53

ใหม่ก็เอา เก่าก็บ่ละ…ร่วมสานต่อ ลม หาย ใจ แห่งวัฒนธรรม

ร้อยเรื่องเมืองล้านนา ตอนที่ 24 วิถีร่วมสมัย สไตล์ล้านนา ตลอดเส้นทางทั่วสารทิศในเชียงใหม่ ค้นพบว่า เมืองเชียงใหม่ เป็นเมืองที่ล้อมรอบไปด้วยวัฒนธรรมที่ดีงาม เปี่ยมไปด้วยองค์ความความรู้ ภูมิปัญญาของบรรพชนล้านนาที่มีคุณค่า ถึงแม้วิถีชีวิตของชาวล้านนาในปัจจุบัน จะมีวัฒนธรรมสมัยใหม่หลากหลายรูปแบบเข้ามาแทนที่ ไม่เหมือนวิถีชีวิตในอดีตอีกต่อไป แต่ลูกหลานชาวล้านนา ยังสามารถนำเอกลักษณ์ดั้งเดิม และงานศิลปะที่รุ่นบรรพบุรุษได้สร้างไว้ มาผสมผสานกับวิถีชีวิตสมัยใหม่ให้เกิดความลงตัวได้ วัฒนธรรมร่วมสมัยเกิดจากการผสมผสานระหว่างองค์ความรู้ วัฒนธรรมโบราณ กับวิถีชีวิตรูปแบบใหม่ ก่อเกิดงานศิลปะยุคใหม่เป็นความร่วมสมัยที่เข้ากับบริบทของสังคม เพื่อให้วัฒนธรรมที่สืบสานกันมาอย่างยาวนาน ยังคงอยู่รอดท่ามกลางกระแสโลกที่เปลี่ยนไปทุกวัน ยังคงอยู่เป็นอัตลักษณ์สำคัญของล้านนา ไม่เลือนหายไปตามกาลเวลา สิ่งใหม่ ใจเปิดรับ สิ่งเก่า เรารักษา ล้านนาเป็นดินแดนแห่งวัฒนธรรม ดินแดนที่มีความเจริญรุ่งเรืองทางด้านศิลปวัฒนธรรม ส่งต่อมาตั้งแต่อดีตกาลจนถึงปัจจุบัน อันเป็นภูมิปัญญาของคนล้านนา มีเอกลักษณ์เฉพาะท้องถิ่นที่โดดเด่น และเป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายสืบทอดกันมาอย่างยาวนาน ไม่ว่าจะเป็นด้านศิลปะ จิตรกรรม ประติมากรรม วรรณกรรม หัตถกรรม ประเพณี และวัฒนธรรมต่าง ๆ ซึ่งสิ่งเหล่านี้ถือเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่สำคัญเป็นอย่างมากของชาวล้านนา “สล่า” หรือ “ช่าง” แห่งล้านนา ถือเป็นวิชาชีพที่มีมาตั้งแต่โบราณ ช่างที่ทำงานฝีมือหลายแขนงของล้านนา สิ่งสะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญ และคุณค่าของช่างในสังคมล้านนาจากอดีตจนถึงปัจจุบัน ถือเป็นอีกหนึ่งสมบัติล้ำค่าที่เหล่าบรรพบุรุษได้ร่วมสร้างสรรค์ สั่งสม […]

“ดนตรีล้านนาร่วมสมัย” ความหวังใหม่…ก้าวต่อไปของดนตรีล้านนา

ร้อยเรื่องเมืองล้านนา ตอนที่ 23 ดนตรีล้านนาร่วมสมัย “…สุดท้ายมันจะกลายเป็น Soft power ถ้าเรายังมองว่าเล่นแค่พื้นเมืองหรือพื้นบ้าน เราก็จะเล่นกันแค่นี้ แต่เราจะไม่ได้ทิ้งอะไรไว้ให้คนรุ่นหลังเลย…”— ภูริทัต อรุณการ — เสียงดนตรีล้านนาที่บรรเลงอย่างมีเอกลักษณ์มานานกว่าหลายศตวรรษ ในวันนี้ดนตรีล้านนาก็ยังคงความเป็นอัตลักษณ์ล้านนา แต่ท่ามกลางยุคสมัยที่แปรเปลี่ยน ดนตรีล้านนาย่อมมีการปรับเปลี่ยนตาม จากเสียงดนตรีที่มีความเป็นล้านนาดั้งเดิม เริ่มแผ่เสียงของความเป็นดนตรีล้านนาร่วมสมัย เสียงดนตรีที่เกิดจากการนำเครื่องดนตรีสากล และเครื่องดนตรีล้านนาดั้งเดิม มาบรรเลงร่วมด้วยกัน ถือเป็นเสียงดนตรีที่เรามักจะไม่ได้ยินจากที่ไหนมาก่อน เพราะดนตรีล้านนาร่วมสมัยถือยังเป็นการแสดงในประเทศไทย ที่มีพื้นที่โชว์ศักยภาพน้อย ถ้าเทียบกับการแสดงดนตรีด้านอื่น ๆ  ในยุคที่เราต่างเห็นดนตรีร่วมสมัยของสัญชาติอื่น ๆ เกิดขึ้นมากมาย แต่ทำไมดนตรีล้านนาร่วมสมัยกลับเป็นตรงกันข้าม ถึงแม้ดนตรีล้านนาร่วมสมัยในปัจจุบันอาจถือเป็นการแสดงที่หาดูได้ยากในล้านนา แต่ก็ไม่ได้ยากที่จะทำความเข้าใจ ในความหมาย และคุณค่า ของความเป็นดนตรีล้านนาร่วมสมัย “ดนตรีล้านนาร่วมสมัย” ดนตรีที่พัฒนาให้สมัยใหม่ขึ้น บนพื้นฐานของความดั้งเดิมทางดนตรี “…ดนตรีล้านนาร่วมสมัยในทัศนคติของผม เป็นดนตรีที่ถูกนำมาจัดวางใหม่ วางบนแพลตฟอร์มของดนตรีสากล ความร่วมสมัยของผม จะเป็นด้านของวิทยาการ ทฤษฎี รวมถึงการพัฒนา เขาเรียกว่าพัฒนาผู้เล่นเครื่องดนตรี ประพันธ์ เรียบเรียง ฝึกซ้อม มีการคิดหลายขั้นตอน เพื่อที่จะให้เกิดผลงานที่ตั้งใจจะให้เกิดจริง ๆ โดยที่ไม่ได้เกิดจากความบังเอิญ…” — […]

