดือนเกี๋ยง “วันออกวัสสา” ลาพระเจ้า

“ออกวัสสา” คำว่า “วัสสา” สะกดตามภาษาบาลี ตรงกับภาษาไทยภาคกลางว่า “พรรษา” ออกวัสสา หมายถึงการที่พระสงฆ์อยู่ประจำที่ใดที่หนึ่งในช่วงฤดูกาลพรรษา โดยไม่ไปค้างแรมที่อื่นภายในระยะเวลาที่กำหนด ๓ เดือนมาโดยตลอด คือตั้งแต่วันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๐ เหนือ จนถึงวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือนเกี๋ยง ซึ่งตรงกับ แรม ๑ ค่ำ เดือน ๘ ถึง วันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๑ ของไทยภาคกลาง ดังนั้น วันออกวัสสาจึงตรงกับวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือนเกี๋ยงของทุก ๆ ปี การออกวัสสา หรือ ออกพรรษา หากกล่าวในเชิงประเพณีแล้ว ชาวล้านนามีวัตรปฏิบัติและกิจกรรมหลายอย่างที่แตกต่างจากชาวไทยภาคอื่น ๆ ซึ่งมิได้หมายเอาเฉพาะกิจของสงฆ์เท่านั้น หากแต่ชาวบ้านเองก็มีกิจอันเป็นส่วนของคฤหัสถ์เช่นกัน กิจกรรมหลักของพระสงฆ์นั้น เป็นไปตามพระวินัยที่เคยปฏิบัติมา แต่กิจกรรมของชาวบ้านจะตั้งใจปฏิบัติกันเป็นกรณีพิเศษ คือไปทำบุญแต่เช้าตรู่ เริ่มด้วยการ “ตานขันเข้า” […]

เปิดประวัติ “ประจญ ปรัชญ์สกุล” สู่เส้นทางพ่อเมืองเชียงใหม่ คนที่ 40

หลังจากคณะรัฐมนตรีเห็นชอบรายชื่อ การแต่งตั้ง ผู้ว่าราชการจังหวัด เมื่อ 3 ส.ค. 64 ที่ผ่านมา และในคำสั่งดังกล่าว มีการโยกย้าย “ผู้ว่าฯประจญ ปรัชญ์สกุล” จาก จ.เชียงราย มารับตำแหน่ง พ่อเมืองคนใหม่ อย่างเป็นทางการในวันที่ 1 ต.ค. 64 นี้ เป็นต้นไป แทน “ผู้ว่าฯ เจริญฤทธิ์ สงวนสัตย์” ที่เกษียณอายุราชการ เมื่อ 30 ก.ย. ที่ผ่านมา เส้นทางชีวิตของ “ผู้ว่าฯเชียงใหม่ ลำดับที่ 40”  เป็นชาวอ.แม่สาย จ.เชียงราย โดยกำเนิด ใฝ่เรียน จนสามารถสอบรับราชการเป็นทหารหน่วยรบพิเศษ ชั้นประทวน เป็นศิษย์เก่านักเรียนนายสิบแผนที่ทหาร ( นนส.ผท.รุ่น 23) ภาคภูมิใจและยังสำเร็จการศึกษาคณะศิลปศาสตรบัณฑิต (รัฐศาสตร์) มหาวิทยาลัยรามคำแหง เป็น “สิงห์ทอง” ที่โดดเด่นในรุ่น จากนั้นจบปริญญาโท ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (พัฒนาสังคม) สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ […]

ขุดแต่งโบราณสถานวัดส้มสุก กรมศิลปากรร่วมกับชุมชนมะลิกา อ.แม่อาย สืบสานรอยอดีตล้านนา

