ร้อยเรื่องเมืองล้านนา

“…การบูชาเสาอินทขีล เปรียบเสมือนการบูชาร่างกายมนุษย์ เมืองเชียงใหม่ถ้าเทียบไปแล้ว ก็เปรียบเหมือน มนุษย์คนหนึ่ง…” – คุณแทนคุณ ภาณุเดช อาภิชัย – ดินแดนล้านนา เป็นดินแดนที่เต็มไปด้วยคติความเชื่อ เป็นความเชื่อที่สามารถผสมผสานร่วมกับวิถีชีวิตดั้งเดิมได้อย่างลงตัว ดินแดนที่ร่วมกันสร้างโลกทัศน์ให้มีรูปแบบเฉพาะของตนเอง ด้วยคติความเชื่อ การตั้งมั่นที่เปี่ยมไปด้วยแรงศรัทธาอันแรงกล้า ทำให้ล้านนามีประเพณีสำคัญตลอด 12 เดือน หนึ่งในนั้น ก็คือ ประเพณีใส่ขันดอก บูชาเสาอินทขีล ที่จะมีการจัดขึ้นในราว ๆ เดือนมิถุนายนของทุกปี เพื่อให้ประชาชนได้มาสักการะบูชาเสาอินทขีลที่อยู่คู่บ้าน คู่เมือง มาอย่างยาวนานกว่าหลายศตวรรษ เสาหลักเมืองเก่าแก่ที่หลอมรวมความศรัทธาของผู้คนหลายยุคหลายสมัยเข้าไว้ด้วยกัน และร่วมสรงน้ำพระเจ้าฝนแสนห่า เสริมสิริมงคลให้กับตนเองตามคติความเชื่อ ที่ยึดถือมาตั้งแต่โบราณกาล สมดั่งการเป็นศูนย์กลางของมหานคร ที่ซ่อนไว้ซึ่งหมุดหมายที่เต็มไปด้วยจิตวิญญาณของชาวล้านนา ตำนานแห่งศรัทธา…การบูชาเสาอินทขีล ประเพณีเข้าอินทขีล หรือประเพณีใส่ขันดอก เป็นการบูชาเสาหลักเมือง ที่เป็นดั่งสิ่งศักดิ์สิทธิ์ของชาวเชียงใหม่ ซึ่งมีหลักความเชื่อว่า เป็นเสาหลักที่สร้างความมั่นคง การอยู่ดีมีสุขให้คนเชียงใหม่ ดลบันดาลความอุดมสมบูรณ์ และปกปักษ์รักษาบ้านเมืองให้สงบร่มเย็น เสาอินทขีล คือสัญลักษณ์ของการเปลี่ยนผ่านจากพิธีกรรมในอดีตสู่ความหอมหวนของมวลบุปผชาติในปัจจุบัน โดยรากเหง้าของเสาหลักเมืองนี้ มีจุดเริ่มต้นจากชนชาติเก่าแก่ ตามคำบอกเล่าของคุณแทนคุณ ภาณุเดช อาภิชัย ได้มีการให้ข้อมูลถึงแหล่งที่มาเสาอินทขีล ว่า “เสาอินทขีลนี้ […]

“…รากเหง้าที่มันดีงาม ผมคิดว่ามนุษย์ไม่ทิ้งนะ เพียงแต่อาจจะเปลี่ยนรูปแบบกันเล็กน้อย วัยก็เปลี่ยนไปเป็นรุ่น ๆ เด็กพวกนี้ถ้าอายุเยอะขึ้นมา เขาก็จะหวนนึกถึงสิ่งที่ดีงาม เขาก็จะกลับมาเหมือนเดิม…” – คุณ สนั่น ธรรมธิ – เทศกาลแห่งความชุ่มฉ่ำที่คนทั้งโลกรอคอย ภาพของการสาดน้ำ รอยยิ้ม เสียงหัวเราะ ที่มอบให้กัน คือสัญลักษณ์ที่บ่งบอกถึงการเริ่มต้นศักราชใหม่ ท่ามกลางความสนุกสนาน ภายใต้ม่านน้ำเหล่านี้ เราจะพบกับรากฐานของวัฒนธรรมที่ซ่อนอยู่ โดยเฉพาะดินแดนล้านนาแห่งนี้ ที่ไม่ได้มีแค่คำว่า สงกรานต์ แต่มีสิ่งที่เรียกว่า ประเพณีปีใหม่เมือง ที่เพิ่มความพิเศษ ไม่เหมือนใคร ซ่อนไว้ซึ่งคติความเชื่อ และวิถีชีวิตดั้งเดิมของชาวล้านนา ที่สืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน รวมไปถึงกุศโลบายของบรรพชน ที่เลือกใช้น้ำในช่วงเวลาที่ร้อน และแล้งที่สุดของปี ไม่ใช่เพียงเพื่อแค่ดับความร้อน แต่คือสัญลักษณ์ของการชำระล้างจิตวิญญาณ “…น้ำมีคุณสมบัติในการชำระล้าง สิ่งที่มันไม่เข้าท่า เคยล่วงล้ำก้ำเกินกัน เคยทะเลาะกัน เคยไม่สบายใจ น้ำนี่แหละ สามารถเห็นเป็นรูปธรรมได้ว่าชำระล้างได้…” – คุณ สนั่น ธรรมธิ – ประเพณีที่ชูมนต์เสน่ห์แห่งความเป็นเมืองเก่า ดึงดูดเหล่านักท่องเที่ยวให้เข้ามาเยือน มาสัมผัสช่วงเวลาแห่งความงดงาม และเป็นศูนย์รวมกิจกรรมของวิถีชีวิต วัฒนธรรม และประเพณีของคนในภาคเหนือ […]

“…ดอยอินทนนท์คือดอยแม่ เป็นป่าแม่สูงสุด เราได้อยู่ที่นั่น เหมือนดูแลทุกอย่าง ให้ชีวิตในละแวกนั้นอยู่ได้ เพราะฉะนั้นการรักอินทนนท์ ไม่ใช่รักแค่ชื่อ แต่ต้องรักด้วยใจ เหมือนชีวิตเรา ชีวิตหนึ่ง …” – คุณ สุรสิทธิ์ ดลใจไพรวัลย์ – ภูมิประเทศของภาคเหนือ ถูกโอบล้อมด้วยภูเขาสูง ภูเขาเหล่านี้ไม่ใช่เพียงแค่ความงดงามทางธรรมชาติ แต่ได้สะท้อนถึงคติความเชื่อดั้งเดิมของชาวล้านนา ว่า ภูเขานั้นเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ และมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อบ้านเมือง เป็นเหมือนดั่งเส้นเลือดใหญ่ที่คอยหล่อเลี้ยงสรรพชีวิตเบื้องล่าง “…ทุก ๆ เมืองให้ความสำคัญกับภูเขาสูง คือเป็นแหล่งน้ำของเมือง เพื่อหล่อเลี้ยงการเกษตร ฉะนั้นภูเขามันจึงศักดิ์สิทธิ์ …” – อาจารย์ ดร. สราวุธ รูปิน – สูงสุดแห่งแดนสยาม “ดอยอินทนนท์” ดอยอินทนนท์ เป็นยอดเขาสูงที่สุดในประเทศไทย มีอายุมาก อยู่คู่เชียงใหม่มาอย่างยาวนานนับหลายร้อยปี เป็นดอยหิน เฉกเช่นเดียวกับดอยสุเทพ ดอยปุย โอบล้อมด้วยธรรมชาติที่สวยงาม นอกจากจะเป็นดอยสำคัญของเชียงใหม่แล้ว ยังถือเป็นพื้นที่ที่ทรงคุณค่าด้านประวัติศาสตร์ มีเรื่องราวผูกพันกับเจ้านายฝ่ายเหนือ  เป็นสถานที่เก็บพระอัฐิส่วนหนึ่งของพระเจ้าอินทวิชยานนท์ ผู้รัก และทรงห่วงใยพื้นที่ป่าของภาคเหนือมาโดยตลอด ถือเป็นอนุสรณ์สถานแด่เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ แม้แต่ชื่อดอยอินทนนท์ […]

