ร้อยเรื่องเมืองล้านนา

ในช่วงปลายรัชกาลที่ 5 การเปลี่ยนแปลงทางการปกครองและระบบภาษีของกรุงเทพฯ ได้ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อหัวเมืองล้านนา โดยเฉพาะนครเชียงใหม่ ซึ่งเป็นศูนย์กลางของดินแดนภาคเหนือมายาวนาน เมื่อระบบจัดเก็บภาษีใหม่เข้มงวดขึ้นและกระทบต่อชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน ความไม่พอใจของราษฎรและเจ้านายฝ่ายเหนือก็ค่อยๆ ก่อตัวขึ้น จนนำไปสู่การต่อต้านที่รู้จักกันในประวัติศาสตร์ว่า “กบฏพระยาปราบสงคราม” หรือ “กบฏชาวนาเชียงใหม่ พ.ศ. 2432” ปฏิรูปภาษีและแรงกดดันจากส่วนกลาง การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญเกิดขึ้นเมื่อพระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าโสณบัณฑิต ข้าหลวงพิเศษจากกรุงเทพฯ ได้ดำเนินนโยบายปฏิรูปการปกครองและภาษีในเขตหัวเมืองลาวเฉียง (ล้านนา) ซึ่งรวมถึงเชียงใหม่ ลำพูน และลำปาง ระบบเจ้าภาษีนายอากรที่เคยให้เอกชนรับสัมปทานเก็บภาษีถูกปรับเปลี่ยนให้เป็นการเก็บโดยเจ้าหน้าที่ของรัฐโดยตรง ทำให้เจ้านายพื้นเมืองสูญเสียผลประโยชน์ นอกจากนี้ยังมีการยกเลิกสิทธิพิเศษด้านภาษีที่ดินของเจ้านายฝ่ายเหนือ ทำให้พวกเขาได้รับผลกระทบโดยตรงนโยบายใหม่นี้ไม่เพียงสร้างความเดือดร้อนแก่ชนชั้นนำล้านนาเท่านั้น แต่ยังส่งผลร้ายต่อราษฎรทั่วไป โดยเฉพาะชาวนาและเกษตรกร ระบบภาษีพืชผลที่เคยเก็บจากผลผลิต ถูกเปลี่ยนเป็นการเก็บจากจำนวนต้นไม้ เช่น มะพร้าว หมาก และพลู ทำให้ประชาชนต้องจ่ายภาษีมากขึ้นโดยไม่คำนึงว่าต้นไม้จะออกผลหรือไม่ ส่งผลให้เจ้าภาษีนายอากรต้องเพิ่มความเข้มงวดในการเรียกเก็บ บางพื้นที่ถึงขั้นใช้มาตรการรุนแรง เช่น การจับกุม กักขัง และเฆี่ยนตีผู้ที่ไม่สามารถชำระภาษีได้ การลุกฮือของพระยาปราบสงครามภายใต้แรงกดดันจากมาตรการภาษีที่โหดร้าย พระยาปราบสงคราม (เดชะ) หรือที่ชาวบ้านเรียกขานว่า “พญาผาบ” อดีตแม่ทัพเมืองเชียงใหม่ ผู้เคยนำทัพต่อต้านกองกำลังไทยใหญ่ในรัฐฉาน ได้กลายเป็นผู้นำการต่อต้านรัฐบาลสยาม จุดเริ่มต้นของเหตุการณ์เกิดขึ้นเมื่อเจ้าภาษีนายอากรในแขวงจ๊อม (ปัจจุบันคือ ตำบลหนองจ๊อม อำเภอสันทราย […]