นายประทีป เพ็งตะโก อธิบดีกรมศิลปากร เปิดเผยว่า สำนักศิลปากรที่ 7 เชียงใหม่ รายงานผลการขุดแต่งทางโบราณคดี ในแหล่งโบราณสถานวัดส้มสุก ต.มะลิกา อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ซึ่งถือว่าเป็นแหล่งโบราณสถานขนาดใหญ่ที่สุดในแอ่งที่ราบฝาง พบหลักฐานยืนยัน อิทธิพลวัฒนธรรมสุโขทัยที่แพร่หลายเข้าสู่ดินแดนล้านนาโบราณเมื่อกว่า 600 ปีมาแล้ว ทั้งนี้โครงการขุดแต่งโบราณสถานวัดส้มสุก ปีงบประมาณ 2564 ดำเนินการต่อจากระยะแรกเมื่อปี 2558 ปัจจุบันได้สำรวจขุดค้นโบราณสถาน เจดีย์ประธานทรงระฆังมีช้างล้อมรอบฐาน วิหารขนาดใหญ่ พบร่องรอยการปฏิสังขรณ์ 3 ครั้ง ซุ้มประตูโขงและอาคารใหญ่น้อยอีกประมาณ 10 หลัง พบโบราณวัตถุสำคัญ ได้แก่ พระพิมพ์เนื้อชินมีจารึกคาถา “จะภะกะสะ”คาถาที่ปรากฏในคัมภีร์วิชรสารัตนสังคหะรจนาโดยพระรัตนปัญญาเถระภิกษุในนิกายวัดสวนดอก เมื่อ พ.ศ. 2078 นอกจากนี้ ยังพบจารึกอักษรฝักขามบนแผ่นอิฐหน้าวัว และอิฐรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า มีทั้งที่จารเป็นอักษร 1-2 ตัว และเป็นข้อความ หรือภาพลายเส้นลวดลายต่างๆ กว่า 200 ก้อน อาจกล่าวได้ว่าวัดส้มสุกเป็นวัดที่มีจารึกมากที่สุดในประเทศไทย เบื้องต้นนักโบราณคดีได้จำแนกจารึกบนก้อนอิฐที่พบออกเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่เขียนเป็นข้อความ […]

“วัดบ้านเด่นสะหรีศรีเมืองแกน” อ.แม่แตง เชียงใหม่ ความงดงาม อลังการด้วยศิลปล้านนาประยุกต์

เที่ยวชมความงดงาม อลังการ “วัดบ้านเด่นสะหรีศรีเมืองแกน” อ.แม่แตง เชียงใหม่ วัดบ้านเด่น เดิมชื่อวัด “หรีบุญเรือง” สร้างเมื่อ พ.ศ. 2437 บริเวณที่ตั้งเป็นเนินเขาเตี้ยๆ ซึ่งเป็นที่สูงกว่าพื้นที่ในหมู่บ้าน ภายใต้เนินเขามีถ้ำซึ่งเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ ชาวบ้านละแวกนั้นมีความเคารพนับถือจึงเรียกว่า “วัดบ้านเด่น”ครูบาไชยา วัดป่าป้อง อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ ได้มาเป็นองค์ประธานริเริ่มก่อสร้างวัดบ้านเด่น ได้กราบอาราธนานิมนต์ ครูบาเจ้าเทือง นาถสีโล วัดหัวคง ตำบลขัวมุง อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ มาเป็น ประธานในการก่อสร้างศาสนสถานและศาสนสมบัติทั้งหมดภายในวัดตลอดจนถึงปัจจุบัน วัดบ้านเด่นสะหรีศรีเมืองแกน เป็นวัดสวยที่สร้างขึ้นด้วยศิลปล้านนาประยุกต์ ตั้งเด่นบนเนินเตี้ยๆเห็นได้แต่ไกล ภายใต้เนินนั้นเป็นถ้ำศักสิทธิ์ ที่ชาวบ้านนับถือจึงเรียกกันว่า “วักบ้านเด่น” เป็นวัดที่มีความวิจิตรงดงามตระการตาด้วยศิลปสถาปัตยกรรมไทยล้านนา ภายใต้แนวคิดที่ว่าให้เป็นสถานที่พักผ่อนทางจิตใจมากกว่าการประกอบพิธีกรรมทางศาสนา จึงเป็นธรรมกุศสโลบาย ในการสร้างวัดให้งดงาม เพื่อดึงดูดผู้คนให้เข้าวัด ชมความสวยงามที่แฝงไว้ด้วยคติธรรม เป็นการชักนำชาวโลกยุคนี้ให้ใกล้ชิดศาสนา และซึมซับในคำสอนขององค์พุทธศาสดา พร้อมๆไปกับการเที่ยวชมพุทธสถานแห่งนี้ และยังเป็นสถานที่นมัสการพระธาตุประจำปีเกิดทั้ง 12 ราศี ภายใน วัดบ้านเด่นสะหรีศรีเมืองแกน มี อุโบสถ หอไตร หอกลอง วิหารเสาอินทขิล กุฏิไม้สักทองทรงล้านนา […]