“…ดูในป้ายที่ขึ้นกลางตลาด Chiang Mai Living Heritage เราคือตำนานที่ยังมีชีวิตอยู่ แล้วก็จะยังมีต่อไปด้วย…” – คุณ เจษฎา มีผล – ตลาด หรือที่คนล้านนาเรียกกันว่า กาด ไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่ สำหรับแลกเปลี่ยน หรือซื้อขายสินค้าเพียงเท่านั้น แต่คือสัญลักษณ์สำคัญในทางวัฒนธรรมที่สะท้อนถึงวิถีชีวิตดั้งเดิม และจิตวิญญาณของผู้คนในพื้นที่นั้น “กาดหลวง” ก็เช่นเดียวกัน เป็นย่านการค้าเก่าแก่ที่อยู่คู่เมืองเชียงใหม่มานานกว่า 100 ปี  กาดหลวง เป็นย่านการค้า ที่สะท้อนให้เห็นถึงเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ของเชียงใหม่ จุดเริ่มต้นของความเจริญทางการค้าขาย การเข้ามาของคนต่างถิ่น และยังสะท้อนไปถึงวัฒนธรรมล้านนา ผ่านสินค้าพื้นเมือง การแต่งกาย อาหารการกิน และวิถีชีวิต ตั้งแต่ในอดีตจนถึงปัจจุบัน ที่ยังคงแผ่กลิ่นอายความเป็นเมืองเก่า ไม่จางหาย แม้กาลเวลาจะแปรผันไปนานนับร้อยปี ย้อนรอยอารยธรรม…กาดหลวง กาดตำนานคู่เมืองเชียงใหม่ กาดหลวง หรือที่เรียกกันอีกชื่อว่า ตลาดวโรรส ก่อตั้งขึ้นในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 จากจุดเริ่มต้น ที่มีการค้าขายริมแม่น้ำปิง แม่น้ำสายสำคัญของเชียงใหม่ ซึ่งช่วงนั้นเป็นช่วงที่เชียงใหม่มีการค้าทางเรือระหว่างเชียงใหม่ กรุงเทพฯ เป็นจำนวนมาก มีเรือสินค้าเข้ามาจอดรับ-ส่งสินค้าอย่างไม่ขาดสาย มีการเติบโตที่มากขึ้น ได้นำพาความเจริญ […]

“…พระธาตุประจำปีเกิด มีความเป็นมาอย่างไร ทุกวันนี้ไม่ค่อยมีใครรู้ …” – ศาตราจารย์เกียรติคุณ สุรพล ดำริห์กุล – ดินแดนแห่งศรัทธา…ความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา ดินแดนล้านนา เป็นดินแดนที่มีคติความเชื่อมากมาย ซึ่งหลักความเชื่อต่าง ๆ นั้น มักจะสอดคล้องกับวิถีชีวิต และลักษณะของบ้านเมือง ในส่วนของภาคเหนือเอง ภูมิศาสตร์จะเป็นหุบเขา มีดอย มีภูเขาจำนวนมาก ซึ่งสิ่งนี้ไม่ใช่เป็นเพียงแค่ธรรมชาติ หรือเป็นแหล่งที่อยู่อาศัย