ร้อยเรื่องเมืองล้านนา

ภาพเงาสะท้อนน้ำของมหาปราสาทหินที่ได้ชื่อว่าเป็นหนึ่งในเจ็ดสิ่งมหัศจรรย์ของโลกในรอบพันปีปรากฏขมึงอยู่เบื้องหน้าในวันเวลาแห่งปลายฤดูฝน สะกดความสนใจคนจากทั่วทุกมุมโลกให้เพ่งพินิจถึงความอลังการขององค์ปราสาทนครวัด ซึ่งได้ชื่อว่าเป็น “โคตรปราสาท” ของกัมพูชา จนกระทั่งนักประวัติศาสตร์ชาวอังกฤษอาร์โนลด์ ทอยบี กล่าวว่า …see Angkor and die… (…อย่าเพิ่งด่วนตาย ถ้ายังไม่ได้ไปดูนครวัด…) มหาปราสาทยังโอฬารตระการฟ้า เหมือนเมื่อกว่า 1,000 ปีก่อนที่พระราชอาณาจักรขอมแห่งสุริยวรมันที่ 2 ยังเกริกไกร ขณะที่ใครต่อใครใฝ่ฝันจะได้มายลนครวัดสักครั้งหนึ่งในชีวิต ปราสาทนครวัดสร้างขึ้นโดยบรรพชนชาวเขมรตั้งแต่ครั้งยังเป็นอาณาจักรขอม ในสมัยพระเจ้ายโสวรมันที่ 1 (ครองราชย์ พ.ศ.1432) ต่อเนื่องถึงสมัยพระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 (พ.ศ.1545) จนถึงยุคพระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 (พ.ศ.1656) อาณาจักรขอมรุ่งเรืองถึงขีดสุดในสมัยพระ เจ้าชัยวรมันที่ 7 ราวพุทธศตวรรษที่ 18 ก่อนหน้าการก่อกำเนิดของอาณาจักรสุโขทัยหลังจากนั้นก็อ่อนแอลงจนในที่สุดก็ถึงกาลล่มสลาย ดินแดนกัมพูชาหรืออาณาจักรขอมโบราณนั้น ได้รับอิทธิพลทางศาสนาและวัฒนธรรมมาจากอินเดีย โดยเฉพาะความเชื่อตามคติในศาสนาพราหมณ์หรือฮินดู ซึ่งเข้ามามีอิทธิพลก่อนพุทธศาสนาเนิ่นนานนัก ศาสนานี้ยกย่องกษัตริย์เสมอดั่งเทพเจ้า เรียกว่า “ลัทธิเทวราชา” หมายความว่ากษัตริย์คือตัวแทนของเทพเจ้าที่อยู่บนโลกมนุษย์ ดังนั้นการสร้างเทวสถานหรือเทวาลัย จึงเป็นพระราชภารกิจของกษัตริย์ขอมทุกพระองค์ ที่จะต้องสร้างปราสาทหินเป็นเทวาสถานถวายแด่บรรพบุรุษหรือถวายแด่พระองค์เอง ปราสาทจึงเปรียบเสมือนศาสนสถานอันถือเป็นที่ประทับของเทพเจ้าบนโลกมนุษย์ มีการขุดคูน้ำ ชาวเขมรเรียกว่า “บาราย” อยู่ล้อมรอบ มีลวดลายสลักหินเป็นรูปพญานาคซึ่งเป็นสัญลักษณ์น้ำและความอุดมสมบูรณ์ […]

ห่างจากตัวจังหวัดแพร่ไปประมาณ 2 กม. ทางทิศตะวันออก ที่บ้านหมู่ที่ 6 ต.เหมืองหม้อ อ.เมืองแพร่ จะพบกับวัดที่มีความเก่าแก่ของบ้านเหมืองค่า และมีตำนานเล่าขานที่บันทึกไว้เป็นหลักฐานเกี่ยวกับอภินิหารของวัดเหมืองค่าจนเป็นที่เลื่อมใสของชาวบ้านทั่วไปวัดเหมืองค่าเดิมมีชื่อว่า “วัดสงัดดงเย็น”สร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้นประมาณ พ.ศ. 2180 วัดเหมืองค่ามีโบราณวัตถุและโบราณสถานที่สร้างความเคารพสักการะแก่ชาวบ้านสิ่งแรกคือ พระธาตุเหมืองค่าเป็นพระธาตุที่เก่าแก่ไม่ปรากฏหลักฐานว่าสร้างขึ้นตั้งแต่เมื่อใดชาวบ้านเหมืองค่าถือว่าพระธาตุนี้เป็นพระธาตุศักดิ์สิทธิ์ในยามวิกาลของวันพระ ชาวบ้านมักจะเห็นดวงแก้วสีเขียวออกจากพระธาตุแล้วลอยไปทางทิศตะวันตก เรื่องนี้นายจรัญ เหมาะดี อดีตผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 6 ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องจริงตนเคยเห็นอยู่เสมอตอนที่บวชเป็นพระจำพรรษาอยู่ที่วัดเหมืองค่าพระธาตุวัดเหมืองค่าได้รับการบูรณะเมื่อปี พ.ศ. 2534 แต่คงรูปลักษณ์แบบเก่าทุกประการ ขณะนี้ชาวบ้านและผู้มีจิตศรัทธาจากกรุงเทพมหานคร ประสงค์จะซ่อมแซมยอดพระธาตุใหม่เพื่อบรรจุทองคำที่ยอดพระธาตุ แต่ยังไม่ได้ดำเนินการเนื่องจากงบประมาณยังไม่เพียงพอพระอุโบสถวัดเหมืองค่า เป็นพระอุโบสถเก่าแก่ สร้างเมื่อ พ.ศ. 2180 กว้าง 2 วา 1 ศอก ยาว 3 วา 2 ศอก ชาวบ้านจึงเรียกว่า “โบสถ์น้อย”เพราะเป็นอุโบสถที่มีขนาดเล็ก มีผู้เล่าสืบต่อกันมาว่าท่านผู้สร้างโบสถ์น้อยได้ฝังของมีค่าและพระทองคำไว้ในพิธีฝังลูกนิมิตสันนิฐานจากหลักฐานที่ได้ขุดพบในปี พ.ศ. 2493 ซึ่ง นายเพ็ชร พงษ์มณี อดีตผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 5 (บ้านสะบู) ในสมัยนั้น พร้อมทั้งชาวบ้านได้แผ้วถางบริเวณรอบ ๆ […]