“ดนตรีล้านนาดั้งเดิม” เสียงบรรเลงแห่งความสุข เสน่ห์ล้านนาที่ไม่เคยจางหาย

ร้อยเรื่องเมืองล้านนา ตอนที่ 22 ดนตรีล้านนาดั้งเดิม “…เมื่อก่อนดนตรีพื้นเมืองไปที่ไหนเขาก็เบะปากใส่ บอกเชย ปัจจุบันเด็ก ๆ เล่นสะล้อ ซอ ซึงกัน  ใครเล่นเป็นก็ถือว่าเท่เลย เราต้องมีฝัน อย่างครูแอ๊ดฝัน ฝันว่าอยากจะเอาดนตรีไปเล่นดาวอังคาร มันคือฝัน…ฝันให้มันไกล ๆ… ”— ภานุทัต อภิชนาธง –  เสียงสะล้อ ซอ ซึง ที่บรรเลงอย่างมีเอกลักษณ์ ทำให้รู้สึกหวนนึกถึงดินแดนล้านนา การขับร้อง และท่วงทำนองอ่อนโยน ฟังดูนุ่มนวล เสียงที่เกิดจากสอดประสานกันของเครื่องดนตรีพื้นเมือง ให้บรรยากาศแบบล้านนา ดนตรีพื้นเมือง ถือเป็นวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์ของล้านนามาช้านาน ตั้งแต่ครั้งโบราณกาล โดยดนตรีพื้นเมืองจะถือเป็นสิ่งสำคัญของประเพณี งานพิธีต่าง ๆ และทางศาสนาของล้านนา เป็นสิ่งจรรโลงใจประชาชน แต่ในยุคปัจจุบันในโลกของการสื่อสารที่ไร้พรหมแดน การก้าวหน้าทางเทคโนโลยี รูปแบบการใช้ชีวิต การเสพสื่อของเยาวชนรุ่นใหม่ก็ล้วนเปลี่ยนแปลงไปตามบริบททางสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป เยาวชนรุ่นใหม่เริ่มไม่เห็นความสำคัญของดนตรีพื้นเมืองเหมือนอย่างในอดีต ในอดีตถือการเล่นดนตรีพื้นเมือง เป็นการแสดงถึงความศิวิไลซ์ในตัวคนเล่น และสังคม สะท้อนอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่ดีงาม แต่ในวันนี้ดนตรีล้านนาไม่ได้มีความสำคัญเหมือนในยุคสมัยที่ผ่านมาอีกต่อไป รากเหง้าแห่งวัฒนธรรม “ดนตรีล้านนาดั้งเดิม” สิ่งที่เคียงคู่กับชาวล้านนามาอย่างยาวนาน “…ดนตรีล้านนาเราก็มีมานานแล้ว แต่ว่ามันเป็นดนตรีที่ว่า เล่นของใครของมัน […]

ภูมิปัญญาอันทรงค่า “กลองล้านนา” ร่วมปลุกพลังแห่งความศรัทธา ให้กลับมาดังขึ้นอีกครั้ง

ร้อยเรื่องเมืองล้านนา ตอนที่ 21 กลองล้านนา (สล่ากลอง) “…กลองล้านนามาด้วยความศรัทธา ทำไมคนสมัยก่อนถึงศรัทธา ทำไมคนปัจจุบันถึงไม่เห็นค่าคุณค่าของกลองมีเยอะ อยู่ที่ว่าใครมองเห็น มองไม่เห็น พยายามช่วยกันฟื้นฟูตรงนี้แล้วมันก็จะไม่หายไปจากแผ่นดินล้านนาเหมือนกัน… ”— อานนท์ ไชยรัตน์ — กลองล้านนา เป็นต้นทุนทางวัฒนธรรมที่มีประวัติศาสตร์อันยิ่งใหญ่มาตั้งแต่โบราณกาล เมื่อก่อนเคยถูกตีอย่างอึกทึกครึกโครมตามตำราพิชัยสงคราม และเคยถูกวางเงียบสงบในยามบ้านเมืองมีความผาสุก มาในปัจจุบันบ้านเมืองไร้ซึ่งสงคราม กลองล้านนาได้มีความสำคัญที่เปลี่ยนไป ปรับเปลี่ยนบทบาทการใช้ต่างจากที่เคยเป็นมา แต่ถึงแม้ทุกวันนี้กลองล้านนาจะมีบทบาทที่เปลี่ยนไป แต่คุณค่าของกลองนั้นไม่เคยเปลี่ยนแปลง ความเชื่อ และความศรัทธา ต้นกำเนิดภูมิปัญญาล้ำค่า “กลองล้านนา” “…กลองล้านนามาด้วยความศรัทธา เพราะฉะนั้นกลองจะถูกโยงกับความศรัทธาในพระพุทธศาสนา และเป็นส่วนนึงในการใช้ในประเพณี พิธีกรรม กลองปู่จามีไว้ทำอะไร ก็มีไว้บูชา ประกอบในประเพณีพิธีกรรม เมื่อเป็นการบูชา ถ้าไม่มีศรัทธา ก็จะไม่มีการสักการะบูชา เพราะฉะนั้นมันก็จะเริ่มมาจากศรัทธา ถ้ามีศรัทธา ก็จะเกิดแรงบันดาลใจในการสร้างกลองแต่ละอย่าง กลองศึกใช้อะไร ใช้สำหรับในการปลุกขวัญกำลังใจให้กับนักรบ ให้มีความฮึกเหิม ในการรบทัพจับศึก…” — อานนท์ ไชยรัตน์ – เมื่อพูดถึงเครื่องดนตรีทางภาคเหนือ หลากหลายคนจะคิดถึงเครื่องดนตรีล้านนาที่เป็นอัตลักษณ์ อย่าง สะล้อ ซอ ซึง […]