วัดเจดีย์เหลี่ยม หรือที่รู้จักกันในอีกชื่อว่า วัดกู่คำ เป็นหนึ่งในโบราณสถานที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ของเมืองเชียงใหม่ โดดเด่นด้วยเจดีย์ขนาดใหญ่ที่ยังคงสภาพสมบูรณ์และงดงาม แม้ว่ากาลเวลาจะล่วงเลยมากว่าหลายร้อยปี วัดแห่งนี้สร้างขึ้นในราวปี พ.ศ. 1831 ในสมัยที่พญามังรายทรงสถาปนาเมืองเวียงกุมกามขึ้นเป็นราชธานีแห่งอาณาจักรล้านนา โครงสร้างดั้งเดิมของวัดเจดีย์เหลี่ยมได้รับอิทธิพลจากศิลปะหริภุญชัย เช่นเดียวกับ เจดีย์กู่กุด วัดจามเทวี จังหวัดลำพูน ซึ่งเป็นต้นแบบของเจดีย์แบบสี่เหลี่ยมซ้อนชั้นตามคตินิยมของศิลปะยุคนั้น ต่อมาในช่วงปลายรัชกาลที่ 5 มีการบูรณะครั้งใหญ่โดย หลวงโยนการวิจิตร คหบดีชาวมอญสัญชาติพม่าที่เข้ามาทำการค้าในเชียงใหม่ ส่งผลให้ศิลปกรรมบางส่วนของวัดเปลี่ยนไปอย่างเห็นได้ชัด โดยเฉพาะลวดลายปูนปั้น การตกแต่งซุ้มจระนำ และพระพุทธรูปที่แสดงให้เห็นถึงอิทธิพลของศิลปะพม่าอย่างชัดเจน องค์เจดีย์ของวัดเจดีย์เหลี่ยมมีลักษณะเป็น เจดีย์ทรงปราสาทฐานสี่เหลี่ยมจัตุรัส ซ้อนลดหลั่นกัน 5 ชั้น แต่ละด้านของเจดีย์มีซุ้มจระนำประดิษฐานพระพุทธรูป รวมทั้งหมด 60 องค์ ล้อมรอบด้วยลานประทักษิณและกำแพงแก้วที่มีทางเข้าหลักอยู่ทางทิศตะวันออกและทิศใต้ ความพิเศษของเจดีย์นี้คือแต่ละทิศจะประดิษฐานพระพุทธรูปในปางที่แตกต่างกัน เช่น ปางสมาธิ ปางมารวิชัย และปางประทับนั่งห้อยพระบาท ส่วนมุมของเจดีย์ประดับด้วยสิงห์ปูนปั้น สะท้อนให้เห็นถึงอิทธิพลของศิลปะล้านนาและพม่าที่ผสมผสานกันอย่างลงตัว ในปี พ.ศ. 2539 – 2540 กรมศิลปากรได้ดำเนินการบูรณะและขุดค้นทางโบราณคดีบริเวณฐานเจดีย์ ทำให้ค้นพบหลักฐานทางประวัติศาสตร์มากมาย ไม่ว่าจะเป็นหม้อบรรจุกระดูก ภาชนะดินเผาจากแหล่งเตาต่างๆ ในประเทศไทย เครื่องถ้วยจีนที่มีลวดลายเขียนสี รวมถึงเศษจารึกหินทรายที่เป็นหนึ่งในตัวอย่างของอักษรไทยยุคแรกในล้านนา ซึ่งคาดว่ามีอายุราวพ.ศ. […]

วัดผาลาด เป็นอีกหนึ่งสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญของเชียงใหม่ที่น่าสนใจและมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์อย่างมาก วัดนี้มีการสร้างขึ้นบนเส้นทางที่มีประวัติศาสตร์ร่วมกับพระธาตุดอยสุเทพ ซึ่งเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ที่สำคัญของเชียงใหม่ โดยคำว่า “ผาลาด” มาจากคำว่า “ผะเลิด” ที่สะท้อนถึงความยากลำบากของการเดินทางขึ้นเขาในอดีต ซึ่งทั้งคนและช้างจะลื่นล้มเมื่อเดินขึ้นมา จากตำนานและพงศาวดารที่เล่าถึงการอัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุจากเมืองสุโขทัยและนำไปประดิษฐานที่ดอยสุเทพ วัดผาลาดจึงมีความสำคัญในฐานะที่เป็นหนึ่งในจุดที่ช้างบรรทุกพระบรมสารีริกธาตุหยุดพักในระหว่างทาง นี่จึงทำให้วัดผาลาดมีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์ของเมืองเชียงใหม่และศาสนาพุทธในภาคเหนือของประเทศไทย