แต่ชาวล้านนาได้ยกเหล่าดอยต่าง ๆ ให้เป็นดอยศักดิ์สิทธิ์ เป็นหลักบ้านหลักเมือง คอยปกป้องชุมชนที่อยู่บริเวณที่ราบลุ่ม ไม่ว่าจะเป็นดอยสุเทพ ดอยคำ ดอยหลวงเชียงดาว ดอยตุง ดอยเหล่านี้ล้วนเป็นศูนย์รวมจิตวิญญาณ และความศรัทธาของชาวล้านนา  ในเวลาต่อมา ที่ดินแดนแห่งนี้ได้เปิดรับพระพุทธศาสนาเข้ามา เกิดการหลอมรวมระหว่างความเชื่อเรื่องของการไหว้ผี ผีปู่ย่า การเคารพบรรพบุรุษ เข้ากับหลักพระพุทธศาสนา เป็นการผสมผสานกันอย่างลงตัว ยิ่งในยุคที่พระเจ้ากาวิละขึ้นครองเชียงใหม่ พระพุทธศาสนาได้รับการฟื้นฟูให้รุ่งเรือง ทำให้เกิดการนับถือพุทธศาสนาอย่างแน่นแฟ้น และเป็นหลักยึดมั่นที่อยู่คู่กับชาวล้านนามาอย่างยาวนาน “…ภูเขาสูง ดอยสุเทพ เป็นความสำคัญ ของรากฐานทางวัฒนธรรมเชียงใหม่ พอพระพุทธศาสนาเข้ามา เราจึงเอาพระบรมสารีริกธาตุ มาบวกกันในบริเวณดอยสุเทพ บวกกันแล้ว เราก็ไหว้ผีบรรพบุรุษ และไหว้พระบรมสารีริกธาตุเข้าร่วมกัน […]

“…ผมว่าเครื่องแต่งกายล้านนาเรา โดดเด่นที่สุด และเป็น Soft Power ของเรามานานแล้ว …”   – คุณ วสิน อุ่นจะนำ- ภูมิปัญญาล้ำค่าที่สะท้อนผ่าน…เครื่องแต่งกายล้านนา ดินแดนล้านนา อาณาจักรแห่งขุนเขา ที่ได้โอบล้อมกลุ่มชาติพันธุ์ที่หลากหลายเอาไว้อย่างกลมกลืน การตั้งถิ่นฐานที่กระจายตัวอยู่ตามหุบเขาต่าง ๆ ได้บ่มเพาะให้แต่ละชุมชนนั้นสร้างสรรค์อัตลักษณ์เฉพาะตัวออกมา แต่ละชุมชนก็จะมีความโดดเด่นที่แตกต่างกันไปอย่างอิสระ หนึ่งในสิ่งที่เห็นได้ชัด คือการสะท้อนอัตลักษณ์ผ่านสีสัน และลวดลายของผืนผ้าทอ เครื่องแต่งกาย เครื่องนุ่งห่ม ในแง่ของผ้าทอในแต่ละท้องถิ่น อาจมีลวดลายที่แตกต่างกัน แต่ในแง่่การใช้งานจะมีความคล้ายคลึงกันอยู่ในส่วนของรูปแบบ และประเพณีนิยม อย่างของล้านนา ผู้หญิงมักนิยมเกล้ามวยสูง ประมาณกลางศีรษะ อาจจะมีการปักปิ่น หรือเสียบดอกไม้ประดับ ในส่วนของการแต่งกาย ในอดีตการเปลือยอก ถือเป็นเรื่องปกติ หรืออาจจะมีผ้าพันรอบอก ปล่อยชายผ้าไว้ด้านหน้า หรือ ทิ้งชายผ้าไปด้านหลัง ห่มเฉียงแบบสไบเรียกว่าสะหว้ายแหล้ง ส่วนล่างจะมีการนุ่งผ้าซิ่นลายขวาง ยาวถึงเท้า ซึ่งอัตลักษณ์อย่างหนึ่งของล้านนา คุณวสิน อุ่นจะนำ ได้บอกถึงอัตลักษณ์นี้ว่า ผ้าล้านนา เป็นผ้าที่ต้องปะติดปะต่อเป็นชิ้น เป็นผ้าที่มีหัวซิ่น ตัวซิ่น ตีนซิ่น นำผ้าหลายส่วนมาต่อกัน เนื่องจากข้อจำกัดทางเทคนิค และเครื่องมือ […]