สืบสานงานศิลป์ มนต์เสน่ห์แห่งดนตรีล้านนา ที่ไม่เคยสิ้นเสียง แม้กาลเวลาผันเปลี่ยน

ร้อยเรื่องเมืองล้านนา ตอนที่ 20 เครื่องดนตรีล้านนา “…ทำเองทั้งหมดเลย ชอบด้วยใจ มาทำด้วยใจ ทำด้วยจิตวิญญาณที่อยากจะเป็น อยากจะสืบทอด เจตนารมณ์ คือ การสืบทอดศิลปะ… ”— กำจร เทโวขัติ์ – เสียงสะล้อ ซอ ซึง ดนตรีแห่งเอกลักษณ์ หวนคิดถึงดินแดนล้านนา ดังคำกล่าวที่ว่า ดนตรีที่ดี เกิดจากเครื่องดนตรีที่ดี เครื่องดนตรีที่ดี เกิดจากนักทำเครื่องดนตรีที่มีความสามารถ เครื่องดนตรีล้านนาเป็นอีกหนึ่งวัฒนธรรมที่สวยงามของทางภาคเหนือ เสียงดนตรีล้านนาที่บรรเลงอย่างมีเอกลักษณ์ ใช้บรรเลงประกอบการแสดงต่าง ๆ หรือ ตามงานเทศกาลของชาวล้านนา อาทิ งานขันโตก และ งานประเพณีสำคัญต่าง ๆ หรือแม้แต่เพื่อความนันทนาการ เบื้องหลังของดนตรีที่ไพเราะนั้น ไม่ใช่เพียงแค่ผู้เล่น ที่มีการสร้างสรรค์เพลงออกมา แต่สล่าผู้ประดิษฐ์เครื่องดนตรีล้านนาก็มีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง ในการออกแบบงานเสียง ผลิตเครื่องดนตรีอันเป็นอัตลักษณ์ ซึ่งผลิตด้วยวิธีดั้งเดิม ใช้มือทุกกระบวนการทำ ไร้ซึ่งเทคโนโลยี ทำให้เครื่องดนตรีล้านนา เป็นอีกหนึ่งเครื่องดนตรีที่มีความโดดเด่น และ มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว มีเสียงอันไพเราะ และ มีเสน่ห์ไม่แพ้เครื่องดนตรีสมัยใหม่ ในอดีตที่ผ่านมา […]

วิถีแห่ง “เจิง” ศาสตร์ศิลป์การต่อสู้ นาฏกรรมสะท้อนความยิ่งใหญ่ของล้านนา

ร้อยเรื่องเมืองล้านนา ตอนที่ 19 การฟ้อนเจิง “…วิชาความรู้ ถ้าเราอม มันจะหาย ถ้าคาย มันจะอยู่ต่อไป คนรุ่นใหม่จะสามารถสื่อสารกับคนรุ่นเดียวกัน และ คนรุ่นถัดไปได้ดีกว่าคนรุ่นเก่าเสมอ เพราะฉะนั้น ฝากทุกคนช่วยกัน… ”— ศรัณ สุวรรณโชติ – ฟ้อนเจิง ศิลปะการต่อสู้ เอกลักษณ์สำคัญของล้านนา เป็นนาฏกรรมที่สะท้อนรูปแบบศิลปวัฒนธรรม วิถีชีวิตอย่างหนึ่งของชาวภาคเหนือ เรื่องราวของศิลปะการต่อสู้ และทักษะป้องกันตัว ที่สืบทอดมาตั้งแต่สมัยบรรพบุรุษมาจนถึงปัจจุบันนี้ ในอดีต เจิง มีความสำคัญ เป็นศิลปะโบราณที่เป็นอันหนึ่งอันเดียวกันกับวิถีชีวิตชาวล้านนา เป็นการต่อสู้ การป้องกันตัวของบรรพบุรุษล้านนา ในยามสงครามสมัยก่อน แต่ปัจจุบันนี้ ไร้ซึ่งสงคราม ฟ้อนเจิงจึงถูกลดบทบาทลงไปมาก และมีการปรับเปลี่ยนให้เข้ากับยุคสมัยมากขึ้น เจิงจากเป็นทักษะการต่อสู้ ก็ปรับเปลี่ยนเป็นการฝึกเพื่อพัฒนาสุขภาพกาย และใจ  ฝึกเพื่อจัดระเบียบร่างกาย และฝึกสมาธิ จากยุทธการ ทำเพื่อการต่อสู้ กลายมาเป็น นาฏยกรรม ท่ารำที่สะท้อนอัตลักษณ์ของล้านนา “การฟ้อนเจิง” จากยุทธการสู่นาฏกรรมแห่งความภาคภูมิใจของชาวล้านนา “…ฟ้อนเจิงเป็นศิลปะการต่อสู้ ป้องกันตัวของชาวล้านนามาตั้งแต่โบราณ วิถีของเจิง นอกจากการฝึกในเรื่องของกระบวนท่าการต่อสู้ ยังฝึกในเรื่องของการประพฤติการครองตน ทำอย่างไรให้เรามีความปกติสุข […]

วิถีแห่ง “เจิง” ศาสตร์ศิลป์การต่อสู้ นาฏกรรมสะท้อนความยิ่งใหญ่ของล้านนา

ร้อยเรื่องเมืองล้านนา ตอนที่ 19 การฟ้อนเจิง “…วิชาความรู้ ถ้าเราอม มันจะหาย ถ้าคาย มันจะอยู่ต่อไป คนรุ่นใหม่จะสามารถสื่อสารกับคนรุ่นเดียวกัน และ คนรุ่นถัดไปได้ดีกว่าคนรุ่นเก่าเสมอ เพราะฉะนั้น ฝากทุกคนช่วยกัน… ”— ศรัณ สุวรรณโชติ – ฟ้อนเจิง ศิลปะการต่อสู้ เอกลักษณ์สำคัญของล้านนา เป็นนาฏกรรมที่สะท้อนรูปแบบศิลปวัฒนธรรม วิถีชีวิตอย่างหนึ่งของชาวภาคเหนือ เรื่องราวของศิลปะการต่อสู้ และทักษะป้องกันตัว ที่สืบทอดมาตั้งแต่สมัยบรรพบุรุษมาจนถึงปัจจุบันนี้ ในอดีต เจิง มีความสำคัญ เป็นศิลปะโบราณที่เป็นอันหนึ่งอันเดียวกันกับวิถีชีวิตชาวล้านนา เป็นการต่อสู้ การป้องกันตัวของบรรพบุรุษล้านนา ในยามสงครามสมัยก่อน แต่ปัจจุบันนี้ ไร้ซึ่งสงคราม ฟ้อนเจิงจึงถูกลดบทบาทลงไปมาก และมีการปรับเปลี่ยนให้เข้ากับยุคสมัยมากขึ้น เจิงจากเป็นทักษะการต่อสู้ ก็ปรับเปลี่ยนเป็นการฝึกเพื่อพัฒนาสุขภาพกาย และใจ  ฝึกเพื่อจัดระเบียบร่างกาย และฝึกสมาธิ จากยุทธการ ทำเพื่อการต่อสู้ กลายมาเป็น นาฏยกรรม ท่ารำที่สะท้อนอัตลักษณ์ของล้านนา “การฟ้อนเจิง” จากยุทธการสู่นาฏกรรมแห่งความภาคภูมิใจของชาวล้านนา “…ฟ้อนเจิงเป็นศิลปะการต่อสู้ ป้องกันตัวของชาวล้านนามาตั้งแต่โบราณ วิถีของเจิง นอกจากการฝึกในเรื่องของกระบวนท่าการต่อสู้ ยังฝึกในเรื่องของการประพฤติการครองตน ทำอย่างไรให้เรามีความปกติสุข […]