ชมความงาม “วัดเชียงมั่น” วัดที่เก่าแก่ที่สุด ในตัวเมืองเชียงใหม่

วัดเชียงมั่น เป็นวัดที่เก่าแก่ที่สุดในจังหวัดเชียงใหม่ ภายในมี เจดีย์ช้างล้อม สร้างเลียนแบบ เจดีย์ช้างล้อม ของพ่อขุนรามคำแหง พระพุทธรูปสำคัญ 2 องค์ คือ พระแก้วขาว และ พระศิลาปางทรมานช้างนาฬาคีรี วัดเชียงมั่น พุทธศาสนสถานอีกหนึ่งแห่ง ที่ถือได้ว่ามีความสำคัญสำหรับชาวเชียงใหม่เป็นอย่างยิ่ง วัดที่เก่าแก่ที่สุดในตัวเมืองเชียงใหม่และถือเป็นวัดแห่งแรกในเขตกำแพงเมือง เมื่อขุนเม็งรายมหาราชสร้างเมืองเชียงใหม่ขึ้น เมื่อปี พ.ศ.1839 พระองค์ทรงยกพระตําหนักที่ประทับชื่อ ตําหนักเชียงมั่นถวายเป็นพระอารามใหม่ชื่อว่า วัดเชียงมั่น วัดนี้เป็นที่ประดิษฐานของพระพุทธรูปสําคัญของเชียงใหม่ คือ พระเสตังคมณี หรือพระแก้วขาว ซึ่งเป็นที่เคารพสักการะของประชาชนชาวเชียงใหม่นอกจากวัดเชียงมั่นจะมีความสำคัญต่อประวัติศาสตร์ของเมืองเชียงใหม่ ในฐานะที่เป็นพระอารามหลวงแห่งแรกในเขตกำแพงเมืองแล้ว เมื่อถึงเทศกาลสลากภัตร หรือ ทานก๋วยสลาก จะมีการทานข้าวสลากที่วัดนี้ก่อนแล้วจึงจะทำที่วัดอื่น ๆ ต่อไป ในสมัยพญามังราย วัดเชียงมั่น ยังเป็นศูนย์กลางการศึกษาและเผยแผ่พระพุทธศาสนาอีกด้วย นอกจากนี้ วัดเชียงมั่นเป็นสถานที่รวบรวมโบราณวัตถุจำนวนมาก ซึ่งอาคารเสนาสนะและปูชนียวัตถุของวัดเชียงมั่นประกอบไปด้วย วัดเชียงมั่นมีสถาปัตยกรรมสําคัญ ได้แก่ เจดีย์สี่เหลี่ยมผสมทรงกลม ฐานช่างล้อม พระอุโบสถและหอไตร สิ่งที่น่าสนใจ 1.วิหารหลวง ตั้งอยู่ทางด้านทิศใต้ของวัดถัดจากหอไตรรูปทรงสถาปัตยกรรมแบบล้านนาด้านหน้าอุโบสถประดิษฐานศิลาจารึก หลักที่76 จารึกเมื่อปี พ.ศ. 2124 อุโบสถหลังนี้สร้างขึ้นพร้อมกับวิหารและหอไตร […]