สำหรับอาคารเสนาสนะที่สำคัญในวัดผาลาดนั้น ได้แก่ เจดีย์ที่มีศิลปะสถาปัตยกรรมแบบพม่า ซึ่งสร้างขึ้นในสมัยครูบาศรีวิชัย นอกจากนี้ยังมีวิหารและฐานโบราณสถานที่ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของเจดีย์ ซึ่งถือว่าเป็นโบราณสถานที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งในวัดนี้ ในส่วนของปูชนียวัตถุที่สำคัญภายในวัด คือ พระพุทธรูปที่มีสไตล์การสร้างแบบพม่า รวมถึงบ่อน้ำที่มีการสร้างทับซ้อนกันหลายยุคหลายสมัย ซึ่งบ่อน้ำเหล่านี้เป็นสถานที่ที่ให้ความรู้สึกสงบและผ่อนคลายสำหรับผู้ที่มาสักการะ การเดินทางไปวัดผาลาดนั้นเป็นอีกประสบการณ์หนึ่งที่น่าประทับใจ โดยเฉพาะการเดินตามเส้นทางศึกษาธรรมชาติจากสถานีวิทยุโทรทัศน์ช่อง 7 ซึ่งระยะทางประมาณ 2 กิโลเมตรและสามารถเดินไปถึงวัดพระธาตุดอยสุเทพด้วยเส้นทางนี้ นอกจากนี้เส้นทางดังกล่าวยังเป็นทางโบราณที่ใช้ในสมัยพระเจ้ากือนา ซึ่งทำให้เส้นทางนี้เต็มไปด้วยความงดงามของธรรมชาติและโบราณสถานสำคัญตลอดเส้นทาง รูปภาพและแหล่งข้อมูล หอจดหมายเหตุแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าฯ เชียงใหม่ https://www.finearts.go.th/chiangmaiarchives/view/50500-%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%9C%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%94

พญามังราย ปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์มังราย ทรงเริ่มต้นการรวมแคว้นต่างๆ ที่กระจัดกระจายอยู่ในภูมิภาคภาคเหนือให้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน ด้วยความมุ่งมั่นที่จะสร้างอาณาจักรที่แข็งแกร่ง โดยในระยะแรก พญามังรายทรงรวมแคว้นโยนก (เมืองน่าน) ที่ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของประเทศไทย ก่อนที่จะขยายอำนาจไปยังหัวเมืองอื่น ๆ เพื่อรวมกันเป็นอาณาจักรใหญ่ ซึ่งการขยายอำนาจในช่วงแรกมีเป้าหมายที่แคว้นหริภุญไชย ซึ่งเป็นเมืองที่มีความเจริญรุ่งเรืองและมีอำนาจอยู่ในดินแดนแถบนี้ หลังจากพญามังรายยึดเมืองหริภุญไชยได้สำเร็จ ก็ได้ผนวกเมืองหริภุญไชยเข้าเป็นส่วนหนึ่งของแคว้นโยนก ทำให้ดินแดนของพระองค์ขยายออกไปกว้างขึ้น ในช่วงต่อมา พญามังรายได้ขยายอำนาจไปยังเมืองเขลางค์นคร (เมืองลำพูน) และเมืองต่าง ๆ จนทำให้พระองค์ครอบครองพื้นที่ส่วนใหญ่ของภาคเหนือ รวมถึงได้ก่อตั้งอาณาจักรล้านนาขึ้น ซึ่งเป็นอาณาจักรที่มีอิทธิพลและความเจริญรุ่งเรืองในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในยุคนั้น นอกจากนี้ ยังทรงทำสัญญากับพญางำเมืองและพ่อขุนรามคำแหงใน พ.