“สืบ” และ “สาน” ความภาคภูมิใจ การฟ้อนเล็บ ศิลปะแห่งล้านนา

ร้อยเรื่องเมืองล้านนา ตอนที่ 18 การฟ้อนเล็บ “…การฟ้อนเล็บ อับดับ 1 ในเชียงใหม่ ความภาคภูมิใจมันลดไม่ได้ มันถูกส่งต่อ ๆ กันมาจากรุ่นสู่รุ่น หากไม่มีช่างฟ้อนระดับบรมครูเป็นผู้ส่งต่อความงดงามนี้ไปยังลูกหลาน ก็อาจทำให้การฟ้อนเล็บสูญสลายไปตามกาลเวลา… ”— ศรีพรรณ์ เขียวทอง – ความอ่อนช้อย ความงดงาม ความสามัคคี เป็นเสน่ห์ที่ส่งออกมาจากสตรีล้านนาผ่านการฟ้อนเล็บ ศิลปะที่เป็นอัตลักษณ์แห่งล้านนา เหตุใดศิลปะการแสดงแขนงนี้ จึงอยู่คู่บ้านคู่เมืองเชียงใหม่มาอย่างเหนียวแน่น และยาวนาน ชมรมฟ้อนเล็บเชียงใหม่ คือส่วนหนึ่งที่เป็นพลังสำคัญในการอนุรักษ์ และสืบสานความภาคภูมิใจ การรวมตัวกันของเหล่าสตรีที่มีใจรักในการฟ้อนเล็บ มาด้วยใจ และกายที่ต้องการสืบสานวัฒนธรรมอันมีค่า ในวันนี้ฟ้อนเล็บยังคงอยู่คู่แผ่นดินล้านนา ไม่จางหายไปพร้อมกับกาลเวลาที่แปรผัน แต่ความน่ากังวลที่เกิดขึ้น คือ ผู้ที่ยังคงรักษาวัฒนธรรมนี้ส่วนใหญ่ล้วนเป็นผู้เฒ่า ผู้แก่ ที่ยังรอให้คนรุ่นใหม่ วัยหนุ่มสาวมาช่วยสานต่อความภาคภูมิใจนี้ “ฟ้อนเล็บ” วัฒนธรรมที่เคียงคู่กับชาวล้านนามาอย่างยาวนาน “…มันมีมาตั้งแต่เดิมจากในคุ้มในวัง มีงาน หรือมีการต้อนรับราชอาคันตุกะ เจ้าดาราก็เป็นคนจัด สมัยแต่ก่อน แม่ยังไม่เกิดเลย อันนี้เราก็มาต่อปลายเขา เพราะฟ้อนเล็บเป็นของพื้นบ้านเชียงใหม่เรา เรียกว่าฟ้อนตึ่งโนง…” — แม่ครู ศุภรัตน์ เกตุบุญเรือง […]

ปลุกไม้ที่ตายแล้ว ให้มีชีวิต “ร่มบ่อสร้าง” หัตถกรรมล้ำค่า ที่อยู่คู่ล้านนามากว่า 200 ปี

ร้อยเรื่องเมืองล้านนา ตอนที่ 17 ร่มบ่อสร้าง ชีวิตและสีสัน “…ร่มบ่อสร้าง เราสืบมากจากหลายชั่วอายุกว่า 200 ปี ย้อนอดีตถึงปัจจุบัน ร่มบ่อสร้าง คือ ความสามัคคีของคน ไม่สามารถมีเครื่องจักรไหนมาแทนงานฝีมือคนได้… ”— กัณณิกา บัวจีน – “…ต้นเปาแดนดินถิ่นหัตถกรรม งามล้ำร่มบ่อสร้างกระดาษสา กราบสักการะพระนอนแม่ปูคา ทรงคุณค่าวัฒนธรรมประเพณี…” เส้นทางถนนสู่ ตำบล ต้นเปาอำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ มีวิถีชีวิตของคนล้านนาเรียงร้อยต่อกันตลอดสาย ถนนเส้นนี้พาไปสู่แหล่งศิลปหัตถกรรมเลื่องชื่อ ที่อยู่คู่กับชาวเชียงใหม่มาอย่างยาวนาน “ร่มบ่อสร้าง”  งานหัตถกรรมที่แสดงออกซึ่งสัญลักษณ์ของความเป็นพื้นเมือง แสดงออกถึงความคิด ความสร้างสรรค์ของเหล่านักปราชญ์ล้านนา ความสวยงามด้านศิลปะ สิ่งเหล่านี้ถูกหลอมรวมกลายมาเป็นร่มบ่อสร้าง ภูมิปัญญาอันทรงค่าของชาวล้านนา กว่าจะเป็นร่มบ่อสร้างที่วิจิตรงดงาม และสร้างชื่อเสียงคู่เชียงใหม่มายาวนานกว่า 200 ปี ชุมชนบ่อสร้างได้มีการเตรียมความพร้อม เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้แก่ผู้ที่สนใจ และนักท่องเที่ยวอย่างต่อเนื่อง ด้วยวิสัยทัศน์ที่กว้างไกลมาโดยตลอด การสืบสาน ต่อยอด จนทำให้ร่มบ่อสร้างกลายเป็น หนึ่งใน Soft Power ของเชียงใหม่ ที่ทุกคนให้การยอมรับมาจนถึงทุกวันนี้ สร้างไม้ที่ตายแล้ว ให้กลับมามีชีวิต งานหัตถกรรมที่อยู่บนความภาคภูมิใจของชาวล้านนามากว่า […]