“พระเจ้าฝนแสนห่า” พระพุทธรูปแห่งความอุดมสมบูรณ์ ฝนฟ้าน้ำท่าตกต้องตามฤดูกาล

หนึ่งในพระพุทธรูปสำคัญของเมืองเชียงใหม่ที่เรามักรู้จักกันเป็นอย่างดี และพบเห็นพิธีอัญเชิญแห่รอบเมืองในวันสำคัญของเชียงใหม่ ถ้าเราไม่นับได้พระพุทธสิหิงค์และพระแก้วเสตังคมณีแล้ว ในจำนวนนี้มีชื่อของ “พระเจ้าฝนแสนห่า” เมื่อใดที่อัญเชิญพระเจ้าฝนแสนห่าขึ้นรถบุษบก เพื่อแห่ไปรอบเมืองในวันงานสำคัญของชาวเชียงใหม่แล้วละก็ ปรากฏการณ์ที่สร้างความพิศวงบนท้องฟ้าก็มักจะเกิดขึ้น จากท้องฟ้าที่มีแสงแดดส่องสว่างกลับกลายมีเมฆคลึ้มตั้งเค้าเหมือนฝนกำลังจะตกทุกครั้งไป ด้วยอภินิหารและความศักดิ์สิทธิ์ของพระเจ้าฝนแสนห่า จึงทำให้ประชาชนชาวเชียงใหม่ต่างเคารพกราบไหว้พระเจ้าฝนแสนห่าด้วยจิตใจศรัทธา พระเจ้าฝนแสนห่า เป็นพระพุทธรูปที่ประดิษฐานอยู่ที่วัดช่างแต้ม ตามตำนานมูลศาสนาได้กล่าวถึงการสร้างวัดในอดีตของเวียงเชียงใหม่ไว้ว่า “ลุถึงปีร้วงไก๊ศักราชได้ 793 เดือน 7 ดับปีกุนตรีศก พ.ศ.1974 ในปีนั้นชาวเมืองทั้งหลายพร้อมใจกันปลงพระยาสามฝั่งแกน กษัตริย์เมืองเชียงใหม่ รัชกาลที่ 9 แห่งราชวงศ์มังรายให้ไปอยู่ที่เมืองยวม ในเขตจังหวัดแม่ฮ่องสอน แล้วอาราธนาลูกท่านชื่อ ท้าวลก มากินเมืองเชียงใหม่ เดือน 8 ออก 5 ค่ำ วันอังคารไทยวันเต่ายี ยามตุดเช้า ปีกุนตรีศก พ.ศ.1974 ลวดอุสสารราชาภิเษกได้ชื่อว่า อาทิตตราชดิลก ชินกาลมาลีปกรณ์ เรียกพระเจ้าศีลธรรมจักรพรรดิลก รัชกาลที่ 10 แห่งราชวงศ์มังราย และท่านรู้ข่าวว่า มหาญาณคำภีร์เถระเจ้าไปเอาศาสนาประเทศลังกามารอด ท่านก็ยินดีมากนักแล พระยาอาทิตตและมหาเทวีจึงพร้อมใจกันให้ม้าง ราชมล-เฑียรหลังเก่าไปแปลงที่มหาเถระเจ้าจักอยู่ จึงแต่งพ่อเลี้ยงท่านชื่อ ท้าวเชียงราย 1 ล้าน หมื่นสามเด็ก […]

(มีคลิป) น้ำทิพย์จากดอยขะม้อ ในพิธีอัญเชิญน้ำสรงพระราชทานเเละผ้าเเพรเเดงขึ้นสรงน้ำเเละห่มพระบรมพระธาตุหริภุญชัย ประจำปีพุทธศักราช 2564