“…เป็นรูปแบบสถาปัตยกรรมที่สวยมาก และไม่มีที่ไหนทำ มีแค่ที่นี่ ที่เชียงใหม่…” – ผศ.ดร.วรสิทธิ์ ตันตินิพันธุ์กุล – นครเชียงใหม่…เมืองที่โดดเด่นด้วยงานสถาปัตยกรรม นครเชียงใหม่ ที่เป็นดั่งศูนย์กลางของอาณาจักรล้านนา ความวิจิตรตระการตาทั้งหมดของเมืองนี้ ถูกวางรากฐานบนความอัจฉริยะ การวางผังเมืองที่เป็นอัตลักษณ์โดดเด่น คือ ผังเมืองแบบสี่เหลี่ยมจัตุรัส ผศ.ดร.วรสิทธิ์ ตันตินิพันธุ์กุล ได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับผังเมืองเชียงใหม่ ว่า “…เมืองเชียงใหม่ เป็นเมืองที่มีลักษณะโดดเด่นมาก ๆ เมื่อเทียบกับเมืองอื่นในประเทศไทย เนื่องจากว่าเมืองเชียงใหม่ มีผังเมืองเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัส อาจจะไม่สมบูรณ์ 100% แต่เกือบเต็ม…” ซึ่งการก่อสร้างเมืองในรูปแบบนี้ ไม่ได้เพื่อความสวยงาม หรือสะท้อนถึงอัตลักษณ์ด้านสถาปัตยกรรมเพียงอย่างเดียว แต่ยังซุกซ่อนคติความเชื่อ และฮวงจุ้ยในการปกป้องเมืองเอาไว้ด้วย  วัดปราสาท…เพชรน้ำงามด้านสถาปัตยกรรมล้านนา ภายใต้ผังเมืองสี่เหลี่ยม ยังโอบล้อมศาสนสถานเก่าแก่ไว้มากมาย ซึ่งแต่ละที่นั้น เป็นเหมือนดั่งพิพิธภัณฑ์ ที่เก็บอัตลักษณ์ล้านนาไว้ แม้กาลเวลาจะแปรผันไปนานนับร้อยปี หนึ่งในอัตลักษณ์โดดเด่น คือ ด้านสถาปัตยกรรมล้านนา วัดปราสาท คือ ศาสนสถานที่โดดเด่นอย่างมากในเรื่องนี้ รูปแบบภายนอกวัด ในส่วนของวิหาร จะเป็นวิหารต่อซุ้มจระนำ ด้านหลังมีพระเจดีย์ แล้วมีอุโมงค์เชื่อมพระเจดีย์กับวิหารเข้าด้วยกัน ในส่วนของเสา รอบวิหาร นอกจากจะมีความงดงามของสถาปัตยกรรมล้านนาแล้ว […]

“…ความพิเศษของที่นี่ คือ เป็นศาสนสถานในรูปแบบถ้ำหรืออุโมงค์ น้อยแห่งมากที่เจอในประเทศไทย…” – ผศ.ดร.สุรชัย จงจิตงาม – มนต์เสน่ห์วัดเก่า “วัดอุโมงค์” ศาสนสถานสำคัญของเชียงใหม่ วัดอุโมงค์ ความลับกว่า 700 ปี ศาสนสถานเก่าแก่ ที่กาลเวลาไม่อาจกลืนกิน วัดสงบ ที่ซุกซ่อนอยู่ในเมืองเชียงใหม่ เป็นวัดที่สร้างขึ้นในรัชสมัยของพญามังราย ราวๆ ปี พ.