สัญลักษณ์แห่งความศรัทธา “ตุง” วัฒนธรรมอันล้ำค่าของชาวล้านนา

ร้อยเรื่องเมืองล้านนา ตอนที่ 16 ตุงล้านนา “…เวลาคนมาเที่ยว เราเอาอะไรไปให้เขาดู เรามีวัฒนธรรม มีประเพณีอันดีงาม ที่จะทำให้เขามารู้ มาเห็น ถ้าไม่ช่วยกันรักษา ไม่ช่วยกันดำรงสืบ อนาคตข้างหน้า มันจะค่อย ๆ กลืนหายไปทีละนิด ๆ… ”— พลเทพ บุญหมื่น – ตุงล้านนา เป็นงานศิลปหัตถกรรม ที่แฝงไปด้วยความเชื่อ ความศรัทธาของชาวล้านนา ตุง เป็นภาษาเหนือ แปลว่า ธง ส่วนหนึ่งของความเชื่อที่ฝังรากลึกอยู่ในวิถีชีวิตของชาวล้านนา ตั้งแต่เกิดจนตาย ชาวล้านนาจะนำตุงมาใช้ในการประกอบพิธีกรรมต่าง ๆ และใช้เป็นเครื่องประดับ ไม่ว่าจะเป็นงานมงคล หรืองานอวมงคล ในปัจจุบันเราก็ยังคงเห็นตุงถูกนำมาประดับตามสถานที่ต่าง ๆ และจะพบเห็นได้มากในช่วงเทศกาล สามารถกล่าวได้ว่า ตุง ยังคงอยู่ในชีวิตประจำวันของคนล้านนาสมัยใหม่ แม้รูปแบบการนำมาใช้อาจแตกต่างออกไปจากอดีตบ้างเล็กน้อย ตามยุคสมัย และบริบททางสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป แต่คุณค่า และความหมายของ ตุง ก็ยังคงเดิมไม่เปลี่ยนแปลง มรดกทางวัฒนธรรม “ตุง” เอกลักษณ์สำคัญที่อยู่คู่ชาวล้านนามาหลายศตวรรษ ตุงล้านนา ธงที่ใช้สำหรับแขวนประเภทหนึ่ง เป็นศิลปะของล้านนา […]

เชิงช่างสืบศิลป์หัตถกรรม “โคมผัด”แสงสว่างแห่งล้านนา

ร้อยเรื่องเมืองล้านนา ตอนที่ 15 แสงสะท้อนโคมผัดล้านนา “…โซเชียลมันก้าวไปไกลแล้ว อย่าไปกระโดด ต้องหันมามองข้างหลัง หันมามองที่มา ที่ไป ของรากเหง้าของเรา ว่าเรามาจากไหน… ”— พ่อครูจำนงค์ เสมพิพัฒน์ – โคมผัดล้านนา งานหัตถกรรมพื้นบ้านของชาวล้านนา เป็นภูมิปัญญาที่บรรพบุรุษร่วมสืบทอดต่อกันมาอย่างยาวนาน ชุมชนท่าศาลา จังหวัดเชียงใหม่ ถือเป็นต้นกำเนิดของภูมิปัญญาล้ำค่านี้ มีการทำโคมหลากหลายชนิด ที่นี่มีเครือข่ายของสล่าทำโคมในชุมชนประมาณ 400 คน สล่าที่ยังร่วมรักษา และสืบสานการทำโคมให้อยู่คู่ล้านนามาจนถึงปัจจุบัน กว่าจะเป็นโคมที่เราเห็นกันอยู่ทุกวันนี้ โคมที่ประดับตกแต่งตามสถานที่ต่าง ๆ ทั่วภาคเหนือ และนำไปใช้ในช่วงเทศกาลสำคัญ ทุกขั้นตอนล้วนสร้างสรรค์ด้วยมือ ด้วยหัวใจ และจิตวิญญาณของความเป็นสล่าที่ยังยึดมั่นในการรักษามรดกทางวัฒนธรรม เพื่อส่งต่อความรู้ของวิถีชีวิต จารีตประเพณี และวัฒนธรรม สิ่งที่แสดงออกซึ่งอัตลักษณ์ล้านนา ให้ผู้ที่พบเห็นได้รําลึกหวนคิดถึงวิถีชีวิตของคนยุคเก่า และตระหนักในคุณค่าของความเป็นคนเมืองล้านนา จุดประกายแสงแห่งล้านนา วัฒนธรรมอันทรงค่า ที่อยู่คู่แผ่นดินล้านนามาจนถึงปัจจุบัน “…ต้นตอของโคมล้านนาเรา มันมาจากบรรพบุรุษดั้งเดิม ปู่ ย่า ตา ยาย ของเราทำมาก่อน แล้วพ่อครูก็มาสืบทอดต่อ ส่วนใหญ่ก็จะทำไว้ที่วัดเป็นพุทธบูชา คนเมื่อก่อนมีความผูกพันในด้านศาสนา ที่หมู่ […]