26 เม.ย.64 (เวลา 13.00 น.) ที่วัดพระธาตุหริภุญชัย วรมหาวิหารเทศบาลตำบลมะเขือแจ้ นำน้ำทิพย์จากดอยขะม้อ ร่วมในพิธีอัญเชิญน้ำสรงพระราชทานเเละผ้าเเพรเเดงขึ้นสรงน้ำเเละห่มพระบรมพระธาตุหริภุญชัย ประจำปีพุทธศักราช 2564 โดยมีนายวรยุทธ เนาวรัตน์ ผู้ว่าราชการจังหวัดลำพูน เป็นประธาน โดยนำน้ำทิพย์จากดอยขะม้อ เข้าร่วมสรงองค์พระบรมธาตุหริภุญชัยร่วมกับน้ำสรงพระราชทาน พระบรมธาตุหริภุญชัย เป็น 1 ใน 8 จอมเจดีย์ ของประเทศไทย และเป็นพระราชประเพณีอันสืบเนื่องมาแต่โบราณที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระราชทานน้ำสรงและผ้าห่ม พร้อมด้วยเครื่องสักการะ มาถวายองค์พระบรมธาตุหริภุญชัย เพื่อถวายเป็นพุทธบูชาประจำทุกปี พระธาตุหริภุญชัย เป็นพระธาตุเก่าแก่ที่สำคัญคู่บ้านคู่เมืองของลำพูน มีอายุพันกว่าปี สร้างในสมัยพระเจ้าอาทิตยราช กษัตริย์ เจ้าผู้ครองเมืองหริภุญชัยในอดีต

เชียงใหม่ฮอมตุง แต้มสีสันฉลอง 725 ปี สร้างเมืองช่วงสงกรานต์

เครือข่ายชุมชนเมืองรักษ์เชียงใหม่ แจ้งว่าหลายภาคส่วนทั้งภาครัฐ เครือข่าย ภาคีภาคประชาชน ภาควิชาการ และภาคธุรกิจเชียงใหม่ ได้ร่วมจัดกิจกรรมงานตานตุงไชย ฟื้นใจ๋เมืองเชียงใหม่ มีการประดับเจดีย์ตุงไชย ตุงขึ้นก๊าง ตุงไชย ตุงชาติพันธุ์ และตุงจากพ่อครูแม่ครูภูมิปัญญาล้านนา บริเวณลานอนุสาวรีย์สามกษัตริย์ และ 4 แจ่งเมือง เพื่อเป็นการร่วม ฉลอง 725  ปีเมืองเชียงใหม่ ในช่วงปี๋ใหม่เมือง สำหรับกิจกรรมดังกล่าว ยึดหลักการมีส่วนร่วม ด้วยการเปิดรับบริจาคสมทบทุนเพื่อจัดหาตุงร่วมเป็น เจ้าภาพกิจกรรมตกแต่งเมืองเชียงใหม่ ฟื้นใจ๋เมืองเชียงใหม่ ระหว่าง 1-19 เมษายน 2564นี้ ตามคติความเชื่อ ความศรัทธาปักตุงไชย 4 จุดรอบเมืองเก่าเชียงใหม่ (4 แจ่งเมือง) จุดละ 725 ต้น ทั้งนี้ศูนย์วิจัยและพัฒนาการท่องเที่ยว สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ อธิบายว่า ตุงเป็นเครื่องใช้ในการประดับและประกอบพิธีกรรมของชาวล้านนา ซึ่งพบเห็นได้ทั่วไป มีอยู่ประมาณ 28 ชนิด ทำขึ้นจากวัสดุหลายหลาก อาทิ ผ้า ไม้ กระดาษ หรือโลหะ […]