ศ. 1830 เพื่อสร้างความสัมพันธ์และความมั่นคงในการขยายอำนาจของอาณาจักรล้านนา โดยมีข้อกำหนดว่าในการขยายอำนาจไปยังแม่น้ำปิง จะไม่ถูกขัดขวางจากทั้งพญางำเมืองและพ่อขุนรามคำแหง หลังจากการยึดเมืองหริภุญไชย พญามังรายได้ครอบครองแคว้นดังกล่าวระยะหนึ่ง ก่อนที่จะย้ายเมืองหลวงจากเวียงกุมกามไปยังเมืองใหม่ เพื่อเป็นที่ตั้งของเมืองหลวงถาวรของอาณาจักรล้านนา เนื่องจากเวียงกุมกามเป็นพื้นที่ลุ่มต่ำ ซึ่งมีปัญหาน้ำท่วมในช่วงฤดูน้ำหลาก ทำให้พญามังรายต้องค้นหาพื้นที่ใหม่ที่มีชัยภูมิที่เหมาะสมสำหรับการสร้างเมืองหลวงแห่งใหม่ และในที่สุด พญามังรายก็พบพื้นที่ที่เหมาะสมที่ตั้งอยู่บริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำปิง ซึ่งอยู่ตอนเหนือของเวียงกุมกาม ใกล้เชิงดอยสุเทพ พื้นที่นี้มีทิวทัศน์สวยงามและมีความเหมาะสมในการเป็นศูนย์กลางของอาณาจักรล้านนา พญามังรายจึงทรงให้สร้างเมืองใหม่ที่มีชัยภูมิที่ดีกว่า และได้เชิญพญางำเมืองและพ่อขุนรามคำแหงมาร่วมพิจารณาในการสร้างเมืองหลวงใหม่แห่งนี้ เมืองใหม่นี้ได้รับการตั้งชื่อว่า “นพบุรีศรีนครพิงค์เชียงใหม่” ซึ่งหมายถึง “เมืองหลวงแห่งพระนครที่สวยงามบนดอยสุเทพ” โดยมีการคำนวณฤกษ์ยามตามปีสุริยคติ เพื่อให้การสร้างเมืองมีความเป็นมงคล โดยเมืองเชียงใหม่ได้ถือกำเนิดขึ้นในวันที่ 12 เมษายน […]

พระพุทธสิหิงค์เป็นหนึ่งในพระพุทธรูปที่มีความสำคัญที่สุดของไทย ทั้งในแง่ของศิลปะและความศรัทธา ว่ากันว่าพระพุทธรูปองค์นี้ถูกสร้างขึ้นในลังกาเมื่อราวพุทธศักราช 700 ก่อนจะถูกอัญเชิญมายังแผ่นดินไทยในสมัยพ่อขุนรามคำแหงมหาราช ปัจจุบัน พระพุทธสิหิงค์ประดิษฐานอยู่ในสามสถานที่หลัก ได้แก่ พระที่นั่งพุทไธสวรรค์ (กรุงเทพฯ), หอพระสิหิงค์ (นครศรีธรรมราช) และ วัดพระสิงห์ (เชียงใหม่) อย่างไรก็ตาม นักวิชาการและนักประวัติศาสตร์ยังคงมีข้อถกเถียงกันว่า พระพุทธสิหิงค์องค์ใดกันแน่ที่เป็นองค์ดั้งเดิมจากลังกา ข้อมูลทางประวัติศาสตร์ที่รวบรวมโดยหลวงวิจิตรวาทการและผู้เชี่ยวชาญหลายท่านระบุว่าพระพุทธสิหิงค์องค์ที่ประดิษฐานอยู่ในพระที่นั่งพุทไธสวรรค์อาจเป็นองค์ที่มีต้นกำเนิดจากลังกามากที่สุด หนึ่งในสถานที่สำคัญที่ประดิษฐานพระพุทธสิหิงค์คือ วัดพระสิงห์ จังหวัดเชียงใหม่ วัดแห่งนี้สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 1888 โดยพญาผายู เดิมมีชื่อว่า วัดลีเชียงพระ เนื่องจากตั้งอยู่ใกล้ตลาดกลางเมือง ก่อนจะได้รับการเปลี่ยนชื่อเป็นวัดพระสิงห์ในภายหลัง เมื่อพญาแสนเมืองมาอัญเชิญพระพุทธสิหิงค์มาประดิษฐานที่นี่ นับแต่นั้นมา วัดพระสิงห์ได้กลายเป็นศูนย์กลางของพุทธศาสนาในล้านนา และพระพุทธสิหิงค์ก็กลายเป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองของเชียงใหม่ ศิลปะและตำนานของพระพุทธสิหิงค์แม้ว่าตำนานจะกล่าวว่าพระพุทธสิหิงค์ถูกสร้างขึ้นในลังกา แต่จากหลักฐานทางศิลปะ พบว่าพระพุทธสิหิงค์ที่วัดพระสิงห์มีลักษณะเป็น พระพุทธรูปสิงห์ 1 ซึ่งเป็นศิลปะแบบล้านนาในพุทธศตวรรษที่ 20 นักวิชาการบางกลุ่มเชื่อว่าคำว่า “พระสิหิงค์” หรือ “พระสิงห์” อาจเกี่ยวข้องกับคำในภาษามอญ “สฮิง–สเฮย” ซึ่งแปลว่า “อันเป็นที่น่าอภิรมย์ใจ” เนื่องจากพระพุทธสิหิงค์เป็นที่เคารพศรัทธา จึงมีการสร้างพระพุทธรูปจำลองขึ้นในล้านนา และต่อมาแนวคิดนี้ได้แพร่ไปยังอยุธยา ทำให้มีการสร้างพระพุทธสิหิงค์ในศิลปะแบบอยุธยาด้วย การเปลี่ยนแปลงและการรักษาองค์พระพุทธสิหิงค์ในอดีต พระพุทธสิหิงค์เคยประดิษฐานอยู่ภายใน […]

หลังจากมิชชันนารีจากคณะอเมริกันเพรสไบทีเรียนได้เริ่มเผยแพร่คริสต์ศาสนาในสยาม พวกเขาได้ขยายงานมายังหัวเมืองล้านนา โดยเฉพาะในเมืองเชียงใหม่ ซึ่งศาสนาจารย์แดเนียล แมคกิลวารี (Rev. Daniel Mc Gilvary) ได้แสดงความประสงค์ขออนุญาตพระเจ้ากาวิโลรสสุริยวงษ์ เพื่อเข้ามาทำงานเผยแพร่คริสต์ศาสนาและตั้งมิชชันนารีในเชียงใหม่ พระเจ้ากาวิโลรสสุริยวงษ์เห็นว่าโครงการนี้จะเป็นประโยชน์แก่ท้องถิ่น จึงทรงอนุมัติให้ดำเนินการได้ โดยมุ่งหวังในการเผยแพร่ศาสนา การจัดตั้งโรงเรียน และการรักษาผู้ป่วยในพื้นที่ ในปี พ.ศ. 2410 ศาสนาจารย์แมคกิลวารีและภรรยาของเขา นางโซเฟีย แมคกิลวารี ได้เดินทางมาถึงเชียงใหม่และพักอาศัยในศาลาย่าแสงคำซึ่งตั้งอยู่บนเส้นทางหลักของชุมชนจากที่นี่พวกเขาสามารถเผยแพร่คริสต์ศาสนาให้กับชาวบ้านและเริ่มให้คำปรึกษาและรักษาผู้ป่วยได้ อย่างไรก็ตามในช่วงแรกพวกเขาประสบปัญหาด้านการรักษาผู้ป่วยที่ท้องถิ่นไม่สามารถรักษาได้ จึงมีความจำเป็นต้องขอให้แพทย์เข้ามารับผิดชอบงานนี้ ในปี พ.ศ. 2425 คณะมิชชันนารีจากสหรัฐอเมริกาได้ส่งนายแพทย์ชาร์ล วรูแมน เข้ามาเป็นแพทย์มิชชันนารีคนแรกในเชียงใหม่ ทำให้การแพทย์ตะวันตกเริ่มเป็นที่รู้จักและมีความสำคัญในหมู่ชาวล้านนา นอกจากนี้ยังมีแพทย์คนอื่น ๆ ที่เข้ามาช่วยพัฒนาโรงพยาบาลต่อมา เช่น นายแพทย์แมเรียน เอ ชีค และนายแพทย์เอ.เอ็ม.แครี่ ในช่วงเวลานั้น การแพทย์ตะวันตกเริ่มมีบทบาทในเชียงใหม่ผ่านการขายยาสามัญราคาถูกและการให้บริการการรักษาแบบกึ่งการกุศล ในปี พ.ศ. 2431 โรงพยาบาลอเมริกันมิชชั่นได้เปิดให้บริการรักษาผู้ป่วยและผ่าตัดและเป็นโรงพยาบาลแห่งที่ 2 ในสยามและโรงพยาบาลแรกในภาคเหนือ ต่อมาในปี พ.ศ. 2433 เมื่อ นายแพทย์เจมส์ ดับบลิว แมคเคน […]