เยือนถิ่นวัฒนธรรม “ผ้าซิ่นตีนจกแม่แจ่ม” งานหัตถกรรมที่สืบทอดมานานกว่าหลายร้อยปี

ร้อยเรื่องเมืองล้านนา ตอนที่ 14 ผ้าซิ่นตีนจก “…แม่ภูมิใจ ที่แม่เกิดมาเป็นคนแม่แจ่ม แม่ภูมิใจ แม่ได้เกิดมาอยู่กับผ้าซิ่นตีนจก ลูกหลานทำเป็นทุกคน สืบต่อแน่นอน แต่อาจจะน้อยลง  ใครทอผ้าซิ่นตีนจกเป็นนี่ไม่อดตาย … ”— สมหมาย กรรณิกา – ศูนย์หัตถกรรมผ้าตีนจกแม่แจ่ม ตำบล ช่างเคิ่ง อำเภอ แม่แจ่ม จังหวัด เชียงใหม่ เป็นแหล่งสะสมภูมิปัญญาอันทรงคุณค่า ที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน ศิลปหัตถกรรมผ้าซิ่นตีนจก เป็นสิ่งที่อยู่คู่เคียงแม่แจ่ม และหล่อเลี้ยงวิถีชีวิตของชาวบ้านมาอย่างยาวนาน วัฒนธรรมที่ผูกพันกับชาวแม่แจ่ม เป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตตั้งแต่เกิด จนล่วงลับไป หัตถกรรมผ้าทอมือที่มีเอกลักษณ์ แตกต่างจากที่อื่น ๆ มีลวดลายที่มีความละเอียด ประณีต สามารถใช้ได้ทั้งสองด้านในผืนเดียว มีลวดลายโบราณที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ 16 ลาย และก็ยังมีลายโบราณ และลายประยุกต์อื่น ๆ มากสูงสุดถึง 100 ลาย ภูมิปัญญาอันทรงคุณค่า ที่สืบทอดมานานกว่าหลายร้อยปี เอกลักษณ์สำคัญของอำเภอแม่แจ่ม เที่ยวบ่อน้ำแร่ ล่องแพน้ำแจ่ม พักแรมน้ำตก ผ้าตีนจกยอดน้ำมือ เป็นคำขวัญประจำอำเภอแม่แจ่ม […]

ภูมิปัญญากว่า 50 ปี “ผ้าฝ้ายเชิงดอย” ตำนานผ้าย้อมหินโมคคัลลาน

ร้อยเรื่องเมืองล้านนา ตอนที่ 13 ช่างทอผ้าฝ้ายเชิงดอย “…เด็กสมัยนี้อาจมองว่าเป็นเรื่องที่ล้าสมัย แต่รู้หรือไม่ว่าทุกวันนี้ที่เราคิด เราทำ ก็ทำให้พวกเขาวันหนึ่งเขากลับมาบ้าน จะได้รู้ว่าคุณค่าจริง ๆ แล้ว ก็คือของในหมู่บ้านเรานี่แหละ… ”— ทัญกานร์ ยานะโส – “ผ้าฝ้ายเชิงดอย” การย้อมผ้าด้วยหินโมคคัลลาน เอกลักษณ์หัตถกรรมล้านนา ที่สืบทอดมานานกว่า 50 ปี กลุ่มวิสาหกิจชุมชนผ้าฝ้ายเชิงดอย ตำบล สบเตี๊ยะ อำเภอ จอมทอง จังหวัด เชียงใหม่ คือ ชุมชนที่มีภูมิปัญญาโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์ ด้วยการใช้หินเป็นวัตถุดิบในการย้อมผ้า คือ หินโมคคัลลาน เป็นวิธีการทางธรรมชาติ สีที่แปลกตาจากหิน ผสานเป็นหนึ่งเดียวกับผ้าฝ้ายคุณภาพ ก่อเกิดรายได้ และการพัฒนาอาชีพอย่างยั่งยืนให้คนในชุมชนมาอย่างยาวนาน ซึ่งทางชุมชนเองก็เคยเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงของยุคสมัยมามากมาย จนสามารถปรับตัว และเกิดการเรียนรู้อย่างยั่งยืน อยู่ได้มาจนถึงทุกวันนี้ หนึ่งเดียวในเชียงใหม่ หัตถกรรมผ้าฝ้ายเชิงดอย ภูมิปัญญาการย้อมผ้าด้วยหินโมคคัลลาน ภูมิปัญญาที่อยู่บนความภาคภูมิใจของชาวจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ มาอย่างยาวนานกว่า 50 ปี คุณทัญกานร์ ยานะโส ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผ้าฝ้ายเชิงดอย ได้บอกเล่าถึงความเป็นมา […]

งานหัตถกรรมล้ำค่า “ผ้าเขียนเทียน” ศิลปะบนผืนผ้า ความภาคภูมิใจของชนเผ่าม้ง

ร้อยเรื่องเมืองล้านนา ตอนที่ 12 ผ้าเขียนเทียน ม้งดอยปุย “…เราภูมิใจที่เราเกิดเป็นคนม้ง ทำลวดลายที่คนอื่นเขาทำไม่ได้ อนาคตไม่รู้ แต่ปัจจุบันสูญหายไม่ได้ ถ้าผ้าเขียนขี้ผึ้ง กับกัญชงหายไป เอกลักษณ์ของม้งก็คงไม่มี… ”— ธัญพร ถนอมวรกุล – ศูนย์วิสาหกิจชุมชนดาวม่าง บ้านแม่สาน้อย ต.โป่งแยง อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ เป็นสถานที่ที่มีสภาพทางกายภาพทั่วไปเป็นภูเขา บางส่วนเป็นที่ราบเชิงเขา พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นป่าไม้ และเป็นพื้นที่ราบเพาะปลูก เหมาะแก่การทำเกษตรกรรม และการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร โดยมีคำขวัญประจำตำบลโป่งแยงว่า ต้นน้ำแม่สา ตระการตาไม้ดอก ส่งออกพริกหวาน บ้านพักโฮมสเตย์ ประเพณีไทยม้ง ถิ่นดงมะระหวาน ตำนานขุนหลวง บวงสรวงพญาแสน ดินแดนมะแขว่นหอม หลอมรวมวัฒนธรรม หนึ่งในวัฒนธรรมโดดเด่น ก็คือ งานหัตถกรรม “ผ้าเขียนเทียน” เป็นภูมิปัญญาล้ำค่า ที่ส่งต่อจากบรรพบุรุษมาอย่างยาวนาน เป็นความภาคภูมิใจของชนเผ่าม้ง ดาวม่างมีความหมายมาจากคำว่า ดาว ที่แปลว่าผ้า ม่าง ที่แปลว่ากัญชง แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการทอผ้าด้วยเส้นใยของกัญชงของชาวม้ง เส้นใยจากกัญชงที่เหนียวแน่น เชื่อมต่อกับวิถีชีวิตของชาวม้ง เป็นมรดกทางศิลปะ ที่ตกทอดมาจากบรรพบุรุษ […]

ตำนานที่ยังมีลมหายใจ “ฝาลายอำบ้านร้อยจันทร์” หนึ่งเดียวที่เหลืออยู่

ร้อยเรื่องเมืองล้านนา ตอนที่ 11 เครื่องจักสาน 2 : ฝาลายอำบ้านร้อยจันทร์ “…เมื่อก่อนมี 50 – 60 หลังเลยที่ทำ ตอนนี้วางมือกันหมดแล้ว เหลือแค่นี้แหละบ้านเราไม่มีคนสอน ก็คงจะหมด คงไม่มีใครทำต่อเด็กที่เกิดมารุ่นใหม่ ต่อจากนี้ไปก็จะไม่เห็นแล้ว… ”— พ่อมา นามธุวงค์ – เมืองล้านนา คือ ดินแดนแห่งวัฒนธรรม มีขนบธรรมเนียม ประเพณีที่งดงาม มีความหลากหลายทางด้านวัฒนธรรม อันเป็นเอกลักษณ์ ที่หาดู หาชมได้แค่เพียงที่ดินแดนแห่งนี้เท่านั้น รวมไปถึงด้านสถาปัตยกรรมล้านนา เป็นอีกหนึ่งภูมิปัญญา ที่สะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิตของชาวล้านนาในอดีต ที่มีวิธีการสร้างที่เป็นแบบเฉพาะ มีการใช้วัตถุดิบที่สอดคล้องกับความเป็นอยู่ของบ้านเมือง หนึ่งในวัตถุดิบที่นิยมใช้ในการสร้างบ้านเรือนในอดีตของชาวล้านนานั้น คือ ไม้ไผ่ ที่นำมาสานเป็นฝาในรูปแบบต่าง ๆ อย่างฝาลายอำ ฝาลายสอง และฝาลายสาม ในอดีตเป็นที่นิยม แต่ในปัจจุบันกำลังจะสูญหายไปตามกาลเวลา และสภาพสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป ชุมชนบ้านร้อยจันทร์ ต.หนองควาย อ.หางดง จ. เชียงใหม่ เป็นเส้นทางวัฒนธรรมหนึ่งเดียว ที่ยังคงสืบสานภูมิปัญญาการสานฝาลายต่าง ๆ นี้ไว้อยู่ […]

สานไม้ไผ่ สานสานใย สานต่อความภาคภูมิใจ “จักสานบ้านป่าบง”

ร้อยเรื่องเมืองล้านนา ตอนที่ 10 เครื่องจักสาน 1 : จักสานบ้านป่าบง “…ผมภูมิใจ ที่ได้เกิดเป็นคนป่าบง จะทำต่อไป จนทำไม่ได้ จนวินาทีสุดท้ายจะนอนเสียไปกับตะกร้าเลย เกิดกับจักสาน ตายกับจักสาน สัญญา จะอยู่ตรงนี้ จะอยู่กับสิ่งนี้ จะอยู่อนุรักษ์จักสานป่าบงนี่แหละ…” — อำนวย แก้วสมุทร์ – ไม้ไผ่ที่ถูกนำมาตอก นำมาสานร้อยเรียงกัน จนเกิดเป็นรูปทรงต่าง ๆ นิยมนำมาใช้เป็นอุปกรณ์ดำรงชีพของชาวล้านนาในอดีต สิ่งที่เรียกว่า “เครื่องจักสาน” ภูมิปัญญาที่เป็นความภาคภูมิใจของชาวล้านนา จะสานต่อความภาคภูมิใจนี้ไปยังคนรุ่นใหม่ได้อย่างไร ความน่ากังวลใจที่เหล่าสล่าจักสานกำลังเผชิญ ที่ในทุกวันนี้เครื่องจักสาน ได้มีสิ่งมาทดแทนมากมาย ความนิยมที่ลดน้อยถอยลง และสล่าผู้สืบสานภูมิปัญญาล้ำค่านี้เริ่มแก่เฒ่า และจากเราไปตามกาลเวลา สานสายใยแห่งชีวิต หัตถกรรมพื้นบ้านอันล้ำค่า “เครื่องจักสานบ้านป่าบง” ป่าบง หมายถึง ป่าไผ่ วิถีชีวิตของชาวบ้านป่าบงส่วนใหญ่นั้นจะมีความผูกพันกับไม้ไผ่กันมาอย่างยาวนาน ในสมัยที่เทคโนโลยียังไม่เจริญ เครื่องมือเครื่องใช้ในการดำรงชีวิตก็ล้วนทำมาจากไม้ไผ่ ในยามว่างจากทำไร่ไถนา ผู้เฒ่าผู้แก่สมัยนั้นก็จะมีการเหลาตอก สานกระด้ง กระบุง และตะกร้าไว้ใช้เอง หรือไม่ก็นำไปขายยังหมู่บ้านอื่น ทำให้เครื่องจักสานบ้านป่าบง เป็นเครื่องจักสานที่มีชื่อเสียง และได้รับการยกย่องเป็นสินค้า […]