กรมอนามัย แนะผู้ป่วยเบาหวาน ออกกำลังกายถูกวิธี ช่วยควบคุมน้ำตาลดีขึ้น

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข แนะนำให้ผู้ป่วยเบาหวาน หันมาออกกำลังกายอย่างน้อย 4-5 ครั้ง ต่อสัปดาห์     และใช้เวลา 20-45 นาที ช่วยให้ร่างกายแข็งแรง สดชื่นแจ่มใสขึ้น ควบคุมน้ำตาลได้ดีขึ้น ลดภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ ได้ นพ.สุวรรณชัย วัฒนายิ่งเจริญชัย รักษาราชการแทนอธิบดีกรมอนามัย กล่าวว่า จากข้อมูลสมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย ปี 2562 พบว่าปัจจุบันประชากรไทยวัยผู้ใหญ่ ป่วยเป็นโรคเบาหวานถึง 4.8 ล้านคน มีอัตราการเสียชีวิตในประเทศไทยมากถึง 200 รายต่อวัน สาเหตุมาจากวิถีชีวิตแบบเนือยนิ่ง โรคอ้วน และมักเกิดภาวะแทรกซ้อนเมื่ออายุเพิ่มขึ้น อีกทั้งได้คาดการณ์ว่าความชุกของโรคเบาหวาน จะเพิ่มสูงขึ้นถึง 5.3 ล้านคนภายในปี 2583 จากตัวเลขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงแนวโน้มของโรคเบาหวานที่เพิ่มขึ้น รวมถึงอันตรายที่ตามมาจากการเกิดของโรคแทรกซ้อน ส่งผลให้สูญเสียอวัยวะ เช่น การตัดแขนหรือขา หรือคร่าชีวิตของผู้ป่วยได้เลยทีเดียว ดังนั้น ผู้ป่วยเบาหวานจึงต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของตนเอง ทั้งการบริโภคอาหาร ให้ถูกตามหลักโภชนาการ เช่น ข้าวกล้อง ขนมปังโฮลวีท ผักใบต่าง ๆ ฝรั่ง […]

ขบวนแห่ศพ “ครูบาเจ้าศรีวิชัย” ในวันพระราชทานเพลิง

หากเอ่ยชื่อของครูบาเจ้าศรีวิชัย เชื่อว่าไม่มีใครไม่รู้จักท่าน เนื่องด้วยท่านเป็นพระที่สร้างคุณูปการณ์มากมายไว้ในใต้ร่มเงาพระพุทธศาสนาและแผ่นดินล้านนา ‘ครูบาศรีวิชัย’ถือได้ว่าเป็นแบบอย่างของพระปฏิบัติดีปฏิบัติชอบที่เกจิรุ่นหลังเดินตามรอยพระศาสนา ท่านเกิดเมื่อวันอังคารขึ้น 11 ค่ำปีขาล ตรงกับวันที่ 11 มิถุนายน 2420 มรณภาพเมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2481 ที่ วัดบ้านปาง อำเภอลี้  จังหวัดลำพูน สิริอายุได้ 60 ปีเศษ  จนกระทั่งวันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2489 จึงได้รับพระราชทานเพลิง ณ วัดจามเทวี อำเภอเมืองลำพูน จังหวัดลำพูน โดยมีประชาชนมาร่วมในพิธีพระราชทานเพลิงจำนวนมาก และประชาชนเหล่านั้นได้เข้าแย่งชิงอัฏฐิธาตุของครูบาศรีวิชัย ตั้งแต่ไฟยังไม่มอดสนิท แม้แต่แผ่นดินตรงที่ถวายเพลิง ก็ยังมีผู้ขุดเอาไปสักการบูชาอัฏฐิธาตุของท่านที่เจ้าหน้าที่สามารถรวบรวมได้ได้ถูกแบ่งออกเป็น 7 ส่วน แบ่งไปบรรจุตามสถานที่ต่าง ๆ ทั่วแผ่นดินล้านนาดังนี้ 1. บรรจุที่ วัดจามเทวี จ.ลำพูน 2. บรรจุที่ วัดสวนดอก จ.เชียงใหม่ 3. บรรจุที่ วัดพระแก้วดอนเต้า จ.ลำปาง 4. […]

1 … 31 32 33 34 35 … 43