ศ.1839 โดยมีจุดประสงค์เพื่อเป็นสถานที่จำพรรษาของพระสงฆ์ฝ่ายอรัญวาสี ในเวลาต่อมารัชสมัยพญากือนาโปรดให้สร้างอุโมงค์เพิ่มเติม เพื่อใช้เป็นที่นั่งวิปัสสนากรรมฐาน ซึ่งในสมัยก่อนวัดนี้ได้มีการตั้งชื่อตามรูปแบบ ลักษณะของวัด ว่า ‘วัดเวฬุกัฏฐาราม’ หรือ ‘วัดไผ่สิบเอ็ดกอ’ เพราะตำแหน่งวัด มีการตั้งอยู่บริเวณป่าไผ่เชิงดอยสุเทพ ซึ่งเป็นดอยศักดิ์สิทธิ์ของเชียงใหม่ วัดแห่งนี้เคยถูกปล่อยให้เป็นวัดร้าง ไร้ซึ่งผู้คน ไร้ซึ่งภิกษุ จนเวลาล่วงมา ในปีพ.ศ. 2492 วัดได้รับการฟื้นฟูอีกครั้งโดย เจ้าชื่น สิโรรส มีการตั้งสำนักปฏิบัติธรรม โดยมีแรงบันดาลใจจากสวนโมกขพลารามของ ท่านพุทธทาสภิกขุ ภายหลังได้มีการเปลี่ยนชื่อ หันมาเรียกวัดแห่งนี้ว่า วัดอุโมงค์ (สวนพุทธธรรม) วัดอุโมงค์ นอกจากจะเป็นวัดตำนานของเชียงใหม่แล้ว ยังเป็นวัดที่ทรงซึ่งคุณค่าทางประวัติศาสตร์ ร่องรอยแห่งอดีตที่ยังคงเก็บรักษาไว้ให้คนรุ่นหลัง […]

“…งานปูนปั้นเป็นคีย์เวิร์ดหนึ่ง ของการศึกษาด้านประวัติศาสตร์ ของเมืองเราจะมีความพิเศษ คือ เกือบจะมีรูปแบบที่ชัดเจน แต่จะมีความอิสระ ลายจะไม่ค่อยซ้ำกัน…” – ผศ.วิทยา พลวิฑูรย์ – ประติมากรรมปูนปั้นล้านนา…จิตวิญญาณสล่าที่ฝังลึก งานปูนปั้น คือ หนึ่งในงานศิลปะล้ำค่า ที่สะท้อนให้เห็นถึงฝีมือของช่างปั้น ลวดลายต่าง ๆ นอกจากจะสะท้อนถึงความงดงามแล้ว ยังบ่งบอกถึงคติความเชื่อ ความศรัทธาของแต่ละพื้นที่อีกด้วย งานปูนปั้น ที่มีกระบวนการทำ โดยการนำวัตถุดิบหลักอย่าง ปูน มาปั้น พอก ขึ้นรูปทรง หรือภาพนูนสูง และแกะสลักลวดลายที่มีความวิจิตรงดงาม โดยในประเทศไทยพบร่องรอยการใช้ปูนปั้นที่มีความเก่าแก่ที่สุด ราวพุทธศตวรรษที่ 12-16 ซึ่งงานศิลปะล้ำค่าเหล่านี้ มักประดับตกแต่งอยู่บนอาคาร หรือกำแพงของศาสนสถาน และโบราณสถาน “…ปูนปั้น ก็คือเทคนิคหนึ่ง ในการประดับตกแต่ง ส่วนใหญ่จะเจอในบรรดาวัดวาอารามต่าง ๆ อย่างเช่น ประตูโขง ก็จะมีการปั้นลวดลายดอกไม้ ลายหงส์ ภาพเทวดาต่าง ๆ เป็นสัญลักษณ์ถึงเขาพระสุเมรุ สัญลักษณ์ถึงป่าหิมพานต์…” – ผศ.วิทยา พลวิฑูรย์ – วิจิตรงดงาม…อัตลักษณ์งานปูนปั้นล้านนา […]