สิ่งล้ำค่าที่ใกล้สูญหาย “เครื่องเขิน” หัตถศิลป์แห่งภูมิปัญญาล้านนา

ร้อยเรื่องเมืองล้านนา ตอนที่ 9 เครื่องเขิน “…ถ้ามองเครื่องเขินนันทารามต่อไป ก็อาจจะไม่มี หรืออาจจะมีก็ได้เพราะต้องมีคนต่อยอด แต่ ณ ตอนนี้ดูแล้วมันจะหายไปละ…”— แม่ประทิน ศรีบุญเรือง – ชุมชนนันทาราม อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ หนึ่งในเส้นทางวัฒนธรรมที่สำคัญ เป็นชุมชนที่รักษามรดกทางวัฒนธรรมล้ำค่าของชาวล้านนาเอาไว้ “เครื่องเขิน” หัตถศิลป์แห่งภูมิปัญญา ในอดีตมีความเจริญรุ่งเรือง และเป็นที่นิยมอย่างมาก แต่ในปัจจุบัน กาลเวลาเปลี่ยน ความนิยมก็เปลี่ยนตาม จากสิ่งล้ำค่า กลายเป็นสิ่งใกล้สูญหาย อดีตมีผู้คนทำเครื่องเขินเป็นจำนวนมาก ตลอดเส้นทางนันทาราม แต่ทุกวันนี้กลับเหลือเพียงสามหลังคาเรือน เป็นสิ่งสะท้อนให้เห็นว่า คุณค่า และความสำคัญของเครื่องเขินไม่เหมือนในอดีตอีกต่อไป 700 ปี แห่งความภาคภูมิใจ “เครื่องเขิน” งานหัตถศิลป์ล้านนา“ เครื่องเขิน ” หมายถึง ภาชนะ เครื่องมือ หรือ ของใช้ ที่ผลิตขึ้นโดยชาวเชียงใหม่ที่มีเชื้อสายสืบมาจากไทเขินแต่โบราณ เครื่องเขินเป็นภูมิปัญญาที่อยู่คู่กับชาวล้านนามาอย่างยาวนานกว่าหลายร้อยปี เริ่มตั้งแต่สมัยพระเจ้ากาวิละ ยุคเก็บผักใส่ซ้า เก็บข้าใส่เมือง เป็นยุคที่มีการฟื้นฟูเมืองเชียงใหม่ และดินแดนล้านนา ได้มีการกวาดต้อนผู้คนจากหลากหลายที่เข้ามาอยู่รวมกัน ในส่วนของไทเขิน ก็ได้มีการอพยพมาอยู่บริเวณใกล้กับวัดนันทาราม […]

ภูมิปัญญาแห่งความศรัทธาในพระพุทธศาสนา…สล่าปิดทอง

ร้อยเรื่องเมืองล้านนา ตอนที่ 8 สล่าปิดทอง “…มีความซื่อสัตย์ และมีใจรักในศาสนา ถ้าเรามีจิตตั้งมั่น มันก็มีความสุขในการทำมันไม่ใช่แค่รุ่นเราที่ทำมา มันตั้งแต่รุ่นพ่อรุ่นแม่ กี่ร้อยกี่พันปีเขาก็ทำดีมา เราทำให้ดีที่สุด ก็โอเคแล้ว… ”— ภานุชิต พรหมเมือง — งานลงรักปิดทอง ถือเป็นงานที่แสดงถึงภูมิปัญญา และความรู้ด้านศิลปะของเหล่าสล่าปิดทอง โดยมีวัสดุสำคัญ คือยางรัก ปิดทับด้วยทองคำเปลว เพื่อตกแต่งสถาปัตยกรรม และประติมากรรมให้มีสีทองอร่าม เป็นงานศิลปะที่ผสมผสานระหว่างงานฝีมือ และเทคนิคการสร้างสรรค์อันซับซ้อน เป็นความวิจิตร งดงามที่อยู่คู่กับศาสนามาตั้งแต่ครั้งโบราณกาล ความรัก และ ความศรัทธาของชาวล้านนากับพระพุทธศาสนานั้นถือเป็นสิ่งที่อยู่คู่กันมาอย่างยาวนาน และจากความรัก ความศรัทธา ก็ได้ทำให้เกิดศิลปะคู่บ้านคู่เมือง ตราบใดที่พระพุทธศาสนายังเจริญรุ่งเรืองคู่ดินแดนล้านนา และประเทศไทย งานศิลปกรรมชั้นสูง หัตถกรรมการปิดทองนี้ ก็จะยังคงเป็นสิ่งสำคัญที่ต้องได้รับการสืบทอด และคงไว้ซึ่งการดำรงอยู่ของช่างหัตถศิลป์ ตำนานเล่าขาน…งานปิดทองงานลงรักปิดทอง ถือเป็นงานศิลปหัตถกรรมไทย แขนงหนึ่งที่จัดอยู่ในงานช่างสิบหมู่ประเภทช่างรัก คนไทยรู้จักการลงรักปิดทองพระพุทธรูป และลวดลายต่าง ๆ มาอย่างยาวนาน ไม่น้อยกว่าสมัยสุโขทัย มีการค้นพบหลักฐานการลงรักปิดทอง ไม่ว่าจะเป็นพระพุทธรูปที่หล่อด้วยโลหะ ปั้นปูนสด หรือจักสานด้วยไม้ไผ่ และการลงรักปิดทองคำเปลว แม้หลักฐานของการปิดทองจะยังไม่มีหลักฐานที่แน่ชัด แต่มีการกล่าวถึงอานิสงส์ของการทำบุญด้วยทอง […]

ตำนานน้ำต้น คนปั้นดิน…ภูมิปัญญากว่า 200 ปี

ร้อยเรื่องเมืองล้านนา ตอนที่ 7 สล่าปั้น “…ถ้าสินค้าไม่ดีจริงคงไม่อยู่ถึง 200 กว่าปี คนปั้นเริ่มสูงอายุ เริ่มสูญหายไปตามกาลเวลา อยากให้วัฒนธรรมที่มีอยู่ 200 กว่าปี ยังคงอยู่คู่กับบ้านเหมืองกุงของเรา… ”— วชิระ สีจันทร์ – ชุมชนบ้านเหมืองกุง ชุมชนที่มีประวัติศาสตร์มาอย่างยาวนาน และมีการถ่ายทอดการทำเครื่องปั้นดินเผา มาตั้งแต่บรรพบุรุษ กว่า 200 ปี คนโทยักษ์ หรือที่คนภาคเหนือ เรียกกันว่า น้ำต้น สิ่งที่ตั้งตระหง่าน อยู่ ณ ตำบลหนองควาย อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ คือ สัญลักษณ์ทางเข้าสู่บ้านเหมืองกุง หมู่บ้านที่รวมยอดสล่าเครื่องปั้นดินเผา ที่มีการใช้วิธีปั้นแบบดั้งเดิม ในวันนี้เราแทบจะหาดูจากที่ไหนไม่ได้อีกแล้ว ตำนานงานช่าง คนปั้นดิน บ้านเหมืองกุง ที่มีการเชื่อมโยงสีสันวัฒนธรรม ประเพณี วิถีชีวิตของคนล้านนา จากอดีตสู่ปัจจุบัน ชุมชนบ้านเหมืองกุง…เส้นทางภูมิปัญญากว่า 200 ปี หมู่บ้านเหมืองกุงเดิมมีชื่อว่า “บ้านสันดอกคำใต้” เป็นหมู่บ้านเก่าแก่ของเชียงใหม่ มีการปั้นน้ำต้น และหม้อน้ำมานานกว่า 200 […]

1 21 22 23 24 25 26