พระเจ้าเก้าตื้อ เป็นพระพุทธรูปสำริดที่มีความสำคัญและโดดเด่นในประวัติศาสตร์ศิลปะของล้านนา โดยเฉพาะในแง่ของขนาดและสภาพที่สมบูรณ์ พระพุทธรูปนี้ถือเป็นหนึ่งในงานศิลปะที่ใหญ่ที่สุดในประเภทเดียวกัน โดยมีขนาดหน้าตักกว้างถึง 2.90 เมตร และสูงถึง 3.87 เมตร คำว่า “เก้าตื้อ” ในที่นี้หมายถึงพระพุทธรูปที่มีขนาดใหญ่มากและมีน้ำหนักถึง 9 ตื้อ ซึ่งเป็นหน่วยวัดที่ใช้ในท้องถิ่นล้านนา เพื่อบ่งบอกถึงขนาดที่มหึมาและน้ำหนักที่มาก ลักษณะทางศิลปะของพระเจ้าเก้าตื้อสะท้อนถึงความผสมผสานระหว่างศิลปะเชียงแสนสิงห์สองและศิลปะสุโขทัย โดยในยุคนี้ศิลปะเชียงแสนได้รับอิทธิพลจากศิลปะสุโขทัยอย่างชัดเจน ซึ่งสามารถเห็นได้จากลักษณะของพระพักตร์ที่มีรูปทรงไข่ ขมวดพระเกศาเล็ก พระรัศมีที่เป็นเปลว และการประทับนั่งในท่าขัดสมาธิราบ อีกทั้งพระอังสาก็มีขนาดใหญ่และบั้นพระองค์ที่เล็ก ซึ่งเป็นลักษณะเด่นของศิลปะล้านนาในช่วงกลางพุทธศตวรรษที่ 21 ส่วนพระสังฆาฏิของพระพุทธรูปก็มีลักษณะที่ยาวจรดพระนาภี ซึ่งถือเป็นเอกลักษณ์สำคัญของศิลปะยุคนั้น อย่างไรก็ตาม พระเจ้าเก้าตื้อไม่เพียงแค่แสดงออกถึงศิลปะล้านนาเท่านั้น แต่ยังมีอิทธิพลจากศิลปะอยุธยาเข้ามาผสมผสานอย่างชัดเจน โดยเฉพาะในส่วนของชายสังฆาฏิที่มีขนาดแผ่นใหญ่ ซึ่งถือเป็นลักษณะที่แตกต่างจากพระพุทธรูปในศิลปะล้านนาแบบดั้งเดิม การทำชายสังฆาฏิให้มีขนาดใหญ่และแผ่นยาวนี้เป็นลักษณะของการนำเอาศิลปะอยุธยามาผสมผสานกับศิลปะล้านนา สะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงทางศิลปะและวัฒนธรรมที่เกิดขึ้นในช่วงเวลานั้น พระเจ้าเก้าตื้อจึงไม่เพียงแค่เป็นพระพุทธรูปที่สวยงามและมีความสำคัญในเชิงศิลปะเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ที่สะท้อนถึงความสัมพันธ์ระหว่างศิลปะและศาสนาในภูมิภาคล้านนาอีกด้วย มันเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการเผยแพร่ศาสนาพุทธ และยังสะท้อนถึงความเจริญรุ่งเรืองในสมัยเชียงแสน โดยเฉพาะการแสดงถึงความเคารพและศรัทธาต่อพระพุทธเจ้า แหล่งข้อมูลพิพิธภัณฑ์สถานเชียงใหม่ https://www.finearts.go.th/chiangmaimuseum/view/37693