“…มีการขุดฐานรากอาคาร เจอตัวแนวฐานรากโบราณสถาน เรามีการขุดศึกษาทางโบราณคดี ถือเป็นจุดเริ่มต้น ทำให้เรารู้ว่า ตรงนี้คือเวียงกุมกาม…” – คุณสายกลาง จินดาสุ – ราชธานีแห่งแรกของอาณาจักรล้านนา “เวียงกุมกาม” มหานครใต้พิภพ ย้อนรอยราชธานีแห่งแรกของอาณาจักรล้านนา เมืองโบราณเก่าแก่ที่อยู่มาอย่างยาวนานกว่าหลายศตวรรษ เป็นนครหลวงที่คาดว่าถูกสร้างขึ้นเมื่อปีพ.ศ. 1829 โดยพญามังราย ปฐมกษัตริย์ เมืองที่เคยเป็นศูนย์กลางการปกครอง เป็นมหานครอันรุ่งโรจน์ ก่อนจะถูกมหาอุทกภัยกลืนกิน ล่มสลาย ต้องจมอยู่ใต้ผืนแผ่นดิน เหมือนถูกปิดตาย จนกาลเวลาผ่านไปนานนับร้อยปี ย้อนกาลเวลา กลับไปต่อจิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญ…เมืองที่เป็นดั่งแหล่งอารยธรรมของล้านนา เวียงกุมกาม เมืองโบราณที่เป็นดั่งแหล่งอารยธรรม และเป็นมรดกของล้านนา ในวันนี้ร่องรอยแห่งอดีต ได้ถูกค้นพบขึ้น และได้รับการฟื้นฟูให้กลับมาเป็นสถานที่สำคัญของเมืองเชียงใหม่อีกครั้ง คุณสายกลาง จินดาสุ นักโบราณคดีชำนาญการ ได้บอกเล่าเกี่ยวกับเวียงกุมกามไว้ว่า ในปีพ.ศ. 2527 โรงเรียนวัดช้างค้ำในตอนนั้น ต้องการจะทำอาคารใหม่ พอมีการขุดฐานรากอาคารไป ก็เจอตัวแนวฐานรากโบราณสถาน จึงเกิดการขุดศึกษา ในทางโบราณคดีขึ้น ซึ่งจุดนี้เองที่ถือเป็นจุดเริ่มต้น ทำให้เรารู้ว่า ตรงนี้คือเวียงกุมกาม นครหลวงที่อยู่ใต้ซากตะกอนทรายมาอย่างยาวนาน เวียงกุมกามถือเป็นแหล่งเรียนรู้ชั้นดี ไม่ว่าจะด้านประวัติศาสตร์ ศิลปวัฒนธรรม รวมไปถึงสถาปัตยกรรมสำคัญ เนื่องจากได้มีการขุดค้นพบหลักฐานชิ้นสำคัญมากมาย […]

“…ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ มันจะมีความสำคัญต่อแหล่งโบราณคดี ต่อโบราณสถานของเรา จะเป็นตัวช่วยกำหนดอายุสมัย และยังเป็นตัวสะท้อนให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนและบ้านเมือง…” – คุณนงไฉน ทะรักษา – อาณาจักรล้านนา เมืองที่เปี่ยมไปด้วยภูมิปัญญาที่ทรงซึ่งคุณค่า และอัตลักษณ์ที่โดดเด่น หนึ่งในนั้น คือ เครื่องปั้นดินเผา เครื่องถ้วยต่าง ๆ ที่ในอดีตอาจเป็นเพียงของใช้ในชีวิตประจำวัน หรือของสำหรับค้าขาย แต่ในปัจจุบันกลับกลายเป็นมรดกล้ำค่า ด้วยกรรมวิธี และลวดลายที่หาชมได้ยากในปัจจุบัน เตาเผาล้านนา…กุญแจไขอดีต ถอดความสัมพันธ์ของยุคสมัย เตาเผาที่ยังคงทิ้งร่องรอยไว้ตามแอ่งที่ราบทั่วเมืองเชียงใหม่ คือ ร่องรอยทางประวัติศาสตร์ ที่จะให้คนรุ่นใหม่ได้กลับมาศึกษา และค้นพบความจริงในอดีตของบรรพบุรุษ ภูมิปัญญาที่มีการผสมผสานระหว่างดิน และไฟ ล้วนสะท้อนความรุ่งโรจน์ของอาณาจักรล้านนายุคเริ่มต้น “…เชียงใหม่เราพบแหล่งเตา 3 แหล่ง แหล่งเตาสันกำแพง แหล่งเตาอินทขิล และแหล่งเตาสันทราย ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ มีความสำคัญต่อแหล่งโบราณคดี แหล่งโบราณสถานของเรา จะเป็นตัวช่วยกำหนดอายุสมัย และยังเป็นตัวสะท้อนให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างชุมชน บ้านเมือง…” – คุณนงไฉน ทะรักษา – มีการคาดการณ์แหล่งเตาเผาภาชนะในสมัยล้านนา จากการขุดค้นพบว่า เตาเผามีอายุสมัยเฉลี่ยในช่วงพุทธศตวรรษที่ 19-23 โดยลักษณะของเตาเผาภาคเหนือ ส่วนใหญ่ที่พบ มักจะเป็นเตากูบ […]

“…มีภาพเขียนสี ที่จะเจออีกเยอะมากในพื้นที่แถบนั้น สิ่งเหล่านี้มันให้เห็นถึงว่า การเคลื่อนไหวของคนในพื้นที่แห่งที่ราบเชียงใหม่ มีมาอย่างยาวนาน…” – คุณยอดดนัย สุขเกษม – ย้อนมิติแห่งอดีต…ทำความรู้จักกับ “ออบหลวง” แหล่งโบราณคดีสำคัญ ออบหลวง หนึ่งในแหล่งโบราณคดีสำคัญของประเทศไทย เป็นสิ่งที่แสดงให้เห็นถึงการมีอยู่ของมนุษย์ก่อนประวัติศาสตร์ เป็นดั่งจิ๊กซอว์สำคัญในการช่วยไขปริศนาการมีอยู่ของมนุษย์ในภาคเหนือตอนบน และยังสะท้อนให้เห็นถึงต้นกำเนิดทางภูมิปัญหา ผ่านหลักฐาน ผ่านร่องรอย ที่ได้มีการขุดค้นพบ เกี่ยวกับสำริด และโลหวิทยา ย้อนรอยประวัติศาสตร์ ผ่าน “ออบหลวง” สัมผัสความอัศจรรย์ทางธรณีวิทยา “ออบหลวง” เป็นชื่อที่ใช้เรียกช่องแคบหินขนาดใหญ่ ที่มีลำน้ำแทรกผ่าน (ในภาษาถิ่น “อ๊อบ” หรือ “ออบ” หมายถึง ช่องแคบ และคำว่า หลวง หมายถึง ใหญ่) เป็นแหล่งโบราณคดี ที่เป็นดั่งหมุดหมายสำคัญของเชียงใหม่ ในการจะย้อนรอยกาลเวลา กลับไปศึกษาอดีต เนื่องจากที่แห่งนี้ ได้มีการขุดพบหลักฐานชิ้นสำคัญมากมาย ที่จะสะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิต การค้าขาย และปฏิสัมพันธ์ของผู้คนในสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ตัวอย่างหลักฐานที่มีการค้นพบ อาทิ เครื่องมือหินกะเทาะ แกนหิน และสะเก็ดหิน ทางคุณยอดดนัย สุขเกษม […]